Economie

Honderden Boeings gestrand: wie draait op voor de kosten?

13 maart 2019 16:28 Aangepast: 14 maart 2019 12:31
Op het vliegveld van Gran Canaria staan verschillende gestrande Boeings 737 Max-8, waaronder die van TUI en Norwegian. Beeld © ANP

Alle Boeings van het type 737 Max staan voorlopig aan de grond na twee fatale crashes met het toestel. Na Europa en China laten nu ook de Verenigde Staten het geplaagde toestel tot nader order niet toe in hun luchtruim. Hoeveel kost dat? En wie draait er op voor de kosten?

Volgens luchtvaartdeskundigen loopt de schade van het niet kunnen inzetten van één enkel vliegtuig al snel in de tienduizenden euro's per dag.

Niet alleen kunnen luchtvaartmaatschappijen geen tickets verkopen, ook moeten ze extra kosten maken om gestrande reizigers tijdelijk op te vangen en vervangend vervoer te regelen. Daarnaast zijn ze luchthavens 'parkeergeld' verschuldigd, omdat ze hun vliegtuigen moeten stallen.

Stephan van den Hurk van Global Aviation uit Eindhoven verhuurt allerlei vliegtuigen, van kleine privéjets tot grote passagierskisten, zoals de 'gewone' 737, de oudere broer van de Max. Voor 52.000 euro kun je met maximaal 186 man twee dagen de wereld over vliegen in een Boeing 737, maar over de prijs valt nog te onderhandelen.

Genoeg reservetoestellen

Volgens hem is er vanwege het laagseizoen op dit moment genoeg aanbod aan 737's of vergelijkbare toestellen. "Ik denk dat we er nog niet vanuit hoeven gaan dat de wereld een megagroot probleem heeft", zegt hij. "Het is een geluk bij een ongeluk dat dit in maart gebeurt en niet in juli."

Dat wordt beaamd door Joris Melkert, hoogleraar luchtvaart- en ruimtevaarttechniek aan de TU Delft. "Dit is een gunstige tijd. Er zijn nu genoeg reservetoestellen. Het probleem is te overzien, maar het kost wel geld."

Daar kan TUI Nederland over meepraten. Vanwege het Europese verbod moest het twee van de drie splinternieuwe 737 Max-toestellen abrupt laten landen en de passagiers onderbrengen in hotels. Eentje bevindt zich momenteel op Schiphol, de andere twee staan wortel te schieten op de vliegvelden van Gran Canaria en de Bulgaarse hoofdstad Sofia.

Gestrande reizigers

Naast de drie ramptoestellen bezit TUI nog zeven andere Boeings. Dat zijn er echter niet genoeg om de gaten die zijn ontstaan door de uitval van de Max op te kunnen vangen, zegt woordvoerder Anke van Nieuwenhuizen. "We hebben een beetje kunnen schuiven met onze eigen vloot, maar hebben extern twee kisten moeten inhuren."

Hetzelfde geldt voor LOT Polish Airlines. De Poolse airline, die in 2017 nog de primeur had met de eerste Boeing 737 Max op Schiphol, houdt normaal vijf van deze kisten in de lucht. Deze zijn inmiddels vervangen door gehuurde Boeings van vliegtuigmakelaars, waaronder Go2Sky en GetJet, laat een woordvoerder weten. 

Over de extra kosten die hiermee gemoeid zijn, willen TUI en LOT weinig kwijt. "Onze eerste prioriteit is het naar huis brengen van de gestrande reizigers", zegt Van Nieuwenhuizen. "Pas dan gaan we nadenken over geld." LOT laat zich in vergelijkbare bewoordingen uit. "Het is nog te vroeg om iets over de kosten te zeggen."

Rekening naar Boeing

Norwegian Air is minder terughoudend. De Noorse maatschappij, met achttien 737 Max-toestellen voor Europese begrippen een grootverbruiker, verwacht dat Boeing alle kosten en de gederfde inkomsten vergoedt. "Het is duidelijk dat wij niet voor de tijdelijke parkeerkosten gaan opdraaien", zegt oprichter Bjørn Kjos in een videoboodschap. "We sturen de rekening naar de maker van dit vliegtuig."

Of de Noren hun rekening ook betaald krijgen, is nog maar de vraag, zegt luchtvaartdeskundige Melkert. Pas wanneer blijkt dat de Amerikaanse vliegtuigbouwer daadwerkelijk steken heeft laten vallen, kan het verantwoordelijk worden gehouden voor de opgelopen schade. "Maar nog niemand heeft gezegd of er technisch iets mis is."

Volledig vertrouwen

Toch maakte Donald Trump woensdagavond bekend dat ook de VS de 737 Max voorlopig aan de grond houdt, nadat enkele uren daarvoor Canada hetzelfde deed. Volgens de president werkt Boeing met man en macht aan een oplossing, die eraan toevoegde dat de Amerikaanse vliegtuigbouwer een 'geweldig bedrijf' is.

Boeing legt zich neer bij de voorzorgsmaatregel van de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA en vervoersveiligheidsraad NTSB, schrijft het in een verklaring. Wel blijft de vliegtuigbouwer volledig vertrouwen op de veiligheid van het toestel, benadrukt het.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`