Economie

Lelijke huizen zijn de trots van Belgen: 'Ze willen uniek zijn'

03 mei 2018 16:35 Aangepast: 03 mei 2018 17:13
Mooi in al z'n lelijkheid? Beeld © Ugly Belgian Houses

Een Twitter-account met de meest vreemde, lelijke en kitscherige huizen van België zorgt voor hilariteit onder Nederlanders. Maar onze zuiderburen zijn er juist trots op en sommige Nederlanders zien die vrijheid ook wel zitten: "Het is de individualiteit van de Belg."

Een Belgisch huis herken je uit duizenden. Piepkleine ramen, enorme grijze blokkendozen of moderne kastelen en paleizen. Ze komen allemaal voorbij op @BelgischeHuizen. Het is een Nederlandse variant op de al langer bestaande blog Ugly Belgian Houses, waar zelfs een boek van is gemaakt door een Vlaamse schrijver.

'Individualiteit van de Belg'

Ook in België kunnen ze lachen om sommige bouwsels langs de weg. Dat België geen welstandscommissie - die bouwplannen esthetisch keurt - kent zoals we in Nederland hebben, zal bij de meeste mensen wel bekend zijn. De overheid heeft gewoonweg niet zo veel te zeggen over wat er gebouwd wordt.

Maar de Belgische architectuur zit veel dieper in de cultuur geworteld, vertelt de Vlaamse bouwkundige en architect Peter Bongaerts. Hij gaf jarenlang les aan studenten architectuur op een hogeschool in Belgisch-Limburg.

Belgen willen hun woning een duidelijke eigen stempel meegeven. "Ze willen iedere keer weer een uniek gebouw neerzetten. Het is de individualiteit van de Belg." In Nederland zijn we meer van het groepsdenken, Belgen willen volgens Bongaerts juist uit de groep springen.

Zelf bouwen

Ook de manier van bouwen zorgt voor de grote verschillen met Nederland. In het verleden bouwden veel Belgen zelf hun huis. "Gewoon met familie en vrienden." Het ging er dus wat amateuristischer aan toe. Die bouwwerken van tientallen jaren geleden zie je nog steeds.

Waar in Nederland de gemeente komt kijken of de bouwers wel doen wat op de tekeningen staat, gebeurt dat in België niet. "Een ambtenaar zal zich nooit uitspreken over de esthetische aard van de woning."

Minder projectontwikkeling, geen vinex

Er zijn meer verschillen. In België is het hebben van een eigen huis veel normaler dan in Nederland. Hier hebben woningcorporaties nog altijd een fors deel van de woningmarkt in handen, zeker in steden. Dat laatste zorgt ervoor dat één architect soms duizenden woningen ontwerpt.

Zeker in het verleden werden complete woonwijken op de tekentafel ontworpen. Dat gebeurt nu nog met bijvoorbeeld vinexwijken. Een begrip dat ze in België niet kennen, legt Bongaerts uit. "Een architect in Vlaanderen krijgt meestal één opdracht van een cliënt." Wil je dan nog unieker zijn dan de buren, dan moet je haast wel gekke dingen verzinnen.

'Verschrikkelijk om doorheen te rijden, maar heerlijk wonen'

Van de Nederlandse vinexwijken en rijtjeshuizen moeten Belgen niets hebben, vertelt Iain Cook, directeur van de Belgische tak van ERA Makelaars, maar zelf Nederlander. "Laatst reed ik met een klant door Woerden. Allemaal rijtjeshuizen die hetzelfde zijn. Belgen zeggen dan: Je zou zo het verkeerde huis binnenstappen."

Toch begrijpt hij goed waarom Nederlanders de Belgische manier van wonen maar raar vinden. Nederland heeft tussen de dorpen en steden veel groen en ruimte. In België staan langs de doorgaande wegen veel huizen, de bekende lintbebouwing. Daar tegenover staat dat Nederlanders volgens hem hutjemutje in de bebouwde kernen wonen, terwijl Belgen veel meer ruimte hebben.

Of zoals Cook het zelf concludeert: "Nederland is een prachtig land om doorheen te rijden, maar het is er verschrikkelijk wonen. België is juist verschrikkelijk om doorheen te rijden, maar heerlijk om te wonen."

Nederbelgen

In de jaren '90 en begin 2000 kozen duizenden Nederlanders ervoor om de grens over te steken. Vooral het fiscale beleid en de lagere huizenprijzen maakte wonen in België aantrekkelijk. Gouden tijden voor Belgische makelaars in de grensstreek. Maar die tijd is voorbij, vertelt Cook.

Gingen in de crisis de huizenprijzen in Nederland flink naar beneden, in België bleven ze vrij constant. Hoewel de huizenprijzen hier inmiddels omhoog schieten, ziet hij nog geen run op woningen in België.

Wel is het nog altijd interessant om zelf te bouwen in Vlaanderen. Om precies dezelfde redenen als waarom de Belgen zo 'bijzonder' bouwen: vrijheid. Cook: "Meer bouwgrond, meer mogelijkheden, geen beperkingen. Als ik dit mooi vind, vind ik dit mooi. Ga mij niet vertellen hoe ik moet wonen."

`