Voorwaardelijke deal

Hobbels tot handelsdeal brexit: parlementen aan zet

29 december 2020 13:14 Aangepast: 29 december 2020 13:21
De in mist gehulde Londense City, het zakenhart van het Verenigd Koninkrijk. Beeld © AFP

Met pijn en moeite werd vlak voor kerst een akkoord bereikt over een handelsdeal voor na brexit. Vanaf 1 januari verandert er veel in de relatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie. Toch is de deal nog steeds niet officieel beklonken.

De deal waarin de handelsrelatie tussen het VK en de EU is vastgelegd, gaat op 1 januari voorwaardelijk in. Dat is nodig omdat er anders gehandeld zou moeten worden volgens de meest basale regels van wereldhandelsorganisatie WTO. Dat zou leiden tot veel oponthoud aan de grens, vanwege douanecontroles. 

Om die te voorkomen, gelden de afspraken uit de deal dus al wel. Maar er moet nog wel een officieel fiat komen van drie kanten.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Brexit: paspoortcontrole en roamingkosten, dit verandert er voor jou

Het eerste vinkje wordt vandaag verwacht. De overgebleven EU-lidstaten hebben tot 14 uur vanmiddag om het akkoord goed te keuren. Dat lijkt een kwestie van een handtekening, aangezien de EU-ambassadeurs van de lidstaten in Brussel gisteren al hebben ingestemd. 

EU-only

Het ratificatieproces is bovendien een stuk eenvoudiger dan bij andere handelsdeals, zoals met Canada. Daar mogen parlementen normaal gesproken ook hun zegje over doen, maar dat is bij de brexithandelsdeal niet het geval. 

De deal is namelijk bestempeld als 'EU-only'-afspraak, waarbij de Europese Commissie als enige namens de EU partij is. De lidstaten zijn dat niet, waardoor nationale parlementen er niet over hoeven te stemmen. In de Tweede Kamer is veel kritiek op dit besluit, waardoor het niet mogelijk is om 'democratische controle' uit te oefenen. 

Dat is een 'politieke keuze' geweest, vanwege de tijdsdruk schreef minister Blok dit weekend al aan de Tweede Kamer

Parlement buitenspel

Wat Blok betreft, zou het 'onder normale omstandigheden' wel een 'gemengd akkoord' zijn geweest. Dat is het geval als er in het akkoord ook afspraken gemaakt worden waar landen zelf over mogen beslissen, zoals luchtvaart of politiesamenwerking. 

Dat zou betekend hebben, dat in alle lidstaten nog een parlementaire stemming gehouden zou moeten worden. Dat zou niet lukken, waardoor het afschrikkende 'no deal-scenario' alsnog werkelijkheid zou worden. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Opluchting om brexithandelsdeal: 'Huzarenstukje, klok is gestopt met tikken'

Brits parlement

Dat scenario kan overigens nog steeds werkelijkheid worden, als het Britse parlement de deal niet goedkeurt. Morgen wordt daarover gestemd, maar volgens premier Boris Johnson is dat 'een formaliteit'.

Dat vertrouwen lijkt terecht. Keit Starmer, leider van oppositiepartij Labour, heeft al aangegeven dat ook zijn partij voor de deal zal stemmen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Brexit-afspraken over visserij maken niemand blij (ook de Britten niet)

De laatste hobbel, in het Europees Parlement, zal een stuk minder makkelijk te nemen zijn. Om de parlementariërs genoeg tijd te geven om de 1.246 pagina’s van de deal door te nemen, geldt het akkoord voorwaardelijk tot 28 februari

De parlementariërs vinden die periode overigens niet lang genoeg, ze willen een verlenging en mikken op een stemming in maart, maakte het Parlement gisteren bekend

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van