Belangrijkste post

Koolmees, Kaag of toch Hoekstra: wie wordt de nieuwe minister van Financiën?

18 maart 2021 18:51 Aangepast: 18 maart 2021 19:01
Wie van de drie? Beeld © ANP Foto

De stemmen zijn voor het grootste deel geteld, de verkenners zijn aangewezen. Tijd om alvast vooruit te blikken op de ministersposten, en dan met name die van de minister van Financiën. "Alle plannen kosten geld, dus andere ministers zullen altijd bij jou langs moeten als ze iets willen."

Want dat is de belangrijkste te verdelen post in het nieuwe kabinet onder - waarschijnlijk - Mark Rutte. Zijn VVD won de verkiezingen, D66 werd tweede. Die twee partijen zullen waarschijnlijk de basis vormen voor het nieuwe kabinet. Waarschijnlijk zal ook het CDA in het kabinet Rutte IV komen, ondanks het forse verlies voor die partij. 

Juiste papieren

"Als minister van Financiën heb je een machtige en strategische positie", zegt politiek verslaggever van RTL Nieuws Roel Schreinemachers. "Alle plannen kosten geld, dus andere ministers zullen altijd bij jou langs moeten als ze iets willen. Je zit ook bij alle belangrijke overleggen." 

Ministers van Financiën zijn vaak ook bovengemiddeld populair, omdat zuinigheid wordt gewaardeerd door kiezers en niet alleen die van hun eigen partij. Kortom, iedere partij die in het kabinet komt zal graag de minister van Financiën willen leveren.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dit zijn de winnaars en de verliezers van de verkiezingen

Het is geen harde regel, maar in de praktijk wordt Financiën meestal door de tweede grootste partij geclaimd, en het moet raar lopen tijdens de formatie als D66 geen plek in het kabinet krijgt. De meest logische keuze binnen die partij is Wouter Koolmees, zegt Schreinemachers. Koolmees is nu nog demissionair minister van Sociale Zaken.

"Ik denk dat hij het wel zou willen. Financiën is zijn oude werkplek, hij is woordvoerder Financiën geweest voor D66 in de Tweede Kamer. Als iemand de juiste papieren ervoor heeft, is hij het wel", aldus Schreinemachers.

Meer aanzien

Oud-staatssecretaris van Defensie voor het CDA en communicatiedeskundige Jack de Vries beaamt dat. "Maar wie het uiteindelijk wordt, staat in de sterren geschreven. Financiën is wel een post waarop je al wat politieke vlieguren moet hebben gemaakt." 

De kans dat een outsider de baan krijgt, acht hij dan ook niet zo groot. "Hans Vijlbrief, die staatssecretaris van Financiën was, zou ook nog kunnen promoveren", zegt De Vries. Ook Schreinemachers noemt diens naam. "Inhoudelijk heeft hij de papieren, maar Vijlbrief is wel een iets minder aansprekend figuur. Koolmees geniet ook buiten D66 aanzien." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Jorritsma (VVD) en Ollongren (D66) aan de slag als verkenners in kabinetsformatie

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

De kiezer heeft gesproken: vijf conclusies over de verkiezingsuitslag

Het CDA paaien

Dus toch Koolmees - of is er nog een kansje dat Wopke Hoekstra mag aanblijven? De kenners achten de kans klein. D66 zou Financiën alleen laten schieten als ze het CDA willen paaien, denkt Schreinemachers, niet omdat het CDA de ministerspost kan opeisen.

En ook Ruud Koole, emeritus hoogleraar politieke wetenschappen, ziet Koolmees als de voor de hand liggende kandidaat voor Financiën. "Mocht toch het CDA Financiën krijgen, dan zal Wopke Hoekstra waarschijnlijk door gaan", zegt hij. "Net zoals politiek leider van de PvdA Wim Kok in Lubbers III toch in het kabinet ging zitten."

CDA'er De Vries schat de kans dat Hoekstra op z'n post mag blijven ook klein. "Dan zou D66 hem dat gunnen omdat hij... het nu zo goed doet? De minister van Financiën heeft een machtige en relevante positie binnen het kabinet. Als de tweede partij die post laat schieten, terwijl het verschil met de derde partij zo groot is, dat zou op zijn minst gek zijn." 

Handige zet - of niet

Zowel De Vries als Schreinemachers denken niet dat D66-lijsttrekker Sigrid Kaag financiën zelf zal willen doen. "Kaag heeft veel meer het profiel voor Buitenlandse Zaken", zegt De Vries. "Die post zou ze naast het vicepremierschap kunnen doen. Al is het dan wel de vraag of ze zichtbaar genoeg is, iets waar Hans van Mierlo in het eerste kabinet Kok ook tegenaan liep." 

Binnen D66 zullen ze nog wel gaan evalueren of dat een handige zet is, denkt hij. "Sowieso is het wel een goede vraag wat zij gaat doen. De Kamer in is ook een optie. Lijsttrekkers Gert-Jan Segers en Sybrand van Haersma Buma deden dat ook", geeft hij als voorbeelden.

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van