Economie

Duizenden schoonmakers nodig, maar die zijn bijna niet te vinden

01 augustus 2018 05:17 Aangepast: 01 augustus 2018 09:00
Beeld © Getty Images

Ze werken in de horeca, zorg, industrie en het onderwijs. Schoonmakers en glazenwassers zijn in zo'n beetje elke sector nodig, maar ze worden net als veel andere krachten steeds schaarser. Er zijn duizenden mensen nodig in de komende jaren. "Elke sollicitant heeft gegarandeerd werk."

"Hoe erg het nu is? Eigenlijk best wel erg", zegt Jacco Vonhof, eigenaar van schoonmaakbedrijf Novon en cao-onderhandelaar voor branchevereniging OSB tegen RTL Z. "Alleen bij ons zijn er al zeker negentig vacatures die dringend vervuld moeten worden. In de hele sector gaat het om duizenden vacatures. Er is zoveel vraag dat we het bijna niet kunnen bijbenen."

Novon heeft zo'n tweeduizend mensen in dienst en richt zich voornamelijk op de zogenoemde reguliere schoonmaak van bijvoorbeeld kantoren, scholen en vakantiehuisjes. Volgens Vonhof is de krapte in de sector anders dan in andere sectoren, omdat er voornamelijk wordt gewerkt met lager opgeleide mensen.

Treetje omhoog

"Als het beter gaat met de economie, dan gaan deze mensen automatisch een treetje omhoog. Ze kunnen een stap maken door bijvoorbeeld te gaan werken in een magazijn of supermarkt. Dat maakt dat onze poule van beschikbare krachten langzaam opdroogt."

Ook het Brabantse Toekomst Schoonmaakbedrijven, met zo'n vierhonderd medewerkers, merkt de krapte. "Eerder hadden we zo'n vijftien open sollicitaties per maand, nu zijn we blij als het er een is", zegt directeur René Wittens. "Elke sollicitant heeft hier gegarandeerd werk."

Vraag groeit

Recente cijfers van zowel het UWV als het CBS laten zien dat de vraag naar schoonmakers groeit. Volgens de instanties beweegt de vraag mee met het economisch tij. Tussen 2015 en 2017 kwamen er zo'n 10.000 bij. Volgens het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) groeit die vraag tot 2022 bovendien met 11.600 schoonmakers.

Lees ook: Schoonmaker inhuren? Hier moet je op letten

Het leidt tot krapte op de arbeidsmarkt, zowel voor 'gewone' schoonmakers, als glazen- en autowassers en meer specifiek bijvoorbeeld industriële reinigers of mensen die het riool schoonmaken. Werkgevers kunnen volgens het UWV hun vacatures maar moeilijk vervullen, vooral in het midden het zuiden van het land.

Maar voor een paar uur

Een van de problemen is dat schoonmaakpersoneel vaak maar voor enkele uren per week, op flexibele basis aan de slag kan. Velen komen er niet van rond of kunnen elders beter krijgen. Ook de sector signaleert dit en hoopt soelaas te bieden met 'grotere banen' en meer afwisselende taken.

"We willen laten zien dat schoonmaken niet alleen een bijbaan is, maar ook een carrièrekans", zegt Vonhof. "Het kan ook overdag en voor meerdere uren, in combinatie met bijvoorbeeld receptie of beveiligingswerk."

Imagoprobleem

"Schoonmaak heeft een imagoprobleem", zegt Wittens. "Het wordt als minderwaardig gezien, maar het is een mooi vak en de cao is hier heel goed."

Volgens de ondernemers investeert de sector veel in mensen, bijvoorbeeld met opleidingen en taal- en inburgeringscursussen. Ook de uurtarieven (zo rond de 11,50 euro bruto) zijn beter dan in veel andere sectoren. "Beter dan in de horeca", aldus Wittens.

Meer marge

In het tweede kwartaal van 2018 kampt 31 procent van de bedrijven desondanks met productieproblemen, zegt het UWV. Nederland telt er zo'n 14.500, waarvan het merendeel eenmanszaken. De problemen leiden volgens de ondernemers ook tot hogere werkdruk bij het bestaande personeel, al proberen ze dat naar eigen zeggen te voorkomen.

Toch komt lang niet iedereen in de problemen, weet Vonhof. "Bij schaarste kun je als bedrijf ook meer marge rekenen op je diensten. Het probleem is vaak dat ze contracten sluiten voor meerdere jaren en hierdoor werken met oudere voorwaarden. Bovendien kost werving veel extra geld: we moeten alles uit de kast halen om mensen te vinden."

Persoonlijke aandacht

Wie dat goed aanpakt, plukt wel de vruchten. Volgens zowel Vonhof als Wittens hebben kleinschalige bedrijven een voordeel op de grote. "Als kleiner familiebedrijf kunnen we meer persoonlijke aandacht bieden", zegt Wittens. "We werven veel in de regio en profiteren van mond-tot-mond reclame."

Zo'n beetje alle bedrijven richten hun ogen ook op mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Bijvoorbeeld vanwege een handicap. "We bieden bijvoorbeeld leerbanen", zegt Vonhof. "Maar ook deze mensen zijn moeilijk te vinden. Er zouden er nog een miljoen mensen niet aan het werk zijn, maar ik kan ze niet vinden."

Stofzuigrobot klaagt niet

Zijn schoonmaakrobots dan de toekomst? Een stofzuigrobot klaagt immers niet over werktijden en gaat gerust de hele nacht door. "Dit gaat zeker impact hebben en sneller dan we denken", zegt Vonhof.  Wittens denkt dat het nog wel even duurt: "We hebben verschillende robots getest bij grote klanten, maar het werkt nog niet zoals het moet."

Beiden geloven bovendien dat een robot de mens niet helemaal kan vervangen. "Een schoonmaker is meer dan iemand die een poetsdoek over een tafel haalt. Het gaat ook om het bieden van service en aandacht. Dat is een behoefte die blijft bestaan."

`