Economie

Malmström weigert verdrag met Canada aan te passen

08 september 2015 06:15 Aangepast: 08 september 2015 22:08
Eurocommissaris voor Handel Cecilia Malmström. Beeld © EPA

Eurocommissaris Cecilia Malmström gaat de onderhandelingen met Canada over een handelsverdrag niet heropenen. In het verdrag krijgen buitenlandse investeerders een apart arbitragesyteem. Zo'n ISDS-clausule ligt zwaar onder vuur. Malmström komt nu op ramkoers te liggen met het Europees Parlement.

Je hoort niet zo veel over CETA, dat staat voor Comprehensive Economic and Trade Agreement, maar de onderhandelingen zijn veel verder dan die met met TTIP, het handelsverdrag met de Verenigde Staten dat in de maak is. De CETA-onderhandelingen zijn vorig jaar in september afgerond. Het is de bedoeling dat CETA volgend jaar al in werking treedt.

Niet openbaar
Maar de teksten zijn nog niet openbaar voor het publiek. Het verdrag zit in de fase van wat 'legal scrubbing' wordt genoemd: 1600 pagina's moeten worden nagegaan op tikfouten en de juiste juridische vertaling van de bepalingen naar onder meer Frans en Duits.

Handelscommissaris Malmström beloofde voor de zomervakantie dat de teksten eind juli klaar zouden zijn, zodat ze voorgelegd kunnen worden aan het Europese Parlement. Die moet zijn goedkeuring geven aan het verdrag. Maar de teksten laten nog steeds op zich wachten. 

CETA wordt niet aangepast
In CETA is − net als in het TTIP-verdrag − een bepaling opgenomen die een aparte rechtsgang biedt aan buitenlandse bedrijven. Zo'n ISDS-bepaling geeft Canada de mogelijkheid Europese staten, buiten de nationale rechter om, voor een internationaal arbitragetribunaal te dagen.

In Europa is veel weerstand tegen extra bescherming van buitenlandse investeerders. Aflopen mei gaf eurocommissaris Malmström publiekelijk toe dat zo'n extra bescherming voor bedrijven niet meer van de 21ste eeuw was en ze zegde toe ISDS te moderniseren. Zo moet het onder meer mogelijk worden tegen de uitspraak van de arbiters in beroep te gaan. 

Verouderde bepaling
In CETA staat nog een verouderde bepaling opgenomen. De wens van het Europees parlement is om ook in het Canadese verdrag verbeteringen door te voeren. Malmström is niet van plan dat te doen, zegt ze in antwoord op vragen van de Duitse Europarlementariër Fabio de Massi van Die Linke. "De Commissie is niet voornemens de onderhandelingen die in 2014 zijn afgerond te heropenen." Wel wil Malmström, als het verdrag al in werking is getreden, kijken of ze in overleg met Canada aanpassingen kan doen. 

Volgens Europarlementariër Anne-Marie Mineur (SP) zet Malmström hiermee niet alleen de deur open voor claims vanuit Canada, maar ook voor Amerikaanse bedrijven met een dochteronderneming in Canada:  "De opstelling van commissaris Malmström over ISDS is heel zorgelijk. Elk Amerikaans bedrijf met een aanmerkelijk belang in een Canadees bedrijf kan zonder meer gebruik maken van deze mogelijkheid in het verdrag, en als ze dat belang nog niet hebben, dan openen ze wel een filiaal in Canada. Mijn conclusie is dat Malmström meer respect heeft voor de Canadese regering dan voor de Europese bevolking, hoewel die heel duidelijk heeft gemaakt dat ze grote bezwaren hebben tegen ISDS."

Mineurs partijgenoot in de Tweede Kamer, Jasper van Dijk, stelt Kamervragen naar aanleiding van de weigering van Malmström aan minister Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking). Hij wil weten wat zij van Malmströms weigering vindt het verdrag met Canada aan te passen. "Het zou heel vreemd zijn als ISDS wel in TTIP, maar niet in CETA wordt gewijzigd", zegt hij.

'Alles of niets'
Volgens Agnes Jongerius, die voor de PvdA in het Europese Parlement zit,  komt Malmström nu op ramkoers te liggen met het Europees Parlement: "De PvdA-eurodelegatie heeft vanwege haar grote bezwaren tegen de teksten over ISDS tegen de TTIP-resolutie gestemd. Tijdens de behandeling van de resolutie over TTIP gaf een grote groep leden van het parlement aan, onder wie mijn collega's van de S&D-fractie, dat het compromis over ISDS betekent dat ook de verdragstekst van CETA aangepast moet worden. Zonder aanpassing van de ISDS-tekst in CETA geen instemming in het EP, dat was de les die Malmström had moeten trekken. Zij speelt alles of niets nu ze zwart op wit zegt niet opnieuw te willen onderhandelen met de Canadezen. Dat kan slecht voor haar en het verdrag aflopen."

Malmström loopt het risico ook in aanvaring met een aantal lidstaten te komen. Zo zien Duitsland en Frankrijk de ISDS-clausule niet zitten. Eerder dit jaar vroegen de twee grootste economieën van Europa de Europese Commissie om 'alle opties die tot aanpassing  kunnen leiden' in overweging te nemen. Ook minister Ploumen wil dat het arbitragesysteem verbeterd wordt. In een Kamerbrief eerder dit jaar liet zij weten het een goed idee te vinden de ISDS-clausule in CETA nog eens tegen het licht te houden

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore