RTLZ

Van sportbonus tot 'fokpremie': bedrijven gaan voor andere beloningen

27 december 2018 16:11 Aangepast: 28 december 2018 07:06
Bij beloningen wordt 'agile' steeds meer de trend: niet het persoonlijk gewin, maar het teamgevoel staat voorop Beeld © Getty Images

Het einde van het jaar komt in zicht en voor de meeste werknemers betekent dit dat de bonus, dertiende maand of winstuitkering eraan komt of net binnen is. Er zijn bedrijven die kiezen voor een andere vorm van belonen zoals massagebonnen of een sportbonus . "Bedrijven moeten opvallen om mensen bij zich te houden."

Tony's Chocolonely heeft inmiddels een hele lijst aan beloningsvormen, waaronder een bonus voor werknemers die niet roken, een sportbonus waarmee je hardloopschoenen kan kopen en een BMI-bonus, die inmiddels is omgedoopt tot blijf-op-gewicht bonus. Wie op gezond gewicht blijft, krijgt 50 euro per jaar.

'Men hoeft niet op de weegschaal'

"Dit gaat overigens op basis van goed vertrouwen, men hoeft niet op de weegschaal", vertelt Carline van Veen, HR-manager (people hero in Tony-taal). Het is vooral een aanmoediging voor een gezonde levensstijl.

Op het SinterKerstfeest krijgt elke medewerkers een dinerbon en dan zijn er nog de bonussen voor iedereen aan het einde van het fiscale jaar. De medewerkers met een vast contract kunnen dan 'gouden wikkels' kopen, certificaten van aandelen. "Dat gaat op basis van hun prestatie. De rest van het jaar belonen we alleen op teamniveau, omdat we teamgevoel belangrijk vinden." 

Financiële bonus 'perverse prikkel'

Tony's Chocolonely is lang niet het enige bedrijf met een speciaal beloningsbeleid, weet Jan Schuurman, arbeidsadviseur en expert op het gebied van beloningen. Hij heeft hiervoor een aantal verklaringen.

Zo is de financiële bonus, die we uit het verleden kennen, volgens hem in de crisis onder druk komen te staan. "Dat was niet de tijd om met geld te belonen, dus moesten bedrijven iets anders verzinnen." Ook in de politiek lag deze bonus gevoelig, zegt hij. "Het werd veelal gezien als een perverse prikkel, een aanjager van slecht gedrag, puur gericht op omzet en het binnenhalen van targets." 

Daarbij was die vorm van belonen veel meer gericht op individuele beloning. En dat staat haaks op de huidige manier van werken, waarbij je als team verantwoordelijk bent. "Individuele bonussen staan haaks op dat samenwerken, dat collectieve gevoel, want dan gaat iedereen voor persoonlijk gewin", zegt Schuurman. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Mannen gaan luieren zonder bonus, vrouwen werken altijd hard

Wervingspremie van 1000 euro

Ook bij software-exploitant AFAS is de speelse manier van belonen doorgedrongen. Hier krijgen de medewerkers, naast het traditionele kerstpakket, een 13e maand en een winstuitkering op een aantal andere momenten ook cadeautjes. 

Zoals bij de eerste werkdag, de verjaardag, een huwelijk, een werkjubileum of bijvoorbeeld een zwangerschapsverlof. "Het zijn de belangrijkste gebeurtenissen in het leven van een collega", zegt Britt Breure, HR-manager van Afas. "We zijn blij met onze medewerkers. Dit zijn momenten om dat te laten zien."   

Ook voor het aandragen van nieuwe medewerkers kent Afas een bonus. Ongeveer tussen de 50 en 60 procent van de nieuwe medewerkers komt via onze eigen mensen binnen, vertelt Breure. "Zij doen eigenlijk de voorselectie al." Als een medewerker een nieuwe collega aandraagt, en deze de proeftijd overleeft, krijgt de medewerker een wervingspremie van 1000 euro. 

Fokpremie en puppyverlof

Daarnaast kent Afas sinds 1,5 jaar ook een babybonus, 'die intern ook wel de fokpremie wordt genoemd'. "Bij de geboorte van een kleine krijgt de bij ons werkzame ouder een bonus van 1000 euro." Afgelopen jaar zijn er 33 Afas baby's geboren, het bedrijf heeft 380 mensen in Nederland werken. 

Ook bij Tony's Chocolonely wordt het krijgen van een 'Tiny Tony' ondersteund, met een maand extra verlof en een bonus. Daarbij houdt het bedrijf rekening dat niet iedereen een baby kan of wil krijgen. Onlangs werd daarom het puppyverlof voor huisdieren van werknemers ingesteld.  

"Bij de nieuwe generatie op de arbeidsmarkt gaat het veel meer om welzijn dan om welvaart." 

Nieuwe generatie: meer welzijn, minder welvaart

Deze manier van belonen is volgens Schuurman een handig instrument in de lastige arbeidsmarkt. "De arbeidsmarkt is nu ontzettend krap, bedrijven moeten op een opvallen om hun mensen bij zich te houden en nieuwe medewerkers aan te trekken".

Met de komst van een nieuwe generatie op de arbeidsmarkt, de millennials, gaat het veel meer om welzijn dan om welvaart, zegt hij. "Ze vinden een auto van de zaak minder belangrijk. Het gaat er meer om waar zij gelukkig van worden en of er een prettige werksfeer hangt. Mensen willen zich happy voelen in hun baan. Werkgevers ontwikkelen daarin mee." 

Dineren met nieuwe collega

Niet alleen gevestigde bedrijven kiezen voor andere manieren van belonen, ook startups zoals het Franse Toucan Toco, dat inmiddels ook in Nederland is neergestreken, bijvoorbeeld. Dit bedrijf, dat een dashboard heeft ontwikkeld voor bedrijven om al hun data in te kunnen zien, heeft nu 75 medewerkers in dienst en wil groeien. Het heeft daarbij op een ludieke manier de hulp van hun huidige medewerkers ingeschakeld. 

"Als zij een nieuwe collega aandragen, die wordt aangenomen, dan krijgen zij een tegoed van 500 euro om uit te geven bij een Michelin sterrenrestaurant", zegt Victor Perret, werkzaam voor het bedrijf in Amsterdam. "De medewerker mag dan kiezen of ze hier zelf gebruik van gaan maken, of bijvoorbeeld samen met de nieuwe collega gaan."

Bij het Franse Toucan Toco mogen medewerkers chic uit eten als ze een nieuwe medewerker introduceren Bij het Franse Toucan Toco mogen medewerkers chic uit eten als ze een nieuwe medewerker introduceren

Champagne en massagebonnen

Daarnaast kent het bedrijf maandelijkse bijeenkomsten waarbij de medewerkers tegoedbonnen voor massages en champagne kunnen winnen. En met de feestdagen krijgen medewerkers ieder 50 euro krijgen om een cadeau te kopen voor een ander. 

Wie een nieuwe klant aandraagt, krijgt na het ondertekenen 800 euro. Volgens Perret voelen de medewerkers van de start-up zich dan nog meer betrokken bij het bedrijf. 

Keiharde euro's geen verleden tijd

Beloningsdeskundige Schuurman heeft ook al een combinatie van de oude en nieuwe bonus voorbij zien komen. "Een team mag zelf het bonusbudget verdelen. Het is dan aan het team om te bepalen wie in aanmerking komt voor wat. Je mag dan zelf je collega's belonen, wat weer bijdraagt aan het teamgevoel."

Overigens betekenen al deze nieuwe beloningen niet dat de bonus in keiharde euro's compleet verdwenen is op de arbeidsmarkt. Schuurman: "Al wordt een financiële bonus steeds meer gezien als een plat middel dat niet meer bij deze tijd past." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Waarom je jezelf niet moet belonen voordat je doel bereikt is

`