Koude Oorlog 2.0

Nieuw strijdtoneel VS en China met sluiting consulaten over en weer

24 juli 2020 16:02 Aangepast: 24 juli 2020 16:05
Een man toont zijn ongenoegen over het feit dat hij het Chinese consulaat in Houston niet binnen kan. Beeld © ANP / Sputnik

De twee machtigste landen ter wereld hebben een nieuw middel gevonden om elkaar dwars te zitten in hun machtstrijd die inmiddels al jaren voortsleept. Wat begon als een handelsconflict, is inmiddels uitgemond in ruzies op tal van andere terreinen. Het sluiten van consulaten is de laatste escalatie. 

De Verenigde Staten zetten de eerste stap, met de beschuldiging van Chinese diplomaten van het consulaat van het land in Houston (Texas). De reden: de Chinezen gingen te ver met hun spionage-activiteiten vanuit het consulaat, schrijft The New York Times

Landen knijpen onderling meestal een oogje dicht voor de spionage die vanuit deze diplomatieke posten gebeurd, maar de Chinese spionnen logen over hun identiteit en overtraden daarmee de Amerikaanse wet.

En dus greep opsporingsdienst FBI in, met het ondervragen van Chinezen in 25 verschillende Amerikaanse staten. Ze zouden bij het Chinese leger horen, en met undercoveroperaties wetenschappelijk onderzoek naar onder meer een coronavaccin willen bemachtigen. 

China reageert

China kondigde al aan te  gaan reageren, en deed dat in de afgelopen nacht met de sluiting van het consulaat van de VS in Chengdu. "Een legitieme en noodzakelijke reactie op de onrechtvaardige actie van de VS", aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken van China.

"Een legitieme en noodzakelijke reactie op de onrechtvaardige actie."

De reactie kwam enkele uren na een speech van Mike Pompeo, de minister van Buitenlandse Zaken van de VS. Die deed nog maar eens de agressieve strategie van Trump ten opzichte van China uit de doeken.

"We moeten leren leven met de harde waarheid dat als we een vrije 21ste eeuw willen, en niet de Chinese eeuw uit Xi Jinpings dromen, we niet meer blind kunnen samenwerken met China", zei Pompeo.

Andere strategie richting China

Hij sprak bij de bibliotheek van president Richard Nixon in Californië. Dat was geen toeval, een bezoek van de voormalige president in 1972 aan China luidde het begin in van een nieuwe relatie met het land.

Inmiddels zou deze relatie zijn uitgegroeid tot een waar alleen China van profiteert ten koste van de VS, vindt de regering van president Trump. 

Dat Pompeo een 'nieuwe kruistocht tegen China wil beginnen in deze geglobaliseerde wereld' is volgens een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken net zo 'nutteloos als een mier die probeert aan een boom te schudden'. 

De keuze om het consulaat in Chengdu te sluiten is ook geen toeval. Het is de meest westelijk gelegen van de vijf consulaten die de VS heeft in China. Met de sluiting ervan berooft China de VS van z'n meest waardevolle diplomatieke post in deze groeiregio, schrijft de Times. 

Het is ook de belangrijkste post voor het verzamelen van informatie uit Xinjiang en Tibet, de regio's waar China de Oeigoerse en Tibetaanse bevolking met harde methodes onder de duim probeert te houden. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

China dwingt Oeigoeren anticonceptie te gebruiken: 'Demografische genocide'

Het begint steeds meer op de Koude Oorlog 2.0 te lijken, vertelt Andy Langenkamp, analist van ECR Research. De landen hebben elkaar voor honderden miljarden aan importtarieven opgelegd, stellen strengere eisen aan visums voor elkaars burgers en zetten correspondenten van kranten en tv-stations het land uit. 

Spierbalvertoon

En op militair vlak wordt ook stevig met de spierballen gerold, vooral op maritiem gebied wil China laten zien dat het ook meetelt op het wereldtoneel, vertelt Langenkamp. Het sluiten van de consulaten zijn speldenprikken, in vergelijking met wat er al speelt. 

"Die vervlechting kan reden zijn dat het sneller escaleert, maar het belang een conflict te voorkomen is ook groter."

De vergelijking met de Koude Oorlog gaat niet helemaal op, omdat de twee machtsblokken zo met elkaar verweven zijn, plaatst Langenkamp als kanttekening. Hij noemt onder meer de handel over en weer en het feit dat China veel Amerikaanse staatsobligaties in bezit heeft.

"Dat was in de tijd van de strijd tussen de USSR en de VS niet zo. Die vervlechting kan een reden zijn dat het sneller escaleert, maar het belang om een conflict te voorkomen is ook groter", analyseert hij.

Escalatie?

Of het conflict verder zal escaleren is de vraag. Op diplomatiek vlak is het uitwijzen van de ambassadeur een eventuele volgende stap, maar dat gaat wel heel erg ver. "Dat zullen ze niet snel doen", verwacht Langenkamp. 

De grote angst is dat een van de landen een stap zet die niet zomaar ongedaan kan worden gemaakt. "Naarmate de spanningen verder oplopen, nemen de kansen op ongelukken met raketten bijvoorbeeld wel toe", zegt Langenkamp.

Dat de VS onder Trump meerdere verdragen over kernwapens niet wil verlengen, maakt de situatie er alleen maar gevaarlijker op, voegt hij toe.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van