Economie

De wereld achter het succes van bordspellen als 30 Seconds en Istanbul

23 februari 2019 09:02 Aangepast: 25 februari 2019 13:13
De directeur van 999 Games, Michael Bruinsma. Beeld © Eigen foto

Istanbul, 30 Seconds, Kolonisten van Catan, The Mind: stuk voor stuk succesvolle spellen van de afgelopen jaren. Bordspellen zijn booming business, maar de concurrentie is fel en online verkopers willen een steeds groter stuk van de taart. Hoe profiteer je als bedrijf van de populariteit?

Dat het spelen van bordspellen populair is, blijkt wel uit een rondgang van RTL Z. Dat is bijvoorbeeld terug te zien in de omzet- en winstcijfers van 999 Games, uitgever in Nederland van bestsellers als 30 Seconds en Kolonisten van Catan.

Strijd met Bol.com

Het bedrijf verkocht vorig jaar zo'n 2,5 miljoen spellen, goed voor een omzet van 15 miljoen euro, vertelt directeur Michael Bruinsma. Wat de winst was, wil hij niet zeggen, maar die lag wel boven het doel van 10 procent. "Die winst is te danken aan goede producten, goede relaties, goede leveranciers en niet te veel invloed van buitenaf."

Vooral dat laatste kan een flinke strijd opleveren. "Sommige inkopers willen kortingsacties doen, zoals Bol dat van ons eist dat we bovenop de al scherpe voorwaarden nog een flink percentage korting geven", vertelt Bruinsma. "Daarmee wordt onze winst gekannibaliseerd, dus ik doe daar niet aan mee. We geven al flinke kortingen aan dit soort bedrijven, nog een extra korting, daar pas ik voor."

Compensatie tegen stress

De populariteit van bordspellen is onder meer te danken aan studenten, die veel spelen spelen in de kroeg, vertelt Miesje van Rijn van Stichting Speelgoed Nederland. "Er zijn speelgroepen bij studentenverenigingen die een keer in de maand of week bij elkaar komen voor spelletjes", zegt Van Rijn. "Het is ook compensatie voor al die schermtijd en gezellig en uitdagend."

Ook Ron Huising, mede-eigenaar van spellenspeciaalzaak The Joker in Utrecht, ziet dat spellen voor consument een manier zijn om te ontspannen in een gestreste maatschappij. "Even tot rust komen", zegt hij (foto inzet). Dat verklaart volgens hem ook waarom puzzels weer in opkomst zijn. Ook zijn winkel lijkt er na tien jaar crisis weer bovenop te krabbelen.

Ron Huising Ron Huising

Crisis

Want die heeft er flink ingehakt, vertelt Huising. Draaide hij in de jaren negentig een omzet van vier ton, 'nu mag je blij zijn als je richting de twee komt'. Dit jaar hoopt het bedrijf na tien jaar crisis weer eens winst te maken. "Het waren heftige jaren, waarin we inteerden op de reserves, maar hopelijk is het goede laatste halfjaar van vorig jaar het licht aan het einde van de tunnel", zegt Huising.

Behalve de crisis speelt ook de online concurrentie flink mee. "Webshops bieden onder de prijs aan", stelt Huising onomwonden. Met zijn winkel zet hij daar service tegenover. "Klanten bellen soms op zaterdagavond nog als ze een vraag hebben over het spel en dan praten wij ze door de eerste ronde heen." Zelf een webshop opzetten wil hij niet: "Ik moet er niet aan denken om 's nachts ook nog pakketjes in te pakken."

Amazon? 'Doe ik niet aan mee'

Ook bij 999 Games merken ze de invloed van online, waar nu al ongeveer eenderde van de omzet vandaan komt. En dat wordt steeds meer: zo wil Amazon graag met het Almeerse bedrijf in zee, maar Bruinsma houdt de boot af. "Ze eisen dat ze hun onverkochte voorraad iedere week mogen terugsturen, daar doe ik niet aan mee."

Het bedrijf heeft een breed aanbod, met spellen voor iedere doelgroep. Dat gaat van 'expertspellen', de zwaardere bordspellen voor 'veelspelers', via wat eenvoudiger familiespellen tot kinderspellen. En dan zijn er nog de subcategorieën reis- en partyspellen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Intertoys nu echt failliet, winkels blijven wel open

Problemen Intertoys

Dat brede assortiment is nodig om de verschillende soorten winkels te kunnen bedienen. "Een expertspel wordt bij Kruidvat niet verkocht, maar wel bij de speciaalwinkel waar je er in iedere grote stad wel wat van hebt", legt Bruinsma uit.

De financiële problemen bij Intertoys zorgen ook voor een strop bij 999 Games, maar het bedrijf had wel voorzorgsmaatregelen genomen, met een verzekering. Maar daar kleefde wel een eigen risico van 10 procent aan. "En dat is een bedrag waar je een mooie auto voor kunt kopen. Dat gaat om een halve ton, dat zijn we kwijt. Dat is nog niet zeker, omdat onze voorraden er nog staan en die blijven van ons en die kunnen we nog ophalen. En misschien komt er een doorstart, we zien wel hoe het gaat", zegt Bruinsma.

Gezelschapspellen

Uiteraard zijn de ouderwetse gezelschapsspellen voor gelegenheidspelers ook nog in trek. "Trivial Pursuit, 30 seconds: spellen waarbij je ook nog kunt ouwehoeren, omdat je er niet je hoofd de hele tijd bij hoeft te houden zoals met Kolonisten van Catan", vertelt Van Rijn.

Bij Bol.com ziet men de populariteit van spellen ook in de cijfers, vooral 30 Seconds is populair. Het bedrijf verkoopt honderdduizenden spellen per jaar, laat een woordvoerder weten. Omzet- en winstcijfers deelt het bedrijf niet.

Samen- in plaats van tegenwerken

Wat de laatste jaren verder erg in opkomst is, zijn de coöperatieve spellen. "Winnen is minder belangrijk, het gaat om het samenspel zoals bij het spel Pandemic", legt Van Rijn uit.

"Dat is ook voor mensen die slechte herinneringen hebben aan vroeger, het spelen met het mes op tafel", legt Huising uit. Hij noemt kaartspel The Mind als voorbeeld: "Het lijkt eerst op een soort bezigheidstherapie, maar omdat je samen wint of verliest en je medespelers goed moet aanvoelen is het erg leuk."

Ook spellen waar iedereen tot het laatst kans heeft om te winnen, zoals Istanbul en kaartspel Santosca zijn populair, vertelt Huising. "Bij die laatste kan iemand die achterstaat toch nog winnen, dat maakt het heel verslavend en leuk."

Zelf testen hoort er bij. Zelf testen hoort er bij.

Spelen in werktijd

Om nieuwe hits op de markt te brengen, gaat 999 Games niet over één nacht ijs. Met een team van zeven man reist het bedrijf naar beurzen op zoek naar nieuwe spellen. "Die weten wat ze doen. Uit het aanbod, dat varieert van aan elkaar geplakte prototypes tot kant en klare spellen, wordt een selectie gemaakt. Die nemen we mee, en in een periode van drie tot vier weken spelen we ze. Dat gebeurt in de baas z'n tijd."

"Daarna weten we vrij snel wat voor vlees we in de kuip hebben. Er worden per spel cijfers gegeven, voor vernieuwing, of het blijft hangen, hoe het artwork is en voor het thema."

Thema veranderen

Soms wordt er alleen een vertaling gemaakt, of iets aangepast aan het design. "Maar het kan ook ingrijpender zijn: als we zien dat er al veel spellen zijn met farao's als thema, dan kunnen we denken: we willen er nu niet nog een en dan geven we als thema middeleeuwen of Venetië met handel, uiteraard in overleg met de maker", zegt Bruinsma.

Bruinsma met dochter Swaan op een beurs. Bruinsma met dochter Swaan op een beurs.

Royalty's

Met de makers wordt onderhandeld over wat het bedrijf hen betaalt voor hun spel. "Iedere deal is weer anders, maar meestal spreken we 10 procent aan royalty's af. Daarvan is 7 procent voor de bedenker of auteur en drie procent gaat naar de Duitse leverancier die bijvoorbeeld het transport betaalt", legt Bruinsma uit. "Maar bij een spel over bijvoorbeeld Lord of the Rings of Star Wars zit je al gauw aan de 14 procent, omdat een filmmaatschappij dan ook royalty's wil", voegt hij toe.

Ondanks het grondige selectieproces zit er ook wel eens een mindere tussen. "We denken van elk spel: dit moet het worden, maar soms pakt dat helemaal niet zo uit en zie je aan de verkoopaantallen dat het een kat in de zak is."

Investering terugverdienen

Bij een nieuw spel, pakt 999 Games het dan ook voorzichtig aan. "Bij een groot spel laten we eerst maar eens 3000 maken, bij kaartspellen 10.000", aldus Bruinsma.

Dat was weleens anders, vertelt hij. "Toen ik nog minder ervaren was, liet ik van een spel dat ik zelf erg goed vond nog wel eens 10.000 stuks maken. Van sommige heb ik er nog wel honderden. We vernietigen niks, met acties ofzo komt het altijd wel goed. We proberen onze investering altijd binnen anderhalf jaar terug te verdienen, dat lukt bijna altijd."

Uitverkoop bij 999 Games. Uitverkoop bij 999 Games.

Spelen in de werfkelder

Een spel komt ook niet zomaar in de winkel te liggen. Bij The Joker gaan er vaak weken van testen aan vooraf. "Door onze ervaring en te spelen kunnen wel een aardige inschatting maken of iets het goed gaat doen of niet", aldus Huising.

Hij is zo'n 60 uur per week met de winkel bezig, maar speelt ook in zijn vrije tijd nog spellen. "We gaan ook naar playtests van ontwerpers toe, om te kijken wat leuk is, wat er verbeterd moet worden." Die ontwerpers komen ook naar Utrecht toe, waar in de werfkelder van de winkel spellen gespeeld kunnen worden.

Spelfanaten spelen daar vaak tot ruim na middernacht, onder het genot van een drankje. "Geen alcohol, want er komen ook kinderen. En we verkopen voor een eurotje, tot 1,50. Dat levert niet echt wat op, maar zorgt wel voor een trouwe klantenschare", vertelt Huizing. "Die heeft ons door de crisis gesleept."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Huishoudbeurs: cashcow voor Rai, uithangbord voor bedrijven

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van