Analyse

Machtsspel VS of terechte angst? Internetzeekabel naar Hongkong op losse schroeven

20 juni 2020 09:03
In Hongkong wonen zo'n 7,5 miljoen mensen. Beeld © Getty

Wordt Hongkong afgesneden van een nieuwe internetzeekabel tussen de VS en Azië? De Amerikaanse overheid verhoogt de druk op de Chinese speciale bestuurlijke regio, nu China een nieuwe veiligheidswet doordrukt. "Amerika geeft een duidelijk signaal af."

Het gaat om een omvangrijk project van onder meer Google en Facebook, waarbij een onderzeese internetkabel wordt aangelegd op de bodem van de Grote Oceaan.

De Pacific Light Cable Network (PLCN) is een nieuwe digitale levensader voor het Hongkongse bedrijfsleven. De kabel is zo'n 12.800 kilometer lang en verbindt Californië met Hongkong, met aftakkingen naar de Filipijnen en Taiwan.

Het PLCN-project werd aangekondigd in 2016 en moest van Hongkong een mondiaal dataknooppunt maken. De zeekabel kan zo'n 120 terabyte aan gegevens per seconde verwerken, wat genoeg is om ook te voldoen aan de explosief toegenomen vraag naar bandbreedte bij de diensten die Google en Facebook aanbieden.

Amerikaanse blokkade

Maar na jaren vertraging is de kabel nog steeds niet operationeel. Deze week kreeg het project een nieuwe klap te verwerken: een commissie van het Amerikaanse ministerie van Justitie steekt een stokje voor de aanleg. De commissie adviseert de Amerikaanse toezichthouder FCC geen goedkeuring te geven voor de bouw. 

Het zogeheten Team Telecom zegt zich zorgen te maken om de 'nationale veiligheid', schrijft het, wijzend op de 'recente acties van de Volksrepubliek China om de autonomie van Hongkong weg te nemen'.

Daarmee verwijst het naar de veiligheidswet die China wil doorvoeren in Hongkong. Deze wet, die op dit moment wordt opgesteld door Beijing, kan ervoor zorgen dat de Chinese inlichtingen- en veiligheidsdiensten 'openlijk in Hongkong kunnen opereren', aldus de Amerikaanse commissie in hun negatieve advies voor Hongkong. De verbinding met de Filipijnen en Taiwan zou wel veilig zijn.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

China grijpt met nieuwe wet naar macht in Hongkong: 'Mensen geven het vechten op'

'Andere ogen'

"Het lijkt erop de Amerikaanse overheid met andere ogen kijkt naar Hongkong", zegt Frans-Paul van der Putten, Chinadeskundige bij Instituut Clingendael. "Hongkong had een aparte status met een eigen bestuur, systeem en wetten. En daarmee ook een eigen handelsrelatie met de Amerikanen."

De Amerikanen voeren de druk nu dus op. Van der Putten: "Amerika geeft een duidelijk signaal af dat de economische toekomst van Hongkong afhangt van hun medewerking."

Eind mei liet de Amerikaanse regering weten dat het de speciale status van Hongkong wil herzien. "Hongkong is niet meer autonoom genoeg", zei president Donald Trump toen. "China heeft het systeem van 'één land, twee systemen' vervangen door 'één land, één systeem'."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Trump dreigt China met sancties vanwege Hongkong

Veilige haven

Dat kan grote gevolgen hebben voor de toekomst van Hongkong. De regio is met zijn vrije ondernemersklimaat, rechtszekerheid en gunstige belastingstelsel al decennia lang een veilige haven voor westerse bedrijven die zonder handelsbelemmeringen zaken willen doen in China.

Maar welke gevolgen de nieuwe veiligheidswet heeft voor de afbrokkelende speciale status van Hongkong, is afhankelijk van de exacte formulering van de wet, stelt Azië-onderzoekster Maaike Okano-Heijmans, eveneens verbonden aan Clingendael. "Hoe vager de wetstekst, hoe ruimer deze geïnterpreteerd kan worden en hoe gevaarlijker de wet dus is voor de mensen in Hongkong."

Het doemscenario voor de Hongkongers is dat zij straks kunnen worden opgepakt door de nationale veiligheidsdienst, als ze iets doen wat de autoriteiten op het Chinese vasteland niet bevalt, schetst de onderzoekster. Ze verwacht dat de wetstekst binnen enkele maanden klaar zal zijn.

De omstreden Hongkongse leider Carrie Lam heeft begin juni gezegd dat veiligheidswet er komt, ongeacht de weerstand. De omstreden Hongkongse leider Carrie Lam heeft begin juni gezegd dat veiligheidswet er komt, ongeacht de weerstand.

Andere kabels

Ondertussen zijn ook geheel andere geluiden te horen rond het gestokte PLCN-project. Sommige experts in de data-industrie denken dat de plotselinge bezorgdheid van de VS niet rijmt met het feit dat er al andere kabels zijn die de VS en China rechtstreeks verbinden.

Het blokkeren van de onderzeese kabel naar Hongkong zou gemakkelijk kunnen worden omzeild door het verkeer via andere landen om te leiden, zeggen ze tegen zakenblad Quartz. Er zou bovendien sprake zijn van 'een zeer slechte investering' voor de betrokken bedrijven gezien de hoge kosten en vertraging van het project. 

Voor de buitenwereld blijft het gissen naar de exacte reden van de Amerikaanse blokkade van de zeekabel naar Hongkong, die ook gevolgen kan hebben voor de lopende aanvragen van twee andere kabels tussen de VS en de speciale Chinese speciale bestuurlijke regio.

Duidelijk is in ieder geval dat Hongkong een speelbal is geworden in de alsmaar verder oplopende machtsstrijd tussen China en Amerika. Okano-Heijmans: "Als de speciale status van Hongkong verdwijnt, betekent dat een hele grote verandering voor wat Hongkong tot dusver was."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van