RTLZ

Belastingdienst wist begin 2017 al van problemen met erfbelasting

11 september 2018 20:38 Aangepast: 12 september 2018 08:26
Eric Wiebes (rechts) in 2017 als staatssecretaris van Financiën en Jaap Uijlenbroek, Directeur-Generaal Belastingdienst.

De Belastingdienst wist begin vorig jaar al van de problemen met de schenk- en erfbelasting. Dat blijkt uit interne documenten die onze Haagse redactie heeft gekregen met een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur. De verantwoordelijke bewindslieden hoorden pas in november dat het mis was.

CDA-kamerlid Pieter Omtzigt reageert geschokt: "Uit de stukken komt naar voren dat er heel veel noodsignalen waren in de Belastingdienst maar dat dit niet op het hoogste niveau opgepakt werd en dat er geen actie ondernomen werd." 

'Zoveelste voorval'

"Ernstig," zegt ook PvdA-kamerlid Henk Nijboer. "Nu blijkt dat allang bekend was dat het vastliep. Dat had de staatssecretaris veel eerder moeten melden."

Volgens Renske Leijten (SP) is dit 'het zoveelste voorval waarbij de belastingdienst verzwijgt voor de Kamer en het ministerie hoe het er daadwerkelijk voorstaat'.

Nieuw computersysteem

In 2017 stapt de Belastingdienst voor de inning van erf- en schenkbelasting over op een nieuw computersysteem. Dat verloopt niet vlekkeloos. In maart waarschuwen ambtenaren al in interne stukken dat de continuïteit van de inning van erf- en schenkbelasting gevaar loopt. Een terugvalscenario is er niet, want het oude systeem opnieuw opstarten is geen optie.

In verschillende overleggen – met onder andere de hoogste baas van de Belastingdienst – komen de problemen aan de orde, maar niemand licht de politieke top in. Zelfs als in september blijkt dat er fors minder erf- en schenkbelasting de schatkist in stroomt, trekt niemand aan de bel. De achterstand bij de inning is dan al 138 miljoen euro, een maand later loopt dat bedrag verder op naar 275 miljoen euro.

Achterstand van 450 miljoen

Pas in november worden de net aangetreden staatssecretaris van Financiën Menno Snel en zijn minister Wopke Hoekstra op de hoogte gesteld van de problemen. De geschatte achterstand bij de inning voor 2017 is dan al opgelopen tot 450 miljoen euro.

De stukken geven een ontluisterend beeld. Keer op keer gingen de alarmbellen af bij de Belastingdienst, maar niemand waarschuwde de staatssecretaris of de minister. Terwijl zij toch politiek eindverantwoordelijk zijn, en van de problemen bij de erf- en schenkbelasting hadden moeten weten voordat er achterstanden waren ontstaan van honderden miljoenen euro's.

De staatssecretaris belooft de Tweede Kamer begin 2018 dat de problemen snel zullen worden opgelost. In een Kamerdebat in juni meldt Snel nog dat de Belastingdienst op schema ligt en dat eind van het jaar de achterstanden zijn weggewerkt. Binnen de dienst is dan al bekend dat nieuwe problemen zijn ontstaan. Begin juli wordt de politieke top echter pas geïnformeerd.

Niet in control

In antwoorden op Kamervragen geeft de staatssecretaris toe dat hij voor de zomer niet 'in control' was bij de afdeling schenk- en erfbelasting. "Door gebrek aan managementinformatie was ik niet in staat om adequaat te signaleren en waar nodig bij te sturen."

Onbegrijpelijk dat de staatssecretaris er niet meer bovenop zit, vindt Omtzigt. "Als je weet dat er een probleem is, houd je dat probleem beter in de gaten. Dat gebeurt niet. Dat is een fout van de belastingdienst maar ook van de staatssecretaris."

Inmiddels is een taskforce in het leven geroepen om versneld de achterstanden weg te werken. De blauwe enveloppen stromen intussen weer binnen. Maar notarissen klaagden eerder deze week dat er veel fouten zitten in de beschikkingen.

Miniatuurvoorbeeld
Meer op rtlz.nl:

Schatkist loopt 22 miljoen euro mis door geblunder met erfbelasting

`