Economie

De euro bestaat 20 jaar, maar heeft de jarige munt alles duurder gemaakt?

01 januari 2019 08:31 Aangepast: 01 januari 2019 12:23
Biertjes in de kroeg zijn fors duurder geworden. Beeld © Getty

In bijna heel Europa taart met kaarsjes op de eerste dag van 2019, want de euro bestaat vandaag twintig jaar. Sinds 1999 wordt de munteenheid gebruikt op de financiële markten. Drie jaar later gingen we er ook daadwerkelijk mee betalen. Een veelgehoorde klacht: de euro heeft alles duurder gemaakt. Maar dat is niet waar.

Het goede nieuws voor de jarige munt: een meerderheid van de Europeanen is er blij mee. Driekwart van de burgers in eurolanden is overtuigd dat de euro de economie goed heeft gedaan, schrijft persbureau ANP.

Nauwelijks inflatie

Dat neemt niet weg dat er ook scepsis was en is over de munt. De euro zou alles duurder hebben gemaakt. Natuurlijk is in twintig jaar tijd vrijwel alles duurder geworden. Inflatie hoort er nou eenmaal bij.

Sinds 1999 bedroeg de inflatie in Nederland 46 procent. Gemiddeld werd dus alles in twintig jaar 46 procent duurder.

Is dat veel? Nee. Laten we naar de gemiddelde jaarlijkse inflatie kijken sinds de invoering van de euro. Die bedroeg 1,8 procent. In de jaren voor de invoering van de euro bedroeg de gemiddelde inflatie ruim 2,5 procent. En in de zeventiger jaren was de inflatie zelfs 7,1 procent per jaar.

Duur bier

Het neemt niet weg dat het soms voelt alsof dat pilsje van 2 gulden opeens 2 euro ging kosten. En we weten allemaal dat de euro ruim 2,2 keer zo veel waard is als de gulden.

Maar is bier inderdaad 2,2 keer zo duur geworden sinds de invoering van de euro? Daarvoor kijken we naar 2002, toen we de munt daadwerkelijk gingen gebruiken in de kroeg.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek houdt van veel consumentenartikelen de gemiddelde prijs bij. Ook van dat biertje in de horeca. Zo'n goudgele rakker kostte in 2002 1,54 euro. In 2017, de meest actuele cijfers, was dat al 2,59 euro.

Goedkoop bier

Een forse prijsstijging van 68 procent. Maar 68 procent, oftewel 1,68, is nog lang geen 2,2. Maar het is wel een feit dat een glas bier harder in prijs is gestegen dan de gemiddeld.

Hoe anders is dat bij supermarktbier. Dat werd sinds 2002 nauwelijks duurder. Slechts 7 procent.

Dagelijkse boodschappen werden goedkoper

Niet alles is duurder geworden sinds we in de supermarkt met de euro betalen. Heel veel dagelijkse boodschappen werden goedkoper.

Een greep uit de producten waarvan het CBS de prijzen heeft bijgehouden: brood, bananen, champignons, hamlappen, meel, rijst, rundergehakt, krentenbollen, tandpasta, suiker en komkommers daalden in prijs.

Brandstofprijzen

Wie dacht dat de prijs voor benzine sinds 2002 harder gestegen is dan de inflatie heeft het mis. Kostte een liter euro95 in 2002 1,12 euro. Vorige week was dat 1,49 euro gemiddeld. Een stijging van 31 procent.

Diesel is daarentegen wel fors duurder geworden. De prijs steeg van 79 eurocent naar 1,28 euro nu. Met 62 procent ligt de prijsstijging ruim boven de inflatie.

Waarom voelt het alsof de euro alles duurder heeft gemaakt?

Feit is dus dat het dagelijkse leven niet significant duurder is geworden sinds we met de euro betalen.

Toch hebben veel Nederlanders dat gevoel wel. Het is een imago dat sinds de invoering aan de munt kleeft. Iedere keer als ze iets zien dat duurder is geworden, geven ze de euro de schuld. Als iets goedkoper is geworden, leggen ze die link niet.

In de psychologie heet dit confirmation bias, legt consumentenpsycholoog Patrick Wessels uit. "Mensen gaan alleen maar op zoek naar informatie die bij hun eigen gedachte past."

Hoe is de euro aan dat dure imago gekomen?

Nog voor de euro werd ingevoerd, waren mensen al negatief over de munt. "We houden niet van veranderingen. We willen alles graag bij het oude houden. Dat is de status quo bias."

Maar de politiek had daar geen boodschap aan, verzet was niet mogelijk en dus kregen we de euro. "Het enige dat we kunnen doen is klagen dat alles duurder is geworden", besluit Wessels.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`