Ga naar de inhoud
Economie

Strijd om ongelijke concurrentie tussen Europese havens verhardt

Beeld © ANP

Valsspelen is niet eerlijk en daarom gaat de Europese Commissie 'grondig onderzoek' doen naar de vrijstelling van vennootschapsbelasting in Belgische en Franse havens. Goed nieuws en terecht, zegt het Havenbedrijf Rotterdam.

EU-commissaris Margrethe Vestager (Mededinging), zei vanmiddag dat deze vrijstelling wel eens in strijd zou kunnen zijn met de EU-staatssteunregels. Beide landen zijn al eerder verzocht de belastingwetgeving voor de havens aan te passen. Maar ze weigeren.

Vestager zegt daar nu over: "Grensoverschrijdende concurrentie speelt een belangrijke rol in de havensector en de commissie is vastbesloten voor een gelijk speelveld te zorgen in die belangrijke economische sector."

Gelijke monniken, gelijk kappen

Havenbedrijf Rotterdam (211 miljoen euro winst in 2015) hoopt dat de Eurocommissaris 'het voortvarend oppakt'. "Wij moeten vanaf 1 januari 2017 wel betalen. Dat is zuur. Niet dat we tegen belasting betalen zijn, maar er moet wel sprake zijn van gelijke monniken, gelijke kappen", zegt woordvoerder Sjaak Poppe.

De haven, nummer één van Europa en nummer acht van de wereld voor goederen- en containeroverslag, noemt concurreren lastig als de omstandigheden niet overal hetzelfde zijn. Als voorbeeld noemt Poppe de haven van Hamburg, die technisch gezien wel vennootschapsbelasting betaalt (maar verlies maakt en dus niet hoeft te betalen) en jaarlijks 100 miljoen euro aan subsidie ontvangt.

'Concurrentie vooral uit China'

De Erasmus Universiteit en Ecorys concludeerden in 2014 in hun onderzoek naar concurrentieverstoringen tussen zeehavens dat Rotterdam, vanwege het ontbreken van steun, hogere tarieven moet rekenen aan reders en bedrijven. Dit zou jaarlijks 1 miljoen containers (7 procent) schelen.

Overigens komt de concurrentie van de toekomst niet uit de Franse en Belgische havens, zegt haveneconoom Onno de Jong van de Erasmus Universiteit. "Dan zal het gaan om de Zuid-Europese havens, waar Chinese partijen flink in investeren, tegen de Noord-Europese."

Samenwerking

Op advies van de Europese Commissie, die in 2013 al opriep tot betere spreiding van goederenstromen, trekken de havens van Rotterdam, Antwerpen en Hamburg al deels gezamenlijk op. De Jong: "Antwerpen en Rotterdam passen qua industriefunctie goed bij elkaar; de petrochemische sector in Rotterdam is sterk in basischemie en Antwerpen is sterk in fijnchemie. Er is niet voor niets zo veel vervoer tussen deze havens." 

Overige concurrentie voor Rotterdam komt van het Poolse Gdańsk en de Nieuwe Zijderoute, zegt hij. De Chinese overheid investeerde de afgelopen jaar flink (40 miljard euro) in dit netwerk van havens en spoorverbindingen door landen die op de route naar de Europese markt liggen. 

Thumbnail

Het schip NYK Procyon dat onderdeel van de lijndienst tussen de Chinese havens en Amsterdam.

Overruled

Dat de zeven Nederlandse havens vanaf 1 januari 2017 wel verplicht zijn om 25 procent belasting te betalen over hun winst, heeft volgens woordvoerder Poppe te maken met een uitzonderingspositie die de Nederlandse wetgever eerder had gemaakt voor de havenbedrijven.

Omdat zij niet met private partijen concurreren, maar met buitenlandse havens en elkaar, hoefde er geen vennootschapsbelasting betaald te worden. Die uitzondering is 'overruled' door de Europese Commissie.

Braafste jongetje?

Eric Wiebes, staatssecretaris van Financiën, ging tot verwondering van de Tweede Kamer, niet tegen deze beslissing in beroep. Wilde Nederland weer eens het braafste jongetje van de klas zijn?

Haveneconoom De Jong denkt van niet. "Binnen Europa is het ene land sneller dan het andere met invoeren van de regels." In dit geval zijn de Nederlandse havens daar de dupe van, zegt hij.

De Nederlandse havens kondigden eerder dit jaar aan tegen de beslissing van de Europese Commissie in beroep te gaan. Het papierwerk hiervoor wordt momenteel verzameld. 

Dit is een artikel van