Economie

Nederlanders in Nicaragua zitten te springen om toeristen

27 februari 2019 15:25 Aangepast: 27 februari 2019 16:05
Nederlandse ondernemers in Nicaragua zijn klaar voor meer toeristen Beeld © Getty Images

Nicaragua was jarenlang in trek bij Nederlandse ondernemers, met name in de toeristische sector. Tot vorig jaar. Hoewel de reisadviezen positief worden bijgesteld, lijken de oude tijden van voor de demonstraties nog niet te herleven. RTL Z sprak een aantal ondernemers. "In sommige sectoren valt het helemaal stil: als je iets wil verkopen lukt dat alleen voor een schijntje van de waarde."  

In april vorig jaar werden vriend en vijand in Nicaragua verrast door demonstraties en chaos. Het land timmerde tot dan toe economisch aan de weg en was een populaire bestemming voor toeristen, maar dat veranderde van de ene op de andere dag.

De protesten groeiden uit tot verzet tegen de president, gevolgd door geweld en honderden doden. De regering raakte geïsoleerd, duizenden Nicaraguanen vluchtten naar buurland Costa Rica, de toeristen bleven weg en de economie stortte in. 

Ruim 10 maanden later is 'de situatie', zoals de Nicaraguanen het zelf noemen, bekoeld. President Daniel Ortega zit nog altijd op zijn post, met zijn vrouw als vice-president.

Sociaal ondernemen

Ondernemer Onno Oostveen (43) opende zo'n 10 jaar geleden samen met Marcel Zuidhof een hotel in Granada, een van de populaire toeristensteden van het land. Zij werken allebei vanuit Amsterdam en hebben inmiddels ook hotels opgezet in Mexico en Costa Rica. 

Hun 'hotel con corazon' wil daarnaast bijdragen aan de welvaart van het land en heeft daarom een aantal onderwijsprojecten opgezet. "Het hotel is de spil, hiermee verdienen we geld voor de onderwijsprojecten en bieden we werk aan lokale mensen. Dat laatste wordt helaas steeds minder. We hadden 15 mensen in dienst, nu nog maar 3."

Opbouwen van reserves

Het boetiekhotel was goed voorbereid op calamiteiten. "Dat hoort bij ondernemen in dit soort landen. We kunnen dit nog wel een jaar of drie volhouden. Maar niet eindeloos."

Oostveen merkt dat de toeristen terugkeren, maar het oude niveau is nog niet in zicht. "In januari hebben we 63 overnachtingen verkocht, vroeger waren dat er zo'n 500. Dit zijn de maanden waarin je reserves moet opbouwen. Het hoogseizoen loopt van november tot april, daarna begint het regenseizoen. Wij vrezen het ergste; vorig jaar was er in september niemand." 

Straten van Granada in november 2017 Straten van Granada in november 2017

Beetje bij beetje

Naast Granada was voorheen ook León in het noorden van het land in trek bij toeristen, met name vanwege het populaire 'volcano boarding' dat hier in de regio kan worden gedaan. De stad herbergt het vorig jaar tot populairste hostel van het land verkozen Poco a Poco. Dit hostel werd in januari 2017 geopend door Wouter van Straten (37) Sophie van Wees (32). 

León is een echte universiteitsstad, van oudsher liberaal. De stad kwam in de jaren zeventig snel in handen van de Sandinisten, waar de huidige president Ortega ook toebehoort. Maar dat betekende niet dat het vorig jaar in de straten rustig bleef. 

Sneeuw van as

"Toen de protesten uitbraken, werd er een gebouw achter ons hostel in brand gestoken", zegt Van Straten. "Ik stond in de binnentuin en het leek alsof het sneeuwde. Het was as." 

Vanaf dat moment stelden ze een avondklok in, vanaf 14:00 uur gingen de deuren op slot. "Het voelde voor ons als buitenlanders niet alsof het conflict tegen ons was gericht. Maar we wilden onze gasten ook niet onnodig in gevaar brengen." Ze organiseerden pingpongtoernooien, kookten gezamenlijk en organiseerden quizzen. 

Drie gouden regels

Het hostel zat nog wekenlang vol, maar vanaf half mei nam het aantal boekingen snel af. De 38 bedden bleven leeg. Het stel had drie regels afgesproken toen ze van start gingen: "Het moet leuk zijn, we zijn een bedrijf en willen dus geld verdienen, en we moeten veilig zijn", zegt Van Straten.  

Aan die regels werd niet meer voldaan. "We hebben toen het plan gemaakt om begin juni het hostel tijdelijk te sluiten en zelf op reis te gaan." Ze moesten de 8 mensen in dienst ontslaan. "Het was heel dubbel om hen hier achter te laten, zonder inkomsten, terwijl wij de mogelijkheid hadden om het land te verlaten."

Heropening

Twee maanden later konden ze het hostel heropenen, het was rustiger. "Ik wilde zo graag weer aan werk. We hadden goede contacten in Guatemala en konden pakketdeals opzetten, toeristen informeren over de situatie en naar León halen." In september waren er steeds tussen de twee en vijf gasten. "In november hadden we weer twintig man, dat was een feest."

Inmiddels zit het hostel zo goed als vol. Maar de ondernemers zijn er nog niet. "Qua bezettingsgraad zitten we goed, maar de kamerprijzen liggen 40 procent lager dan vorig jaar." Ze betalen het personeel, tegen de oude salarissen. "Maar sparen zit er niet in. We willen de prijzen verhogen, maar dan moet de concurrentie mee. We zijn klaar voor nieuwe stromen toeristen."

Het toerisme in Leon, in het noorden van Nicaragua, was voornamelijk afhankelijk van 'vulcano boarden', het sleeën van een vulkaan Het toerisme in Leon, in het noorden van Nicaragua, was voornamelijk afhankelijk van 'vulcano boarden', het sleeën van een vulkaan

Niet stil zitten

Terug naar Nederland was geen optie: "Ons plan was om hier vijf jaar te blijven. We voelden ons te trots om terug naar huis te gaan. Tegelijkertijd zit je wel anders in de wedstrijd, omdat je weet dat je altijd nog terug naar Nederland kan gaan. Voor de Nicaraguanen is dat natuurlijk anders." 

Ze laten zich niet door de situatie tegenhouden. Sterker nog, in december hebben ze zelfs een tweede zaak geopend: Mañana mañana café. "We hadden al geïnvesteerd en het was onze tweede droom om een eigen koffiezaak te hebben, meer gericht op de locals. Dus we hebben het gewoon geprobeerd."

Caraïbische eilanden

Niet overal in het land merken ze iets van de onrust. Op de Corn Islands in de Caraïben, bijvoorbeeld. Maar de wegblijvende toeristen worden wel gevoeld. Mike Brouwer (45) heeft hier Hotel Paraiso.

"Het was een sociale crisis. De demonstranten hebben alles geprobeerd, maar de regering zit er nog steeds. De onvrede blijft, maar ik heb het idee dat mensen het voor nu hebben geaccepteerd en wachten tot de verkiezingen over twee jaar."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Jeremy begint backpackersresort in verscheurd land: ‘Dit is onze droom’

Kreeft of toerisme

Op Corn Island is het leven geïsoleerd. "Toen in april de vlam in de pan sloeg, ging het eigenlijk nog goed. De vluchten vanuit Managua naar de eilanden gingen gewoon door. Pas vanaf eind mei zagen we veel annuleringen. We hebben toen veel reserves moeten aanspreken." 

Brouwer heeft toen ook zijn tarieven aangepast. "De hotels die dit niet hebben gedaan, zijn in ieder geval hier op het eiland bijna allemaal kopje onder gegaan." 

Het was een zware dobber voor het eiland. "Je werkt hier of in de kreeft of in het toerisme. Als het toerisme dan tegenvalt, blijft er niet veel over. Maar we helpen elkaar, we hebben vis, we hebben kokosnoten." 

Mensen ontslaan

Brouwer had 25 man personeel in dienst. Hij heeft net als Oostveen en Van Straten mensen ontslagen. Twaalf, waarvan hij er inmiddels weer vier heeft aangenomen. "We hebben voorzichtig vertrouwen, maar houden wel een slag om de arm. We doen nog geen grote investeringen. "

Toch relativeert hij de situatie. "Wij mogen nog van geluk spreken. In andere sectoren valt het helemaal stil: als je iets wil verkopen lukt dat alleen voor een schijntje van de waarde."  

De bewoners van de Corn Islands leven van kreeft of toerisme De bewoners van de Corn Islands leven van kreeft of toerisme

'Toerisme heeft een kort geheugen'

Voorheen kende het resort een bezettingsgraad van 90 procent. "We zitten nu op 70 procent van dat niveau, tegen lagere tarieven." Zo kost een overnachting nu zo'n 55 dollar, vorig jaar was dat nog 80 dollar. "Maar het is altijd meer dan in juni. De kamerprijzen waren toen wat een gek ervoor wilde geven, zo rond de 40 dollar."

Ook Brouwer ziet een verbetering. "De situatie in Nicaragua is ontzettend fragiel, maar toerisme heeft een kort geheugen. Gelukkig maar."  

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Gemoedelijk stadje verandert in hel op aarde: 'We geven niet op'

Terug naar Nederland

Oostveen, Van Straten en Brouwer zijn afhankelijk van toerisme en zien dit langzaam aantrekken. Maar die hoop geldt niet voor alle Nederlanders in het land. Meubelmaker Robbert Reijnders (58) bijvoorbeeld. "Ik had al 25 jaar een bedrijf, we hadden tot april 16 medewerkers in dienst."

Reijnders woonde in dorpje in de buurt van Masaya, een van brandhaarden van de opstand. "Het dorpje was volkomen gebarricadeerd." Veel reserves had het bedrijf niet. En na de demonstraties kreeg hij geen nieuwe opdrachten meer. "En dus ook geen inkomen."

Toen hij op straat staande werd gehouden door burgers met machinewapens, was de maat vol. "We zaten er middenin. Er zijn honderden doden gevallen." Hij hoopt vooral dat het conflict geweldloos opgelost wordt. "Dialoog, geen wapens."

"Als meubelmaker heb ik er niets meer te zoeken." 

Hij is sinds eind juli terug in Nederland en woont en werkt hij in Middelburg. "Ik moet nog steeds ervan bijkomen. En ik heb tijd nodig om aan het idee te wennen."

Ook in Nederland maakt Reijnders meubels. Of hij ooit terugkeert weet hij niet. "De schade die is aangericht is zo groot. Als meubelmaker heb ik er niets meer te zoeken." 

Wat is er aan de hand in Nicaragua?

In april vorig jaar gingen gepensioneerden in Nicaragua de straat op, omdat de regering de pensioenen wilde versoberen en de bijdragen van werknemers aan de sociale zekerheid fors verhoogde.

De demonstraties waren het resultaat van een opeenstapeling van onvrede over president Ortega. Nadat sympathisanten van Ortega de demonstranten aanvielen, groeiden de protesten uit tot massaal verzet tegen het bewind van de president, gevolgd door geweld en honderden doden. De regering raakte geïsoleerd, de economie stortte in. 

Nog altijd. Voor de meeste Nederlandse ondernemers die RTL Z sprak is het niet wenselijk om over de politieke situatie in het land te spreken. Hoewel de straten rustig lijken, worden tegenstanders van het regime nog altijd in de gaten gehouden.

`