Economie

Juristen: handelsverdrag CETA in strijd met Nederlandse grondwet

08 juni 2020 12:31 Aangepast: 08 juni 2020 13:45
Als passage in CETA over arbitrage strijdig is met EU-verdragen, dan heeft dat ook gevolgen voor andere handelsverdragen, zoals TTIP. Beeld © EPA

Het vrijhandelsverdrag tussen de Europese Unie en Canada (CETA) is in strijd met de grondwet, zeggen verschillende hoogleraren en juristen in een brief aan de Eerste Kamer.

De Tweede Kamer ging al nipt akkoord met het zogenoemde Comprehensive Economic and Trade Agreement (CETA). Op dit moment buigt ook de Eerste Kamer zich over het verdrag, dat de handel tussen de EU en Canada moet versoepelen.

Dertig advocaten en juristen, onder wie strafrechtadvocaat Bénedicte Ficq en hoogleraar staatsrecht Jerfi Uzman van de Universiteit van Utrecht, struikelen per brief over het voor CETA in het leven geroepen arbitragehof.

Via deze internationale instantie kunnen bedrijven een schadeclaim indienen als een lokale overheid een vergunning intrekt voor een activiteit waar het bedrijf al in had geïnvesteerd.

Onnodig systeem

De juristen noemen het arbitragehof een ‘onnodig parallel rechtssysteem, ter bescherming van de belangen van buitenlandse investeerders’. 

Het zou in strijd zijn met de grondwet waarin staat dat Nederlandse rechters bevoegd zijn om te handelen. De kritiek dat nationale rechters buiten spel worden gezet, is niet nieuw.

Boterzachte milieubepalingen

De juristen waarschuwen ook voor het overdragen van wetgevende bevoegdheden door Nederland aan CETA-werkgroepen en ‘boterzachte milieubepalingen’.

De onderhandelingen over CETA begonnen al in 2009. In 2016 keurden de regeringsleiders van alle EU-lidstaten en het Europese Parlement het akkoord goed.

Laatste horde, maar veel discussie

De ratificatie van het verdrag, de officiële goedkeuring door alle lidstaten, is de laatste horde. Het levert in Nederland veel discussie op.

En omdat dit vaak lang duurt, zijn de meeste afspraken van het akkoord al sinds 2017 van kracht. Alleen de afspraken over het arbitragehof zijn nog niet in werking getreden.

Groener akkoord

In februari loodste het kabinet het verdrag moeizaam door de Tweede Kamer, met 72 stemmen voor en 69 tegen.

Een meerderheid in de Eerste Kamer leek ver weg, totdat de PvdA vorige maand positief reageerde op een Frans-Nederlands initiatief om handelsakkoorden 'groener' te maken.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Tweede Kamer keurt CETA goed, Eerste Kamer wordt lastig

Mkb profiteert

Het Nederlandse mkb, zoals zuivelbedrijven, profiteren van de vrijere handel. Onder meer door versoepelde handelstarieven.

Maar een rijtje aan bezwaren is er ook: CETA zou leiden tot 'afschrikwekkende claims en kans op vleugellam milieubeleid', zeggen partijen zoals GroenLinks en verschillende milieuclubs. Ze maken zich zorgen om de voedselveiligheid en het ontstaan van een claimcultuur.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Debat over handelsverdrag met Canada brandt los: 'Nederland op glad ijs'

'Niet te negeren signaal'

Milieudefensie is blij met de brief van de juristen. "Deze brief is een niet te negeren signaal voor de Eerste Kamer ", zegt directeur Donald Pols.

"De beslissende stem ligt nu bij de PvdA-fractie. Het zou onbegrijpelijk zijn als de PvdA voor stemt en zo de macht van multinationals verder vergroot, ten koste van klimaat, dierenwelzijn en werknemers."

Als Nederland CETA verwerpt, dan staat het kabinet voor schut en stopt het ratificatieproces. Nederland zal zich dan bij de EU moeten melden, al is niet duidelijk wat er dan precies gebeurt.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van