Economie

Migranten in Nederland: 'Polen en Indiërs aan kop, dat komt door de markt'

03 januari 2020 16:42 Aangepast: 03 januari 2020 17:18
Beeld © Getty

Er zijn inmiddels 17,4 miljoen mensen op dit hele kleine stukje aarde. De Nederlandse bevolking groeit en dat komt vooral door migranten. Bijna de helft van hen komt uit Europa. Ook Chinezen en Indiërs nemen een relatief groot aandeel in. "De markt stuurt de stroom", zeggen kenners.

Nog niet alle gegevens zijn binnen, maar het CBS schat dat ruim 272.000 mensen zich in 2019 in Nederland vestigden. 158.000 mensen vertrokken uit Nederland, waardoor de bevolking per saldo met 114.000 mensen groeide door migratie.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Bevolking stijgt naar 17,4 miljoen inwoners, voornamelijk door migratie

Per saldo, het verschil tussen de mensen die zich vestigen en degenen die vertrekken, kwamen er volgens het CBS in 2019 uit alle werelddelen meer mensen naar Nederland dan een jaar eerder. Met een saldo van 61.300 komt bijna de helft van de immigranten uit Europa. 28.900 immigranten komen uit Azië, goed voor 18 procent.

Top tien van migranten

Het aantal Nederlanders dat vertrekt versus zij die terugkomen kent overigens een negatief saldo: er vertrekken 39.000 Nederlanders, terwijl er 34.000 terugkomen, zegt het CBS.

Kijken we verder naar de achtergrond van immigranten die naar Nederland komen, dan zien we de volgende top 10, zo zocht het statistiekbureau uit op verzoek van RTL Z. Het CBS beschikt over data over de periode januari tot en met november 2019.

Nieuwe EU-leden

Het aantal immigranten uit Polen is al een aantal jaar hoog, weet Dick ter Steege van het CBS. "Vanaf 2004 is een grotere stijging te zien", zegt hij. Dat hangt samen met de toetreding van het land tot de Europese Unie op 1 mei 2004, daardoor kunnen Polen zich sindsdien vrij verplaatsen en vestigen binnen de EU. Datzelfde geldt voor Roemenen en Bulgaren.

Waarom kiezen immigranten voor Nederland? Het CBS heeft hier geen uitgebreid onderzoek naar gedaan. Uit de beschikbare data blijkt wel dat 'gezinsmigratie' een belangrijke motivatie is. Arbeid, studie en asiel vormen andere redenen. Maar bij een groot deel is de reden voor komst niet bekend.

"Mensen denken vaak dat er vooral asielzoekers naar Nederland komen, maar dat valt mee", zegt demograaf en hoogleraar Jan Latten van de Universiteit van Amsterdam. Hun aantal komt in 2019 naar schatting uit op 16.000, bijna 6 procent van het totaal. Door de burgeroorlog kwamen er de laatste jaren relatief veel mensen uit Syrië naar Nederland.

De markt stuurt

Volgens de hoogleraar worden de migratiestromen voor het belangrijkste deel gestuurd door de markt. "Nederland vergrijst, er is krapte op de arbeidsmarkt, bedrijven keren zich steeds vaker tot het buitenland omdat er behoefte is aan personeel", zegt hij.

Mensen die hier niet of lastig te vinden zijn. "Polen, Roemenen en Bulgaren komen hier vaak voor ongeschoold werk", zegt Latten. In de land- en tuinbouw. In de fabrieken en slachthuizen. "Hier zijn zelfs speciale uitzendbureaus voor. En als iemand blijft, dan volgen vrouw en kind vaak ook. Dat jaagt de aantallen op."

Polen doet het economisch goed, weet Latten. Toch is Nederland voor een bepaalde groep aantrekkelijker. "Mensen uit de armere regio's kunnen van een Pools salaris leven. Van een Nederlands salaris kunnen ze sparen, ook al zijn die ook laag." Daarbij zijn ze als EU-burgers dus vrij om te werken in Nederland.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Slim en knetterambitieus: Poolse carrièrevrouwen in Nederland

Indiërs: kennis en kunde

Anders is dat voor Indiërs, weet Latten. "Dat zijn vooral ingenieurs en techneuten", zegt hij. Zogenoemde kennismigranten, die bijvoorbeeld door bedrijven als Philips of ASML naar Nederland worden gehaald voor hun specifieke kennis en kunde. "Ze zitten veel in de regio Eindhoven." Maar voor personeel van buiten de EU gelden strengere regels.

"Een kennismigrant heeft een hoger prijskaartje. En kan geen werk doen waarvoor we in Nederland genoeg mensen hebben. Je kunt niet zomaar een au pair uit Azië halen bijvoorbeeld."

De Turken vormen een van de grootste bevolkingsgroepen in Nederland met een migratieachtergrond. Net als bij veel Marokkanen, kwam de eerste generatie als gastarbeider naar Nederland. Toch is het 'opvallend' dat het land nu in de top tien staat, zegt Ter Steege. "In 2014 vertrokken namelijk nog meer Turken uit Nederland dan dat er kwamen", zegt hij.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vijftig jaar gastarbeiders in Nederland: 'Marokko is voor mij een vakantieland geworden'

Politieke onrust in Turkije

Zowel Ter Steege als Latten hebben geen harde verklaring, maar wijzen op de politieke onrust in het land. "Turken met een Nederlands paspoort keren terug. Ook zien we meer asielaanvragen uit dit land", zegt Latten. Deels gedreven door de onzekere situatie in eigen land, openen ook steeds meer Turkse bedrijven een vestiging in Nederland.

Wie het Verenigd Koninkrijk zegt, zegt brexit. De scheiding van de Britten met de EU nadert en dat leidt er onder meer toe dat Britse bedrijven zich in Nederland vestigen. Het Europese Medicijnenagentschap (EMA) verhuisde dit jaar van Londen naar Amsterdam. "Het gaat om honderden arbeiders, plus gezin. En dat is nog maar een bedrijf", zegt Latten over de migratiestroom uit Engeland.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Amsterdam in trek, mede door brexit ruim 7000 banen erbij

Studenten uit Italië en China

Een belangrijk deel van de migratiestroom wordt bepaald door studenten die voor bepaalde of langere tijd in Nederland verblijven en zich hier inschrijven. "Van Zuid-Europese landen zoals Italië is bekend dat er veel jongeren werkloos zijn. Voor wie hoger opgeleid is en Engels spreekt, zijn in Nederland mooie kansen."

Onder de groep internationale studenten bevinden zich ook veel Chinezen, zegt Latten. "Het feit dat hier veel Engelstalig onderwijs is, is voor veel van hen aantrekkelijk. Veel Chinezen leren Engels." Daarnaast zou Den haag relatief veel Chinese arbeiders trekken, omdat daar een grote groep Chinese migranten woont en werkt.

Veel lege plekken moeten gevuld

"Ik verwacht dat er dit jaar ook meer migranten naar Nederland komen en dat de stromen de komende jaren op peil blijven", zegt Latten. Babyboomers stromen uit, Nederland vergrijst. Er moeten veel lege plekken worden vervuld, in de techniek, maar ook in de zorg. "We zien bijvoorbeeld ook al artsen uit Oost-Europa naar Nederland komen", weet Latten. "En er zijn veel lieve handen nodig die onze ouderen helpen verzorgen."

Migratie is vaak vraaggestuurd, door de markt. Daarom verwacht Latten soepeler regels vanuit Brussel op dit gebied: tijdelijke contracten en nieuwe verblijfsvergunningen bijvoorbeeld. Tegelijkertijd zal de politieke discussie over het onderwerp verder oplaaien, verwacht hij.

"We groeien harder dan we hebben geraamd. En voor al die mensen moeten er ook weer woningen, onderwijs en zorg komen. Dat gaat wrijven. Wat heeft de samenleving eraan? Zal een zwaarder argument worden. Daar moet de balans worden gezocht."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van