RTLZ

Trump en Xi praten over handelsoorlog: bedrijven vrezen escalatie

29 november 2018 15:27 Aangepast: 30 november 2018 08:59
De Chinese en Amerikaanse presidenten Jinping en Trump met hun vrouwen. Beeld © AFP

Er wordt reikhalzend uitgekeken naar de ontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Chinese evenknie Xi Jinping op de G20-top in Buenos Aires: komt er een deal die de handelsoorlog beëindigd? Er staat veel op het spel, ook voor het Nederlandse bedrijfsleven die vrezen voor een verdere escalatie.

De leiders van de twintig grootste economiën ter wereld vergaderen vrijdag en zaterdag in Buenos Aires. De twee belangrijkste van allemaal, Trump en Xi, zullen elkaar spreken in de coulissen van de top. Vandaag voert Trump de druk nog even op.

"Er stromen miljarden dollars de Verenigde Staten in dankzij de heffingen die aan China worden berekend", claimt Trump op Twitter. En er is nog een lange weg te gaan, benadrukt hij. Dat is een hint dat er voorlopig geen einde aan de heffingen komt. 

In dezelfde tweet dreigt hij bedrijven dat als ze geen heffingen willen betalen, ze hun productie naar de VS moeten halen.

Als er geen deal komt, wordt het tarief van 10 procent dat nu wordt geheven op Chinese goederen ter waarde van 200 miljard in januari verhoogd naar 25 procent. Ook blijft Trump hinten op nieuwe heffingen op de resterende Chinese export naar de VS, een dreigement dat hij al in juli uitte.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Handelsoorlog escaleert: VS en China voeren over en weer nieuwe heffingen in

Geen escalatie 

Namens Nederland zijn premier Mark Rutte en minister van Financiën Wopke Hoekstra bij de top. Nederland is geen G20-land, maar is uitgenodigd door de Argentijnen. 

Het Nederlandse bedrijfsleven hoopt vooral dat de handelsoorlog niet verder escaleert. Bedrijven die in China iets laten maken en dat naar de VS exporteren hebben er al last van, legt Marhijn Visser, expert handelspolitiek bij VNO-NCW en MKB Nederland uit.

Om die reden kondigde Philips al aan dat het overweegt productie te verplaatsen uit China naar de VS.

Intellectueel eigendom

Wat wonderlijk is, is dat deze handelsoorlog niet alleen draait om handel, maar ook om het beschermen van Amerikaanse technologie. Trump gebruikt handel om China te treffen, legt onze China-correspondent Sjoerd den Daas uit. 

Met de heffingen wil Trump China dwingen hun interne markt open te stellen voor Amerikaanse bedrijven, zonder dat die gedwongen worden hun technologie met de Chinezen te delen. Want dat is wat er gebeurt, blijkt uit onderzoek dat Trump liet doen

'Oneerlijke handelspolitiek'

Een andere doorn in het oog van Amerikaanse en Europese techbedrijven is dat er voor hen andere patentregels gelden dan voor hun Chinese concurrentie. Op die manier, zo is de klacht, bemachtigt China op 'oneerlijke wijze' een technologische en militaire voorsprong. 

Den Daas verwacht wel dat er een deal komt, maar die zal vooral een soort van staakt-het-vuren zijn. "Er komt waarschijnlijk een halfbakken deal om de ergste spanningen te parkeren, zoals bijvoorbeeld een toezegging van China om het handelstekort verder te gaan terugdringen", zegt Den Daas. Dat is een makkelijk waar te maken belofte, omdat de Chinese consument steeds meer te besteden heeft. 

Strijd duurt voort

Echt harde toezeggingen zal China verder niet doen, president Xi wil zijn ambitie om China op technologisch en militair gebied verder te laten wedijveren met de Verenigde Staten niet laten varen. "Dat is zijn rode lijn, en daar stuurt Trump wel op aan", zegt Den Daas.

Het gevolg zal zijn dat de VS het Chinese bedrijven nog lastiger maakt om overnames of andere zaken in de VS te doen.

Op zijn beurt kan het Aziatische land de effecten van de heffingen weer iets verzachten, door de munt iets te verzwakken. "Als de renminbi zakt ten opzichte van de dollar, worden Chinese producten weer goedkoper vanuit het buitenland", legt Den Daas uit.

Heffingen op auto's?

Voor Nederland is een ander onderwerp op de top eigenlijk veel belangrijker, vertelt Johannes Bollen, onderzoeker bij het Centraal Planbureau. Hij onderzocht de gevolgen van de handelsconflicten die de VS heeft met China, Canada, de EU en Mexico. "Tot nu toe geldt eigenlijk: waar twee honden vechten om een been, daar gaat de derde ermee heen."

Dat kan alleen zomaar veranderen, blijkt uit het onderzoek van Bollen. Als de VS importtarieven instelt op auto's, wordt de handelsoorlog breder. "En dan is iedereen in last. Dat scenario moet dus worden voorkomen", legt hij uit. 

Duitsland hard geraakt

De EU zou dan 0,5 procent minder importeren en exporteren, blijkt uit het onderzoek. Vooral Duitsland, waar veel autofabrikanten vandaan komen, zou hard geraakt worden.

Voor Nederland zou dit scenario leiden tot 0,1 procent minder export. Dat komt omgerekend neer op zo'n 400 miljoen euro, afgezet tegen de totale waarde van export in 2017. Europese landen zullen er dus alles aan doen om te vermijden dat Trump die heffingen doorzet. 

De Duitse eurocommissaris Günther Oettinger is somber, hij denkt dat de Amerikanen nog voor kerst importtarieven op auto's instellen, zegt hij in een interview met het Duitse tijdschrift WirtschaftsWoche

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Chinese sojaboeren lachende derde in handelsoorlog VS

Winnaars

Er zijn ook winnaars: bedrijven die profiteren van de heffingen. Chinese concurrenten van Nederlandse bedrijven die zaken doen in de VS zien hun producten daar duurder worden. En daardoor worden de producten van de Nederlandse bedrijven in de VS dus aantrekkelijker.

En Amerikaanse producten waar een heffing vanuit China op ligt, worden duurder in het Aziatische land, wat Nederlandse bedrijven die dit ook leveren een voordeel geeft. Dat geldt vooral voor de agrifood-sector, vertelt Visser. "Zij hebben geen last van die tarieven."

Doorsudderen

Maar als het conflict verder doorsuddert is dat op termijn slecht voor alle Nederlandse bedrijven. "Uiteindelijk zullen die economieën inzakken en dan nemen ze ook minder van onze producten afnemen", legt Visser uit.

Hij ziet wel beweging in China, onder meer tijdens het staatsbezoek van de Chinese premier Li Keqiang halverwege oktober aan Nederland. "Er lijken stappen gezet te worden", aldus Visser. "Hopelijk komen ze er dus wel uit." 

Tijdens een staatsbezoek aan Spanje eerder deze week zei president Xi Jinping dat China zich zal inspannen om de economie 'nog meer' open te stellen voor de buitenwereld en meer werk zal maken van het beschermen van intellectueel eigendom.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Strijd om de WTO: EU smeedt coalitie om impasse te doorbreken

Ruzie om WTO

Bij lobbyorganisatie VNO-NCW wordt om nóg een reden met spanning uitgekeken naar de top, vrijdag in Buenos Aires. Behalve de Chinees-Amerikaanse handelsoorlog speelt namelijk ook de ruzie rond wereldhandelsorganisatie WTO. Trump dreigt namelijk met een vertrek uit de WTO.

Het oplossen van handelsconflicten dreigt hierdoor vast te lopen. "Als de WTO uit de rails loopt, krijgen wij daar last van", zegt Visser. "Dat is het fundament onder ons handelssysteem, het zijn de regels van het spel van handel. Alle handelsakkoorden zijn daarop gebaseerd. Als je dat eronder wegtrekt, creëer je onzekerheid."

`