Wat merk jij daarvan?

Europese Centrale Bank komt met honderden miljarden extra coronasteun

10 december 2020 13:58 Aangepast: 10 december 2020 20:05
Het hoofdkantoor van de ECB in Frankfurt. Beeld © AFP

De economische vooruitzichten zijn de afgelopen maanden snel verslechterd en dus grijpt de Europese Centrale Bank (ECB) voor de zoveelste keer in. Er wordt nog eens voor honderden miljarden extra geld in de economie gepompt in de hoop dat die aan de praat blijft.

Dit zijn de belangrijkste besluiten van de ECB:

  • Het opkoopprogramma om de coronacrisis te lijf te gaan wordt met 500 miljard euro opgehoogd, tot 1850 miljard euro.
  • Banken kunnen een jaar langer tegen een extreem laag rentetarief tot -1 procent geld lenen bij de ECB.
  • Het reguliere opkoopprogramma blijft ongemoeid. Via die weg pompt de centrale bank maandelijks 20 miljard euro in de Europese economie.
  • De belangrijkste rentetarieven blijven hetzelfde. 

Goedkoop lenen

Al die honderden miljarden euro's komen niet direct bij burgers terecht, maar we merken er indirect wel veel van. Zo kunnen overheden spotgoedkoop geld lenen omdat de ECB gigantisch veel overheidsleningen (obligaties) opkoopt. Omdat er zoveel vraag naar de obligaties is, daalt de rente daarop, en wordt lenen dus goedkoper.

Op die manier kunnen overheden eenvoudig aan het geld komen om coronasteun te bekostigen. In het geval van Nederland zou er bijvoorbeeld de Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid (NOW), waarmee de loonkosten van bedrijven worden gesubsidieerd, van betaald kunnen worden. Indirect hebben dus ook werknemers daar wat aan.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Miljarden extra overheidssteun voor bedrijfsleven, horeca krijgt meer hulp

Daarnaast profiteren bedrijven van de koopwoede van de ECB. Er worden namelijk ook bedrijfsobligaties opgekocht en daar werkt het mechanisme eigenlijk hetzelfde.

Door de enorme vraag naar het obligaties kunnen bedrijven geld lenen tegen lagere rentes. Als ze goedkoop aan geld kunnen komen, kunnen bedrijven dus ook blijven investeren. De hoop is dat dat banen en groei oplevert.

Gratis geld voor banken, goedkope lening voor jou

En dan zijn er nog de lage rentes voor banken. Die kunnen bij de ECB extreem goedkoop geld lenen. Sterker nog, via de zogenoemde Targeted Longer-Term Refinancing Operations (TLTRO's) kunnen banken geld lenen tegen een negatieve rente van 1 procent. Ze krijgen dus geld toe, mits ze dat geld ook weer tegen gunstige tarieven uitlenen aan klanten: burgers en bedrijven.

Aan de andere kant moeten banken wel weer 0,5 procent rente betalen als zij geld stallen bij de ECB, en daartoe zijn ze verplicht voor een deel van hun kapitaal. Dat zorgt ervoor dat banken geneigd zijn om liever geld uit te lenen dan op te potten. En ook dat moet de economie stimuleren. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Achter de schermen bij operatie uitleen en opkoop van 93 miljard

De keerzijde daarvan is natuurlijk wel dat banken ook al jaren eigenlijk niet op jouw spaargeld zitten te wachten. Jouw spaargeld aanhouden kost de bank geld als het bij de ECB gestald moet worden. Bovendien kunnen banken op allerlei eenvoudige manieren goedkoop aan geld komen, dus spaargeld aantrekken en daar rente over betalen aan rekeninghouders is voor banken niet echt aantrekkelijk.

Het gevolg daarvan is dat je al jaren amper tot geen rente krijgt bij de bank. En als je veel geld hebt kun je zelfs een negatieve rente om de oren krijgen.

Pensioenfondsen in de puree

Een ander bekend nadeel van het ECB-beleid is dat pensioenfondsen het erg zwaar hebben. Zij moeten een deel van hun vermogen in de allerveiligste beleggingen stoppen: staatsobligaties. Daar verdienen ze dus geen klap aan met die lage rentes.

Bovendien moeten pensioenfondsen berekenen hoeveel het ingelegde vermogen waard is over 10, 20 of 30 jaar. Daarvoor moeten ze verplicht rekenen met een rentetarief waarvan ze vrijwel zeker zijn dat ze het ook daadwerkelijk gaan krijgen. Dat is de rekenrente.

Die wordt bepaald op basis van de rente op de kapitaalmarkten, en die is dus historisch laag. Het gevolg is dat pensioenfondsen - in ieder geval op papier - minder geld in kas hebben als de rente laag is. En als er te weinig geld in kas is om nu en in de toekomst aan alle verplichtingen te voldoen moet er gekort worden op de pensioenuitkeringen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Grote pensioenfondsen nog steeds onder water: flinke kans op kortingen

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van