Snoeihard oordeel

Onderzoekers: het gaat soms gruwelijk mis tussen burgers en instanties

25 februari 2021 10:27 Aangepast: 25 februari 2021 11:16
Voor één op de vijf burgers is bestaande wet- en regelgeving onvoldoende. Beeld © ANP

Door slechte samenwerking tussen ministeries, Tweede Kamer en uitvoeringsorganisaties zoals de Belastingdienst en het UWV is de menselijke maat bij de uitvoering van overheidsbeleid verloren gegaan. Eén op de vijf burgers kan onvoldoende uit de voeten met de bestaande wet- en regelgeving.

Dat concludeert de Tijdelijke Commissie Uitvoeringsorganisaties (TCU) van de Tweede Kamer. De commissie boog zich afgelopen jaar over de vraag hoe het kan dat sommige burgers verdwalen in het net van toeslagen, uitkeringen en rijbewijzen. Ze sprak met deskundigen, hield een hoorzitting en deed literatuuronderzoek.

Hoewel ze in haar rapport Klem tussen balie en beleid benadrukt dat de verschillende Nederlandse uitvoeringsorganisaties over het algemeen goed presteren, lopen burgers soms toch onnodig vast, van wie sommigen heel ernstig. De voorbeelden zijn eindeloos.

Zo was er de toeslagenaffaire, waarbij duizenden gezinnen in de (financiële) problemen kwamen als gevolg van strenge wetgeving en vooringenomenheid bij de Belastingdienst, moest een moeder 7000 euro aan bijstand terugbetalen aan haar gemeente omdat ze tegen de regels in boodschappen aannam van haar eigen moeder en moeten 75-plussers maanden wachten om hun rijbewijs te verlengen.

Weinig vertrouwen

Volgens de commissie is er te weinig onderling vertrouwen tussen ministeries, uitvoeringsorganisaties en parlement en heeft de 'driehoek' te weinig interesse in elkaars werkzaamheden.

Hierdoor wordt beleid niet altijd goed getoetst op uitvoerbaarheid en komen problemen aan de balie niet altijd terecht bij de mensen die het kunnen oplossen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Ombudsman: 'Burger door overheid vaak van kastje naar de muur gestuurd'

Daarnaast is er sprake van steeds ingewikkeldere wet- en regelgeving, die bovendien geen rekening houdt met wat burgers aankunnen en uitvoeringsorganisaties geen ruimte geeft voor maatwerk. Uitvoerende ambtenaren komen dan zelf ook klem te zitten, waardoor ze de burger niet altijd kunnen helpen.

Burger centraal

Om de dienstverlening te verbeteren, doet de parlementaire commissie verschillende aanbevelingen. Opvallend is dat ze vooral de hand in eigen boezem steekt. Niet alleen moeten Kamerleden beter naar de burger én naar medewerkers van uitvoeringsorganisaties luisteren om zich te kunnen verplaatsen in de problemen, ook moeten ze wetgeving beter toetsen op uitvoerbaarheid.

Daarnaast ligt er een taak voor ministeries en hun uitvoeringsorganisaties. Zij moeten zorgen voor een cultuur waarbij medewerkers zonder angst problemen kunnen melden als die zich voordoen. Ook moet het besef heersen dat uitvoeringsmedewerkers de samenleving dienen, en niet de minister.

Oproep

Heb jij een conflict gehad met de overheid, dat voor jouw gevoel niet eerlijk is verlopen en waarbij er geen oog was voor de menselijke maat? Dan komt onze onderzoeksredactie graag met jou in contact. Mail naar onderzoek@rtl.nl met een korte beschrijving van je verhaal.

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van