RTLZ

Gevoelige nederlagen voor May in aanloop naar brexitstemming

10 januari 2019 20:25 Aangepast: 10 januari 2019 20:28
De Britse premier Theresa May. Beeld © EPA

In de aanloop naar de stemming over de brexitdeal in het Britse parlement heeft premier May alvast een paar gevoelige nederlagen geleden. Deze week werden er al twee besluiten aangenomen die het leven van de premier nog een beetje zuurder maken.

De hele week wordt er namelijk weer gedebatteerd over de brexitdeal die eigenlijk vorige maand al in stemming zou worden gebracht.

Drie dagen voor plan-B

Tijdens die beraadslagingen besloot een meerderheid van het parlement dat als de deal wordt weggestemd, May slechts drie dagen de tijd krijgt om met iets nieuws te komen. Dat is veel minder dan de 21 dagen waarop werd gerekend door de regering.

Hoe May zo snel aan een plan-B zou moeten komen, is de vraag. Zij heeft zelf, net als de EU, keer op keer benadrukt dat de deal die voorligt niet opengebroken kan worden. De EU wil niet verder gaan dan het geven van wat extra toezeggingen dat het de intentie is om het grootste pijnpunt van de overeenkomst, de noodoplossing voor de Ierse grens, echt maar tijdelijk te laten zijn.

Backstopproblemen

Die zogenoemde Ierse backstop moet ervoor zorgen dat de grens tussen Ierland en Noord-Ierland toch open blijft als de EU en het VK voor het einde van de overgangsperiode niet tot een andere oplossing zijn gekomen om dat voor elkaar te krijgen. Als dat doemscenario materialiseert blijft het VK voor onbepaalde tijd in een douane-unie met de EU: dat is een gruwel voor veel parlementariërs, omdat het VK daardoor na de brexit alsnog aan veel Europese regels gebonden zou blijven.

Die clausule maakte het slagen van de deal in het parlement in december kansloos, en dat lijkt er nu niet heel anders voor te staan, ook niet nadat May om extra toezeggingen is gaan vragen in Europa. Als de deal dinsdag inderdaad weer wordt weggestemd, is het tijdvak van drie dagen dus wel erg kort om tot iets beters te komen, aangezien dat de afgelopen weken ook niet is gelukt.

Alternatief: tweede referendum?

Maar er kleeft nog iets aan het aangenomen amendement. Het parlement krijgt namelijk de mogelijkheid om zich, na het afwijzen van de deal, uit te spreken voor alternatieven: bijvoorbeeld een tweede referendum. Als daar al een meerderheid voor zou zijn, wil dat dan overigens ook weer niet zeggen dat zo'n referendum er ook komt, maar het geeft wel een duidelijk signaal af, schrijft de BBC.

Steeds meer Labour-leden zouden graag een nieuw referendum zien, waarin de brexit terug gedraaid kan worden. Toch blijft het voorlopig nog zeer onwaarschijnlijk dat dat er op een of andere manier van kan komen. De Conservatieven zijn daar in grote meerderheid sowieso tegen en ook Labour-leider Jeremy Corbyn schaart zich daar niet achter. Hij wil opnieuw onderhandelen met de EU, na nieuwe verkiezingen.

Motie van wantrouwen x 2

Die nieuwe verkiezingen zouden er kunnen komen als Corbyn zelf een motie van wantrouwen indient tegen de regering van May. Daarvoor zou hij dan wel de steun van een aantal Conservatieve parlementariërs nodig hebben om tot een meerderheid te kunnen komen. Tot nu toe heeft Corbyn het niet aangedurfd om een vertrouwensstemming in te brengen, uit angst voor een nederlaag.

En áls zo'n motie van wantrouwen het al zal halen, dan is de regering nog steeds niet gevallen. De Britse parlementaire regels schrijven voor dat de regering dan 14 dagen de tijd krijgt om in een nieuwe stemming alsnog het vertrouwen te herwinnen van een meerderheid van het Lagerhuis.

Tweede tik

En dan was er nog een tweede gevoelige tik voor May deze week. In een ander aangenomen amendement wordt de ruimte van de regering beperkt om fiscale maatregelen te treffen in het geval van een no-deal-brexit.

Daarmee wordt het voor de regering moeilijker om voorbereidingen te treffen voor een no-deal-scenario. Parlementariërs hopen daardoor dat scenario nog onaantrekkelijker te maken, zodat het er niet van komt.

En nu?

Deze week zal weer een week van de waarheid worden. De komende dagen verwacht men dat er meer naar buiten komt over de uitkomst van de extra onderhandelingen die May heeft gevoerd met EU-leiders. Daarna is dinsdag 15 januari d-day: dan wordt de deal in stemming gebracht. Nu echt, bezweert May.

`