Economie

Veel leed, zelden tranen: Renske is arts op een traumahelikopter

04 oktober 2018 14:55 Aangepast: 05 oktober 2018 19:34
Arts Renske Colenbrander en haar collega worden afgezet door de traumahelikopter. Beeld © Haico Kats

Vlak boven haar hoofd maken de rotorbladen van de traumahelikopter een oorverdovend lawaai. Arts Renske Colenbrander hangt met haar traumateam boven een snelweg. De weg is volledig afgesloten. Alle auto’s staan stil. Gekantelde auto’s, wrakstukken en een hoop zwaailichten. "Ik zie van boven de chaos en weet: binnen een minuut sta ik er middenin."

De helikopter landt in een weiland, omstanders duiken weg voor het gigantische geweld, kluiten gras vliegen in het rond. Helm af, schuifdeur open. Colenbrander stapt uit en slingert haar dokterstas van 13 kilo over haar rechter schouder. Met gebogen hoofd rent ze onder de nog draaiende propellers naar de plek van het ongeluk.

Werken buiten het ziekenhuis

"Ik heb de mooiste baan van de wereld", zegt Colenbrander energiek. Ze is anesthesioloog en werkt sinds twee jaar op de traumahelikopter. In Nederland vliegen vier traumahelikopters die hun basis hebben in Amsterdam, Rotterdam, Groningen en Volkel. Colenbrander werkt vanuit Amsterdam.

Colenbrander werkt in een klein, hecht team. Traumahelikopters zijn 24 uur per dag, zeven dagen in de week inzetbaar en worden bemand door een gespecialiseerde arts, vaak een anesthesioloog of traumachirurg, die aanvullend is opgeleid voor werken buiten het ziekenhuis. Daarnaast een verpleegkundige met ruime ervaring in de acute geneeskunde.

Piloot van Defensie

De verpleegkundige ondersteunt ook de piloot met vliegtechnische handelingen, zoals navigatie. De piloot is zeer ervaren en heeft voorheen vaak voor Defensie gewerkt. Er is een dag- en een nachtdienst, die beide ruim 12 uur duren.

Naast de trauma-arts, piloot en verpleegkundige maakt ook de ambulancechauffeur deel uit van het team. Die laatste bestuurt de volledig aangepaste Audi Q7 als de helikopter aan de grond blijft, bijvoorbeeld bij slecht weer.

Renske Colenbrander voor de Airbus H135 Renske Colenbrander voor de Airbus H135

Veel bloed

Bovenop het dak van het VUmc staat de knalgele Airbus H135. "Als ik aan het begin van mijn dienst daar op het dak sta en heel Amsterdam overzie, dan voel ik rust en ben ik maximaal gemotiveerd."

Patiënten van Colenbrander voeren letterlijk strijd om leven en dood. Laatst had Colenbrander een patiënt met een glasscherf dwars door zijn borst. Hij verloor veel bloed, alles zat onder. De man ging hard achteruit. Wonder boven wonder overleefde hij. Een paar dagen na het ongeluk zocht Colenbrander hem op in het ziekenhuis. "Hij herkende mijn stem. Dat was heel bijzonder."

Patiënt tot leven wekken

Maar vaak loopt het niet goed af. Als Colenbrander en haar team worden opgeroepen, verkeren slachtoffers in levensgevaar. "Mijn patiënten praten zelden, ze zijn eigenlijk altijd buiten bewustzijn."

De traumahelikopter wordt ingezet om zo snel mogelijk een arts op een rampplek te krijgen. "Behandelingen die normaal gesproken in het ziekenhuis plaats vinden, kunnen wij op straat starten. Wij kunnen intuberen en hebben andere medicijnen bij ons dan de ambulance, zoals antibiotica en spierverslappers." 

Patiënten worden lang niet altijd vervoerd met de helikopter, dat gebeurt eigenlijk vaker met de ambulance. Eenmaal in het ziekenhuis draagt Colenbrander de patiënt over en haast zich dan naar het dak van het ziekenhuis. Daar staat de heli vaak al te wachten om haar op te pikken. "Ik meld dan 'inzetbaar' aan de meldkamer. Soms vliegen we dan direct door naar het volgende ongeval."

Arts Renske Colenbrander aan het werk. Arts Renske Colenbrander aan het werk.

We huilen zelden

Colenbrander ziet veel geweldsincidenten. Regelmatig gaat het achter elkaar door, zoals onlangs in het weekend. "We behandelden iemand die door zijn hoofd was geschoten, moesten direct door naar een slachtoffer die in zijn nek was gestoken en weer door naar een volgend slachtoffer. Zulke dagen zijn heel heftig."

"We zijn niet afgestompt, maar huilen eigenlijk zelden. Dat komt denk ik omdat we niet machteloos zijn. We doen wat we kunnen en zijn realistisch over de uitkomst."

Hartje Amsterdam

Het risico op opbranden is groot in haar vak. "Daarom is het belangrijk om te blijven praten over wat je meemaakt", vertelt ze. "De motivatie is maximaal. We vertrouwen elkaar blindelings en zijn hecht met elkaar. Als we in een heftige situatie belanden dan weet ik: het komt goed, want zij zijn erbij. Dat maakt dit werk zo mooi."

Werken op een traumahelikopter is avontuurlijk. Het ene moment staat het team op een bouwplaats, dan op een groot schip en vervolgens moet de helikopter ergens hartje Amsterdam landen.

Uitzicht over Amsterdam vanuit de traumahelikopter. Uitzicht over Amsterdam vanuit de traumahelikopter.

Vier keer uitgeloot

Als kind wilde Colenbrander al arts worden. "Misschien komt dat omdat mijn zusje lang in het ziekenhuis heeft gelegen. Sindsdien wil ik mensen helpen." Ze werd vier keer uitgeloot voor de studie geneeskunde. Dus studeerde Colenbrander rechten en besteedde ze tijd aan haar hobby's surfen en snowboarden. Totdat ze eindelijk, bij de vijfde poging, werd ingeloot.

Colenbrander koos voor de specialisatie anesthesiologie. "Ik wilde graag in een team werken. Een actieve baan, zonder al te veel administratie. Liefst iets technisch." Een droom kwam uit toen ze aan de slag kon bij het Mobiel Medisch Team (MMT) van het Medische Centrum van de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Feestje op het politiebureau

Colenbrander ziet veel leed. Als ze uitrukt, gaat het een op de vijf keer om een kind. "Een poosje terug kwam een melding over een kleuter die in het water was gevallen. Dat gebeurde ver weg van een ziekenhuis. Het zag er heel slecht uit. Hij had lang onder water gelegen, was niet bij bewustzijn, had geen hartslag."

Met haar team heeft Colenbrander het jongetje lang gereanimeerd. In kritieke toestand brachten ze hem naar het ziekenhuis. "Het was onzeker of hij het zou gaan halen. Later hoorden we dat hij een feestje gaf op het politiebureau om zijn redders te bedanken. Ongelooflijk."

`