Economie

Regeling fiscus feest voor douane en FIOD: 100.000 euro vertrekpremie

16 mei 2018 17:58 Aangepast: 16 mei 2018 20:46
Staatssecretaris Menno Snel op werkbezoek bij de douane. Beeld © ANP

Bijna 400 douaniers en medewerkers van de fiscale opsporingsdienst FIOD hebben optimaal geprofiteerd van de vertrekregeling bij de fiscus. Per persoon incasseerden ze gemiddeld ruim 100.000 euro bruto. Opmerkelijk, want die regeling was helemaal niet voor hen bedoeld.

Bij de Belastingdienst werd in 2016 besloten dat er 5000 werknemers moesten vertrekken om te bezuinigen en 1500 dataspecialisten aan te nemen. Die vertrekregeling was alleen zo riant, dat er veel meer mensen gebruik van maakten dan de bedoeling was en daarom werd de regeling vroegtijdig stopgezet.

Uiteindelijk kozen 6372 medewerkers van de dienst voor een vrijwillig vertrek, veel meer dan bedoeld. Gemiddeld vertrokken zij met een bedrag van ruim 67.000 euro. Dat bedrag was vaak zo hoog omdat veel ambtenaren die al vlak voor hun pensioen zaten gebruikmaakten van het financiële buitenkansje. 

Ruim 100.000 euro

Net als bij de fiscus roken ook ambtenaren van FIOD en de douane, die beide onder de Belastingdienst vallen, hun kans zo blijkt uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer

Miniatuurvoorbeeld

De president van de Algemene Rekenkamer, Arno Visser. (Foto: ANP)

De Belastingdienst was in totaal 39,9 miljoen euro kwijt aan vertrekpremies. Die werden uitbetaald aan 383 fte, omgerekend gaat het gemiddeld om 102.610 euro bruto per fte, meldt de Rekenkamer in zijn jaarlijkse onderzoek naar de besteding van overheidsgeld.

Vorig jaar was de fiscus 5,4 miljoen euro kwijt. Dat werd betaald aan medewerkers die eind 2016 vertrokken en de afvloeiingsregeling pas vorig jaar ontvingen, legt een woordvoerster van de fiscus uit.

De hoogte van de vertrekpremie is onder meer afhankelijk van het aantal dienstjaren, de functie en de hoogte van het salaris. Een woordvoerder van de fiscus laat weten dat de medewerkers 'ongeveer de helft' overhielden van het bedrag, na aftrek van belastingen.

Eigen regels

Eigenlijk gold de regeling alleen voor medewerkers van de Belastingdienst. Maar na aandringen van vakbonden mochten ook douaniers en FIOD-medewerkers er gebruik van maken. Dat kon vanwege de eigen regels die de overheid hanteert bij zulke reorganisaties.

Miniatuurvoorbeeld

Een medewerker van de FIOD in een illegale sigarettenfabriek in Utrecht. (Foto: ANP)

Het gaat om de zogeheten remplaçantenregeling. Die regeling geldt voor ambtenaren die niet onder de vertrekregeling vallen, maar er onder bepaalde voorwaarden wel gebruik van mogen maken. Een van de voorwaarden is wel dat de plek die zij achterlaten, wordt gevuld met iemand die bij de Belastingdienst overbodig was geworden.

Gestopt met bijhouden

Of dat laatste gebeurt, is overigens onduidelijk, omdat staatssecretaris Menno Snel van Financiën is gestopt met het rapporteren van het aantal overbodige medewerkers van de Belastingdienst dat weer aan de slag kan bij de FIOD of de douane.

Dat is volgens Snel niet te doen, omdat niet voor iedere nieuwe medewerker die van de fiscus overstapte naar de FIOD of douane te zeggen is of dit om een vervanging ging. Omdat het bovendien nog lang zal duren voordat het proces is afgerond, stopt hij met het bijhouden ervan, meldde hij in november.

'Opmerkelijk'

En dat is een doorn in het oog van de Rekenkamer, de onafhankelijke accountant van de overheid. Als een plek die leeg is gekomen vanwege de vertrekregeling niet is opgevuld door iemand van de Belastingdienst, is dat in strijd met de voorwaarden van de remplaçantenregeling.  

'Opmerkelijk', noemt een woordvoerder van de Rekenkamer het besluit van de staatssecretaris om ermee te stoppen. Omdat Snel dit niet meer meldt, kan de Rekenkamer niet meer controleren of het geld wel terecht is uitbetaald. 

'Zeer ernstig'

Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA) reageert verontwaardigd op het nieuws. Hij waarschuwde in eerdere debatten al dat het niet door de beugel kon dat ook medewerkers van FIOD en de douane gebruik konden maken van de regeling. Dat dit toch is gebeurd, noemt hij 'zeer ernstig'.

Hij wijst er nog op dat de douane juist extra mensen nodig heeft om de gevolgen van brexit op te vangen. 

'Onwenselijk'

In debatten achteraf bestempelden Eric Wiebes en ook zijn opvolger Snel het feit dat de vertrekregeling is benut door ambtenaren voor wie die eigenlijk niet bedoeld was, wel als 'onwenselijk'. De remplaçantenregeling had 'gewoon niet zo gemoeten', gaf Wiebes toe. 

`