Economie

Oud-DNB-topman Wellink: handelsconflict met China gaat decennia duren

21 mei 2019 15:51 Aangepast: 21 mei 2019 21:52

De handelsruzie tussen de VS en China is niet over een jaar voorbij. Het verzet tegen de economische machtsverschuiving naar China zorgt voor een conflict dat waarschijnlijk decennia gaat duren, zegt oud-president van De Nederlandsche Bank en bankbestuurder in China Nout Wellink. Een andere manier van denken is nodig om er samen uit te komen: "We kijken op een te ongenuanceerde manier naar China."

Het ging eigenlijk best goed met de relatie tussen China en 'het Westen', vindt Nout Wellink. Vooral de samenwerking met Huawei was een mooie kans geweest voor de 'economische vervlechting' waar we volgens de bankbestuurder heen moeten.

"Maar met Trump is er een andere wind gaan waaien", constateert hij teleurgesteld in RTL Z-programma Beurs Inside. "Eigenlijk denk ik dat Huawei een voorbeeld had kunnen zijn van hoe we in de toekomst met elkaar hadden kunnen optrekken."

Kenner van beide verhalen

Wellink is vaak in China. Zo'n acht keer per jaar vliegt hij die kant op voor zijn functie als 'onafhankelijk en niet-uitvoerend bestuurder' bij de Industrial and Commercial Bank of China (ICBC), de grootste bank ter wereld.

En daarmee kent hij beide kanten van het verhaal. Dat van de Chinezen, die graag willen groeien en dat van de Amerikanen en Europeanen, die volgens Wellink met angst en beven moeten toezien hoe hun dominante positie in de wereld verdwijnt. 

Tweede economie én ontwikkelingsland

"Wij kijken denk ik op een te ongenuanceerde manier naar China. Aan de ene kant is het de tweede economie in de wereld. Aan de andere kant is het een ontwikkelingsland, want het staat op de 73e plaats als het gaat om inkomen per hoofd van de bevolking", zegt Wellink.  

"Dat is een spagaat. En uit die spagaat probeert de Chinese overheid te komen door dat inkomen per hoofd op te trekken."

En daar worden andere landen, zoals Nederland, zenuwachtig van, stelt Wellink. "Als de Chinezen het gemiddelde inkomen van Grieken zouden krijgen, het armste land in Europa, dan zijn ze 1,5 tot 2 keer zo groot als Amerika."

"Als ze ons gemiddelde inkomen zouden krijgen dan zijn ze vier keer zo groot als Amerika. Die schrik is ons in de benen geslagen. Want dat is geopolitiek gezien een totaal andere wereld dan waar we nu in zitten", zegt hij. 

Bekijk hier het interview of lees verder onder de video.

Wijsheid ontbreekt

Zo'n verandering leidt historisch gezien vaak tot grote onrust, signaleert Wellink. "Een periode van machtswisseling is altijd riskant. Het vereist wijsheid, gezond verstand en begrip voor de ander om risicoloos uit zo’n periode te komen. Nou, die wijsheid is er niet. En gezond verstand is er in een aantal opzichten ook niet."

Neem de China-strategie van het Nederlandse kabinet. Volgens Wellink 'prima' en 'voor de korte termijn handzaam'. Maar één zin vond hij wel 'heel curieus': 'Nederland kan in zijn eentje China niet veranderen'.

Wellink: "De implicatie is dus: dat moeten we met zijn allen doen. Dat is een fout uitgangspunt. Wij moeten leren leven in de wereld van morgen waarin er culturen en omgevingen zijn die anders zijn dan anderen."

Ook Nederlandse bedrijven kregen staatssteun

Chinezen wordt vaak door het Westen, onder andere door de Amerikaanse president Donald Trump, verweten dat ze het wereldwijde handelsspel niet eerlijk spelen. Zo krijgen veel Chinese (tech)bedrijven staatssteun. Wellink wijst het van de hand. Silicon Valley is groot geworden mede dankzij de Amerikaanse defensie-industrie, stelt hij.

Ook in Nederland hebben bedrijven in de ontwikkelingsfase vaak een geschiedenis van staatssteun. "Ik ben zelf in de jaren '70 commissaris bij de Hoogovens geweest. Opgericht door de overheid in Nederland."

'Sta Europese kampioenen toe'

"Het punt is dat je niet een oorlog moet aangaan omdat Chinese bedrijven nu staatssteun krijgen. Je moet een verstandige discussie hebben over de mate waarin en de duur van die staatssteun. Dan kun je elkaar vinden."

Als de Europese Unie zich echt sterk wil maken tegenover China zou het meer 'Europese kampioenen' moeten creëren, en dus fusies moeten toelaten, stelt Wellink. Als je dat niet doet dan verlies je het, voorspelt hij. 

De Chinezen buigen niet

Ook Trump pakt het verkeerd aan, vindt Wellink. De Amerikaanse president heeft een verkeerde inschatting gemaakt. "Men dacht: 'We creëren een handelsconflict. Dan buigen de Chinezen wel en veranderen ze hun economisch model. Over tot de orde van de dag", zegt hij.  

"Dat gaat niet gebeuren. De Chinezen hebben een andere filosofie, een andere invalshoek. Waarbij de groep en de maatschappij meer voorop staat dan het individu en het individuele bedrijf."

Wellink verwacht dan ook dat de Chinezen op de korte termijn als 'winnaar' uit de bus zal komen. "En als we niet oppassen op de lange termijn ook."

Maar voorlopig is er vooral ruzie. "Wat voor mij het meest waarschijnlijke scenario is, is dat je een gevecht krijgt van deze twee grootmachten, ten nadele van de hele wereld, wat decennia kan duren."

"Dit conflict kan het nieuwe normaal worden. Ik was het erg met Larry Summers (Amerikaans politicus en econoom, red.) eens toen hij schreef: 'Als wij dit als huidige generatie niet als verstandige wijze oplossen, dan zadelen wij volgende generaties met een gigantisch probleem op'."

`