Economie

'Straks kunnen al je appjes onderschept worden, zonder juridische toetsing'

04 september 2015 20:24 Aangepast: 06 september 2015 16:46

Ondernemers klommen afgelopen maand massaal in de pen om te protesteren tegen de nieuwe 'afluisterwet' van minister Plasterk. RTL Z spreekt met een van de criticasters: Mark Vletter.

De jonge baas van telecombedrijf Voys, Mark Vletter, raakt niet uitgepraat over de nieuwe 'afluisterwet' van Ronald Plasterk. Als de nieuwe wet er komt kan de overheid straks meer aftappen dan ooit, zonder dat daar toestemming van de rechter voor nodig is. Vletter deed mee aan de door de overheid georganiseerde internetconsultatie om zijn ongenoegen te laten blijken.

Het wetsvoorstel
Maar eerst even over die nieuwe wet. De huidige inlichtingenwet is verouderd, vindt minister Plasterk. In de wet zoals die nu is, is nog geen communicatie via de kabel (o.a. mobiel verkeer) opgenomen. Komt de nieuwe wet er, dan mag ook communicatie via de kabel afgeluisterd en bekeken worden. Ook wordt het aantal organisaties dat kan worden getapt uitgebreid: eerst waren dat alleen internet- en telefonieaanbieders, straks zou het gaan om aanbieders van communicatiediensten in het algemeen. Welke organisaties daaronder vallen is niet helemaal duidelijk.

Voor een onderneming als Voys heeft de wet een enorme impact, vertelt Vletter. "In de wet wordt de term 'communicatie-aanbieder' niet gedefinieerd. Het kan zelfs gaan om een forum of een website. Wij vallen er sowieso onder: Voys is een communicatieleverancier pur sang. Inlichtingendiensten kunnen apparatuur in ons netwerk plaatsen om gesprekken af te luisteren. En wanneer je als bedrijf een stukje privacy wilt bieden aan klanten, door gesprekken te versleutelen, dan kan je gedwongen worden om zo'n gesprek zonder encryptie aan te leveren. Dus stel dat je bewust een stukje privacy aanbiedt, dan kan de overheid zeggen dat je die moet opgeven."

Geen juridische toetsing
Vletter snapt dat inlichtingendiensten hun werk moeten doen, maar deze wet vindt hij veel te ver gaan. "Als je juridische gronden hebt om zo veel te onderscheppen is het misschien nog oké. Maar er is geen juridische toetsing. En dan vraag je je af: wat vindt de overheid belangrijker: privacy of schijnveiligheid. Want er is allang gebleken dat mass surveillance zoals de NSA die toepast niet werkt. Waarom zou een Nederlandse inlichtingendienst, met minder geld en minder mensen, dan wel resultaat boeken?"

"Een van de ergste onderdelen van deze wet is dat ze data drie jaar lang kunnen opslaan. Het doet denken aan de kentekenregistratie: ooit was die bedoeld voor snelheidsmeting. Later werden diezelfde data ook gebruikt om te checken of leaserijders in privétijd reden. Dat kan straks ook met je whatsappjes, fora en al je andere communicatieberichten. En dan hebben ze ook nog het recht om die informatie te delen met externe overheden. Zolang er maar gerede verdenking is, zonder juridische toetsing."

Massaal protest
Voys is een van de vele bedrijven die de afgelopen maand via een internetconsultatie zijn ongenoegen heeft laten blijken. Vletter heeft nog nooit zo'n massaal protest vanuit bedrijven en andere organisaties gezien. “Het is nog nooit voorgekomen dat er zo veel organisaties zeggen: dit is echt geen goed idee. Plasterk moet ontzettende oorkleppen op hebben om dit te negeren. Het is de taak van de overheid om haar burgers te beschermen. En nu staan bedrijven op om de privacy van burgers te beschermen. Het is de wereld op zijn kop.”

Wanneer Plasterk zich niks aantrekt van de protestgeluiden, zit er voor Voys niks anders op: doen wat de overheid zegt. Of toch niet? Vletter kijkt met collega's naar manieren om zijn klanten toch voldoende privacy te gaan bieden. "Het is ingewikkeld en we weten nog niet precies hoe we dit gaan doen, maar we kijken naar manieren om apparatuur bijvoorbeeld in het buitenland te plaatsen. Er moeten constructies zijn waardoor je toch privacy kan bieden. En ik weet dat meerdere bedrijven daarnaar kijken. Deze wet is zeer schadelijk voor de Nederlandse interneteconomie, daar kan je zeker van zijn."

`