Economie

Ramadan op de werkvloer: 'Wie wil mag vaker pauzeren'

06 mei 2019 16:24 Aangepast: 07 mei 2019 07:37
Medewerkers van Newasco in de wasserij. Beeld © Ronald Smeenk

Vastenmaand ramadan is begonnen. Moslims die hier aan meedoen eten en drinken van zonsopkomst tot zonsondergang niet. Een uitdaging voor wie zwaar werk doet of zich moet concentreren. "Die geur van vers brood terwijl je honger hebt, dat maakt het soms wel wat moeilijker."   

Al twintig jaar lang krijgen alle werknemers van wasserij Newasco in Amersfoort aan de vooravond van de ramadan een brief. Hierin staat uitgelegd dat de vastenperiode begint, dat het een heilige periode is, een periode van inkeer en bezinning. "Goed om te weten voor wie niet meedoet, en fijn voor de collega's die dat wel doen", zegt adjunct-directeur Frank Nieuwland.

Halve werkdagen

De wasserij telt 120 werknemers, waarvan de helft van Turkse komaf is. Een groot deel doet mee aan de vastenperiode, zegt hij. "Snipperuren kunnen in deze periode ingezet worden. Veel mensen werken dan halve dagen. Een hele dag niet eten en vooral niet drinken is zwaar hoor." 

Bovendien, door begrip te kweken en makkelijker vrije uren toe te kennen, is het ziekteverzuim in deze periode nooit hoger dan normaal, zegt Nieuwland. "En aan het einde van de maand, met het Suikerfeest, plannen we het rooster zo in dat de mannen 's ochtends naar de moskee kunnen en daarna werken, en de vrouwen een vroege dienst hebben zodat ze daarna het eten kunnen gaan klaarmaken thuis." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zo spelen Nederlandse winkels in op Ramadan

Hete ovens

Bij Halal Bakkerij uit Ede worden dagelijks tienduizenden Turkse broden gemaakt, van simits (ronde broodjes met gat en sesamzaadjes) tot deegwaar met feta. Die vinden hun weg naar supermarkten en winkels door heel Nederland. Van de 25 medewerkers doet bijna iedereen mee aan de ramadan, vertelt commercieel directeur Enver Sahinturk. Hijzelf ook.

Vooral voor de bakkers kan deze vastenmaand zwaar zijn. Niet alleen vanwege het fysieke werk, maar ze staan vlak bij hete ovens waardoor ze sneller duizelig of flauw kunnen worden. Wie wil kan daarom extra pauzes krijgen. "Ook proberen we meer te rouleren in de werkzaamheden." 

Zelf heeft hij ook een periode brood gebakken. "Die geur van vers brood terwijl je honger hebt, dat maakt het soms wel wat moeilijker."    

'Makkelijk diensten ruilen' 

Hoe zwaar het vasten is, verschilt natuurlijk per persoon, zegt hij. "Het maakt ook uit hoe je de dag begint. Beter is het om 's nachts een lichte maaltijd te nemen, dan bijvoorbeeld door te slapen. Anders wordt het aan het eind van de dag moeilijk."

Wie zich een dag echt niet goed voelt, kan een dienst ruilen of vrij nemen. "We zijn daar in deze periode wel makkelijker in."

Ramadan, vasten en energiebalans

  • Als de zonder onder gaat, wordt tijdens de ramadan de iftar genuttigd, een maaltijd. Vlak voordat de zon opgaat, wordt nog een maaltijd gegeten.
  • Het Voedingscentrum adviseert om dan niet in korte tijd te veel en te vet te eten in verband met maagklachten.
  • Drinken mag overdag ook niet, net als roken.
  • Kinderen, zieken, ouderen, reizigers en vrouwen die menstrueren, zwanger zijn of borstvoeding geven, hoeven niet te vasten.Doordat je overdag niet eet, raakt je energiebalans in de war en zijn mensen vaak sneller moe en kunnen ze zich minder goed concentreren.

Vooral eerste dagen wennen

Volgens Ufuk Demirtas, arts bij Arbo Unie en ervaringsdeskundige, is het vooral de eerste dagen wennen. "Als je gezond bent, is de ramadan helemaal niet zo zwaar", stelt hij in een artikel met tips op de site van de Arbo Unie. "Op je werk merk je er niet veel van. Behalve dat je de eerste dagen nog wat moet wennen aan een ander ritme: je eet en drinkt 's avonds laat en moet weer vroeg op voor een stevig ontbijt waar je de dag mee door kunt. Dat maakt je nachten korter." 

In het begin is het daarom soms even vechten tegen het slaapgebrek en het hongergevoel, stelt hij. "Dat kun je vergelijken met de vieruurdip die iedereen kent. Veel impact heeft dat niet; je kunt prima functioneren zonder eten." 

Demirtas stelt dat werkgevers niets verplicht zijn naar hun personeel als het om de ramadan gaat. Wel dat het 'enorm gewaardeerd wordt als je hen tegemoet komt." Daarnaast is het handig om risico's met werknemers te bespreken. Vooral als ze fysiek zwaar werk doen of geen gangbare kantoortijden hebben.

Geen standaard protocol

Vakbond CNV wijst erop dat werkgevers er goed aan om rekening te houden met hun personeel, ook wanneer zij meedoen aan de Ramadan. Het is echter geen verplichting.

Bij het Amsterdam UMC is er bijvoorbeeld geen standaardprotocol, maar bespreken verpleegkundigen en artsen met hun leidinggevende hoe ze deze periode het beste ingezet kunnen worden en welke uren ze draaien, laat een woordvoerder desgevraagd weten.

Tips voor werkgevers

Arbo Unie zette een aantal tips voor werkgevers op een rij:

  • Breng in kaart welke medewerkers meedoen en laat je voorlichten door een bedrijfsarts over de mogelijke gezondheidsrisico's. Laat medewerkers die mogelijk risico lopen, met de bedrijfsarts praten over maatregelen.
  • Maak afspraken over roosters en werktijden. Geef medewerkers bijvoorbeeld de mogelijkheid om hun lunchpauze over te slaan en in plaats daarvan eerder te beginnen of langer door te werken, zodat ze aan het begin of eind van de dag een uurtje extra hebben om te rusten.
  • Moslims die in ploegendienst werken, vinden het soms prettig om tijdens de ramadan nachtdiensten te draaien, zeker als ze ondertussen ook iets kunnen eten. 
  • Medewerkers die zwaar lichamelijk werk doen, kun je tijdelijk lichtere taken geven. Bespreek met het team hoe je het werk tijdens de ramadan onderling verdeelt. 
  • Hou medewerkers die vasten een beetje in de gaten en informeer af en toe hoe het gaat. Daarmee toon je goed werkgeverschap en je kunt altijd nog ingrijpen, mochten er problemen ontstaan. 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`