Economie

Gegoochel met eenden om uitstoot stikstof te compenseren

02 november 2019 12:51 Aangepast: 02 november 2019 13:33
De boerderij, op de achtergrond windmolens. Beeld © RTL Nieuws

Sinds de provincies 8 oktober nieuwe beleidsafspraken maakten in de aanpak van stikstofuitstoot zijn er maar enkele vergunningen verleend, blijkt uit een inventarisatie van RTL Nieuws. Een van die vergunningen is gegeven aan een windmolenpark in Flevoland, waar ze een bijzondere manier gevonden hebben om de stikstofuitstoot tijdens de bouw te compenseren: eenden.

In de kop van Flevoland bij Dronten en Biddinghuizen wil Wim Luijkx, de voorzitter van Windkoepel Groen, nieuwe windmolens plaatsen en de huidige windmolens vervangen. "De nieuwe molens worden bijna twee keer zo groot en leveren veel meer energie op", zegt hij.

Maar net als bij vele anderen projecten gooide het afschaffen van de PAS bij hem roet in het eten. "Tijdens de bouw van de windmolens stoten wij stikstof uit. Hoewel er in de provincie zelf geen natura 2000 gebieden zijn, waait het wel over naar de nabijgelegen natura 2000 gebieden van Gelderland. En dus konden wij geen vergunning krijgen."

Creatieve oplossing

Luijkx besloot om niet bij de pakken neer te gaan zitten. "We gingen op zoek naar nieuwe juridische ruimte om de bouw toch door te laten gaan." En wat blijkt, naast allerlei uitstootbesparende maatregelen die ze kunnen nemen tijdens de bouw, zijn er ook twee eendenboerderijen in de buurt. Boerderijen die een vergunning hebben om ammoniak (een vorm van stikstof) uit te stoten.

"Wij kopen het innamerecht van deze vergunningen", legt Luijkx uit. "Dus als we gaan bouwen trekken we de vergunning van de eendenboerderijen in. Daardoor besparen we daar de uitstoot die wij tijdens de bouw veroorzaken en stoten dus minder stikstof uit."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Snap je ook niets meer van de stikstofcrisis? Dit is hoe het zit

Critici: gewoon een truc

Critici zijn het echter niet met deze oplossing eens. Want wat blijkt, hoewel Windkoepel Groen het op zijn site altijd over intensieve veehouderij had, hadden de beide boerderijen al een paar jaar geen eenden meer.

"Wat ons betreft is dit gewoon een truc", Zegt Leonie Vestering van de provinciale afdeling van de Partij voor de Dieren. "De windkoepel laat de boeren tijdelijk eenden terugzetten in de stallen om vervolgens op die uitstoot te compenseren. Terwijl die uitstoot er dus al een aantal jaar niet was. Dit zorgt voor onnodig dierenleed en meer stikstofuitstoot in plaats van minder."

En ook Erwin Vermeulen van Animal Rights noemt het een truc. "Die eenden zijn er snel nog even ingezet om een juridisch zekerheidje te krijgen. Deze bedrijven waren al gestopt maar gaan nu nog twee jaar lang eenden houden. Eenden leven negen weken en worden dan geslacht. Dat gaat dus om duizenden eenden die onnodig doodgaan. Windenergie is een duurzame energiebron maar die duurzaamheid gaat er snel vanaf als er duizenden dieren doodgaan voor een juridische truc."

'Eenden moeten wel' 

Luijkx is het daar absoluut niet mee eens. "Wij nemen afstand van de term truc. We maken gebruik van de wettelijke ruimte. Deze boeren hebben gewoon de vergunning om eenden te plaatsen. Om zeker te weten dat die vergunning niet ergens anders al een keer gebruikt werd, moeten er tijdelijk eenden in. Bovendien zorgt het windmolenpark als het er staat voor schone energie en komen ze te staan op landbouwgrond die anders bemest zou worden dat zorgt elk jaar ook voor veel minder stikstofuitstoot."

Woordvoerder van de provincie Flevoland Dimitri Arpad sluit zich bij Luijkx aan. "Of die eenden er eerder al waren doet er voor ons niet toe. Die boeren hebben het recht om de eenden in hun stal te doen, dus dat doen ze dus. Het is wat ons betreft dus ook geen truc. Het windmolenpark compenseert binnen de bestaande vergunningen en dat mag gewoon."

Oud beleid of nieuw beleid?

Maar belangrijker dan een 'wel-trucje-geen-trucje' discussie: mag het juridisch gezien?

"Daar lijkt het wel op", legt omgevingsrechtadvocaat Rachid Benhadi uit. "Dat komt omdat de vergunning op 8 oktober verleend is." De nieuwe beleidsregels werden dan weliswaar op 8 oktober afgesproken. Ze waren pas vanaf 11 oktober van kracht. "En dus vallen ze juridisch nog onder het oude beleid."

Volgens woordvoerder van de provincie Dimitri Arpad heeft de advocaat gelijk maar is de compensatiemaatregel wel degelijk ook getoetst aan de nieuwe beleidsregels. "Juist omdat we wilden dat het juridisch hoe dan ook kan, is het pas goedgekeurd na het vaststellen van de nieuwe beleidsregels. Dan konden we kijken of ze ook volgens die beleidsregels klopten."

Mag het echt? 

Maar of ze echt door de nieuwe beleidsregels zouden komen is nog maar de vraag. "Bij de regels sinds 11 november is de praktijk uitstoot belangrijker geworden," vertelt Benhadi. "Het gaat er dus niet meer om of je uitstoot compenseert die volgens een vergunning mag, maar of je compenseert ten opzichte van de daadwerkelijke uitstoot. Dan zou het dus belangrijk zijn of de eenden echt op 8 oktober in de stal zaten."

Animal Rights bekijkt de zaak in ieder geval zeer kritisch. "Het lijkt erop alsof ze op het laatste moment nog dit besluit hebben genomen. Omdat de provincies juist afspraken om vergunningen die niet benut werden in te trekken en die vrijgekomen ruimte dus voor de bouw te gebruiken. Dat was juist een van de redenen dat de boeren zo boos waren. De vergunningen van deze boerderijen zouden dan waarschijnlijk dus ook ingetrokken worden. Maar dan kon het windmolenpark er niet meer mee compenseren. Vandaar dat die eenden er dan in gaan."

Vermeulen hoopt in de loop van volgende week te weten of er genoeg juridische grond is om bezwaar te maken tegen de compensatiemethode van Windkoepel Groen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`