Economie

Meer thuiswerken? Afstand woon-werkverkeer neemt alleen maar toe

19 februari 2020 00:27 Aangepast: 19 februari 2020 08:58
Vooral hoogopgeleiden, mannen en fulltimers leggen lange afstanden af naar hun werk. Beeld © ANP

De afstand die we naar ons werk of studie afleggen is de afgelopen decennia gestaag toegenomen. We pendelen ons vooral suf tussen steden, zo blijkt uit onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Werkenden en studenten verplaatsten zich het vaakst van Utrecht en Den Haag naar Amsterdam en vanuit de provincies Noord-Brabant en Gelderland naar de Randstad. Vooral hoogopgeleiden en mannen leggen grote afstanden af naar hun werk, zo blijkt uit onderzoek van PBL.

Vooral de gemiddelde afstand in het woon-werkverkeer nam toe: van gemiddeld 14,6 kilometer naar 19 kilometer. Tegenwoordig pendelt één op de drie werkenden tussen verschillende steden, tegenover 27 procent in 1995. Ook één op de drie hbo- en wo-studenten, reist op en neer tussen steden.

"De toename van deze pendel is opvallend, omdat een kenmerk van werk en studie is dat mensen er dikwijls voor bereid zijn te verhuizen, zodat ze juist niet hoeven te pendelen", schrijven de onderzoekers. Zij stellen tegelijkertijd vast dat die toename niet per se hoeft te betekenen dat mensen niet willen verhuizen.

Meer tweeverdieners

Zo kan het ook komen doordat er meer tweeverdieners zijn die niet in dezelfde stad werken. Of doordat de woningmarkt in veel steden op slot zit.

Dat geldt ook voor studenten. Zij kunnen nauwelijks een (betaalbare) studentenkamer krijgen, terwijl ze minder te besteden hebben omdat de basisbeurs is vervangen door een lening.

In het onderzoek heeft PBL gekeken naar de periode 1995 tot 2016. Juist de afgelopen paar jaar is het aantal thuiswerken gestegen, blijkt uit CBS-cijfers van afgelopen december. Men werkt het vaakst thuis in de regio's Amsterdam, Utrecht en 't Gooi.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Amsterdammer doet er langer over dan Londenaar om op z'n werk te komen

Incidenteel thuiswerken

Toch gaat het overwegend om incidenteel thuiswerken. Oftewel af en toe een dagje vanuit huis werken als dat zo uitkomt, of wanneer er bijvoorbeeld een OV-staking is. 

Dat we gemiddeld steeds langere afstanden naar ons werk zijn gaan afleggen, kan voor mentale problemen zorgen. "Hoe minder regie mensen hebben over hun situatie, hoe minder gelukkig zij zich voelen", zegt arbeidspsycholoog Floris van Emmerik. 

De cijfers van het PBL verbazen hem enigszins. "Het staat haaks op wat je zou verwachten, gezien de technologische mogelijkheden om thuis te werken. In de praktijk hoor ik dat mensen vaker thuiswerken, maar dat het ontmoeten van collega's op de werkvloer op gezette tijden belangrijk blijft. Dan kom je onder aan de streep op hetzelfde aantal kilometers uit."

Economische voordelen

De groeiende pendel van en naar steden kan ook economische voordelen hebben, stelt PBL. Meer mensen kunnen een baan vinden die beter bij hen past - ook als dat wat verder van huis is. Maar er zijn ook nadelen: meer en langere files, meer CO2-uitstoot en een tekort aan zitplaatsen in de trein.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Steeds meer Nederlanders werken thuis, vooral in Utrecht en Amsterdam

Die drukte in de spits, daar proberen ze bij veel bedrijven een einde aan te maken. Zo heeft VodafoneZiggo van thuiswerken een speerpunt gemaakt. "Als telecomprovider zorgen wij ervoor dat onze medewerkers overal en altijd kunnen werken", zegt woordvoerder Charlotte Fritschy.

In overleg

Het bedrijft biedt werknemers oplossingen zoals videobellen, waardoor zij via hun laptop, tablet of telefoon op afstand aanwezig kunnen zijn bij vergaderingen. Ook heeft het een systeem waarmee medewerkers van het call center desgewenst vanuit huis kunnen werken.

Toch blijkt ook daar dat werknemers niet op vaste dagen thuiswerken. Fritschy: "Thuiswerkdagen zijn bij ons in principe niet structureel, maar altijd in overleg."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van