Economie

Hoe Spotify het tij keerde voor een zoekende muziekindustrie

03 april 2018 17:53 Aangepast: 05 april 2018 15:36
Beeld © ANP

Onbeperkt online muziek luisteren: de komst van Spotify (2008) was voor velen een droom die uitkwam. Toch houdt het gros van de artiesten er bijna niets aan over. Zonder streamingdiensten zag de industrie er echter nog slechter uit. "Het is een goed marketingkanaal."

Spotify, het bedrijf dat tien jaar na zijn oprichting vandaag naar de beurs gaat, heeft volgens docent radiomanagement bij Hogeschool Inholland en muziekkenner Sieb Kroeske orde gebracht in de wereld van online muziek. Massale illegale downloads brachten de industrie namelijk in zwaar weer.

"Niemand wilde accepteren dat muziek gratis naar binnen werd gehengeld, maar een antwoord was er niet. Spotify en andere partijen, zoals Apple Music, hebben dankzij streaming controle gebracht en het tij weten te keren", zegt hij. Van fysiek naar digitaal, van downloaden naar streamen en van bezit naar gebruik.

Eindelijk in de lift

Na jaren van teruggang zit de muziekindustrie wereldwijd 'eindelijk' weer in de lift, concludeerde industrievertegenwoordiger IFPI vorig jaar in een rapport. De omzet groeide in 2016 met bijna 6 procent. Die toename komt vrijwel volledig op het conto van de streamingdiensten.

Met meer dan honderd miljoen betalende gebruikers wereldwijd groeide de omzet van de streamingdiensten met 60,4 procent. Spotify neemt de grootste hap van die groei en is inmiddels actief in 61 landen, met zo'n 71 miljoen betalende gebruikers. Volgens onderzoeksbureau GfK heeft Spotify in Nederland een marktaandeel van 80 procent.

Indrukwekkende cijfers 

De omzetgroei van het bedrijf over de afgelopen jaren is indrukwekkend te noemen, van bijna 2 miljard euro in 2015 naar ruim 4 miljard in 2017, maar ook de verliezen lopen in de miljarden.

Volgens Kroeske hoest het bedrijf van ceo Daniel Ek echter veel data op. En dat is volgens hem 'het nieuwe goud'. "Spotify heeft er niet alleen voor gezorgd dat muziek altijd beluisterbaar is", zegt hij. "Ze weten ook wie waar welke hit beluistert, daarop kunnen muzikanten hun marketing aanpassen."

Streaming-infuus

Het zorgt ervoor dat steeds meer labels en platenmaatschappijen, de traditionele vertegenwoordigers van artiesten, aan het streaminginfuus gaan. De partijen gaven in 2016 licenties uit voor het streamen van meer dan 40 miljoen tracks, weet IFPI.

De grote labels, zoals Sony en Warner Music, verdienen dan ook het meest aan de digitalisering. De hogere omzetten betekenen niet per se meer geld voor voor de artiest: die houdt maar zo'n 0,005 euro over aan elke stream.

"Dat is een richtprijs", zegt Kroeske. "Wat een muzikant uiteindelijk overhoudt hangt ook af van de afspraken die zijn gemaakt met het label. Marco Borsato zal er meer aan overhouden dan een onbekendere artiest."

Leuk zakcentje

Alleen de Beyoncés en Taylor Swifts van deze wereld verdienen er uiteindelijk een echt leuk zakcentje aan, weet Kroeske. Maar ook zij klagen dat het te weinig is.

Artiest Dries Roelvink bevestigt de summiere inkomsten. De zanger heeft zo'n 75.369 Spotify-luisteraars per maand. "De inkomsten dekken net mijn productiekosten", zegt hij. "Maar ik ben 59, de jongere artiesten worden een stuk meer gestreamd. Het duet dat ik deed met mijn zoon haalde al snel 1,5 miljoen luisteraars."

Lil' Kleine

Dat haalt het niet bij het nummer Shape Of You van Ed Sheeran. Dat is met 1,4 miljard streams in 2017 de meest beluisterde track ooit. In Nederland is verder vooral lokale hiphop populair: Lil' Kleine, Boef, en Ronnie Flex zijn terug te vinden in de top tien.

De Nederlandse muziekindustrie haalt volgens NVPI, branchevereniging voor de entertainmentindustrie, inmiddels zo'n 65 procent van de omzet uit streaming. "Nederland omarmt de muziekdiensten, maar er valt te winnen. In Scandinavië is het al 90 procent", zegt Paul Solleveld van NVPI.

Goed marketingkanaal

Solleveld denkt dat het in Nederland ook deze kant op gaat. "Spotify en andere diensten spelen een steeds grotere rol", zegt hij. Ook in Nederland groeien de omzetten in de muziekindustrie en dat zet dit jaar naar verwachting door.

Volgens Kroeske blijft Spotify voor de meeste kleine artiesten vooral een goed marketingkanaal, in plaats van een echte inkomstenbron. "Wie geld wil verdienen, zal veel optredens moeten geven", weet hij. "Daar zit het echte geld."

Direct verbinden

De muziekdocent ziet hier een grotere rol weggelegd voor Spotify: "Het bedrijf kan de artiest direct aan zijn fans verbinden en daarmee de tussenpersoon (de grote labels, red.) overbodig maken", zegt hij. Daarmee krijgen ook de kleinere muzikanten een betere kans om iets te verdienen aan hun fans.

Spotify-opperhoofd Daniel Ek doet vandaag bij de beursgang eenzelfde belofte: "De beursgang is niet de belangrijkste dag voor Spotify", schrijft hij op zijn blog. "We willen dat miljoenen creatievelingen kunnen leven van hun kunst. Dat is onze missie."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`