Economie

Paul Polman: de groene 'rockster' die minder belasting wilde betalen

29 november 2018 16:20 Aangepast: 29 november 2018 20:24
Paul Polman stond bekend als groene ceo Beeld © Twitteraccount van Polman

Unilever-topman Paul Polman zwaait eind december af als ceo bij het bedrijf. Hij werd lang gevierd als dé duurzame ceo, maar zijn reputatie kreeg grote klappen toen hij premier Mark Rutte overtuigde de dividendbelasting af te schaffen.

"Redeloos, radeloos en reddeloos zijn kenmerken die wel eens bij mij opkomen als ik kijk hoe de wereld er voor staat. Maar gelukkig zijn er mensen als Paul Polman die zo'n sombere gedachte met een enkele tweet kunnen laten verdwijnen: The best time to be born is now. We just need to make sure that's true for everybody." 

Die op zijn zachtst gezegd lovende woorden om Polman te beschrijven gebruikte minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Sigrid Kaag in april van dit jaar.

Ze is niet de enige die enthousiast is. Polman wordt door veel mensen in de duurzaamheidssector en ontwikkelingssamenwerking al jaren op handen gedragen. Hij heeft, zoals Kaag het zelf formuleert, een 'rockstar status'. 

Groen én aandeel omhoog

Polman is voor velen namelijk dé man die laat zien dat je een multinational kunt verduurzamen en nog altijd winst kan maken. Sterker nog, de beurskoers van het bedrijf achter merken als Dove, Knorr en Unox is onder Polmans leiding een stuk harder gegroeid dan bij concurrenten Nestlé en Procter & Gamble.

"De vrije kasstroom is verdubbeld in 10 jaar tijd. En hij heeft allerlei heilige huisjes omgeschopt: er waren 400 merken, daar heeft hij behoorlijk de bijl in gezet", zegt beurscommentator Hans de Geus.  Ook het voorkomen van een overname door Kraft-Heinz valt te prijzen, vindt hij.

'Ik misbruik Unilever'

Dat je financiële groei en duurzaamheid prima kunt combineren is een welkom geluid in een wereld die voor een grote klimaatuitdaging staat. In 2013 wordt Polman voor zijn werk bekroond met de tweede plek in de Duurzame top100 van Trouw. Unilever komt steevast hoog te staan in de internationale duurzaamheidslijstjes.

Polman zelf steekt zijn missie ook zeker niet onder stoelen of banken. In een interview zei hij zelfs een keer: "In zekere zin misbruik ik Unilever, in de hoop dat ik zo een echt verschil kan maken."

Scheurtjes in duurzaam imago

Maar er is ook kritiek op de duurzame koers van Unilever. Journalisten van Investico ontdekken in 2017 dat Unilever weliswaar een duurzame voorloper is, maar dat het zichzelf dikwijls doelen stelt die vrij gemakkelijk te halen zijn.

Op de palmolieplantages van Indonesië, waar de palmolie voor Unileverproducten vandaan komt, is er volgens Investico onvoldoende oog voor de lokale bevolking en natuurbehoud.

Tegen ongelijkheid, voor hoog salaris?

Ook het salaris van Polman komt zo nu en dan ter sprake. Dit jaar krijgt hij bijvoorbeeld een vast salaris van 1,6 miljoen euro en bij behaalde targets een variabele beloning van 4,7 miljoen.

Kan een ceo zoveel verdienen en tegelijkertijd prediken over ongelijkheid? Hijzelf stelt vast dat zijn salaris juist laag is, in vergelijking met collega's die ook een grote multinational leiden.

Dividendbelasting

Het zijn wat krasjes op het imago van Polman, maar de glans van de duurzaamheidspaus lijkt er lange tijd niet door te verdwijnen.

Dat ligt anders bij de afschaffing van de dividendbelasting. Unilever lobbyt naar eigen zeggen tien jaar voor het afschaffen van de belasting die aandeelhouders moeten betalen over dividend. In 2017 lijkt die lobby eindelijk te slagen: de afschaffing wordt opgenomen in het regeerakkoord. 

Het is een controversieel besluit dat Rutte nog lang zal heugen. Kabinet Rutte III wordt naar aanleiding van de voorgenomen afschaffing steevast neergezet als een coalitie voor multinationals in plaats van van burgers.

Paul Polman gaat met pensioen bij Unilever. Zijn opvolger: een Schot, Alan Jope. Paul Polman gaat met pensioen bij Unilever. Zijn opvolger: een Schot, Alan Jope.

Alles voor Unilever

Argument na argument vóór afschaffing wordt in de media en in de Tweede Kamer van tafel geveegd. Ondertussen wordt steeds duidelijker dat de afschaffing toch vooral een wens is van Paul Polmans Unilever. De multinational wil alleen het hoofdkantoor naar Nederland verplaatsen als die afschaffing ook echt doorgaat.  

Rutte zelf blijft steeds beweren dat het afschaffen van de belasting niet wordt gedaan voor één multinational. Maar als Polman onder druk van Britse aandeelhouders de verhuizing alsnog afblaast, blijkt één afhakende multinational wel genoeg om een einde te maken aan het afschaffen van de dividendbelasting.

Snel na Unilevers persbericht besluit Rutte het plan naar de prullenbak te verwijzen.

'Geen verontschuldiging nodig'

Afgelopen zaterdag publiceert het Algemeen Dagblad een interview met Polman, waarin hij zeer geïrriteerd overkomt. De topman verwijt de Nederlandse media onwaarheden te publiceren en vraagt zich af waarom er niet wordt gevraagd naar de duurzame prestaties van Unilever.

Op de suggestie dat hij in Nederland misschien vooral herinnerd zal worden voor zijn lobby voor de afschaffing van de dividendbelasting, reageert hij afwijzend.

"Dat is toch volledig belachelijk. Ik denk dat jij in een te klein land woont en te klein denkt. Ik denk dat de meeste mensen in de wereld wel zien wat wij als bedrijf aan het doen zijn. Ik denk niet dat ik me ergens voor hoef te verontschuldigen." 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`