Economie

Snelle akkoorden, veel druk: 'Trump overspeelt zijn hand'

29 maart 2018 17:48 Aangepast: 29 maart 2018 18:42
Donald Trump Beeld © AFP

Waar het normaal jaren duurt voordat een handelsakkoord gesloten wordt, probeert de Amerikaanse president Donald Trump handelsdeals er in een paar weken of maanden doorheen te drukken. "Zo overspeelt Trump zijn hand", stelt analist Andy Langenkamp.

In razend tempo zet president Donald Trump de Amerikaanse handelspolitiek op zijn kop. Hij trekt zich terug uit geldende akkoorden, voert importheffingen in, is bezig met deals met afzonderlijke landen en dreigt met een handelsoorlog met China.

'Strategie is een win-win'

Dat alles heeft volgens Trump maar één doel: betere afspraken maken voor Amerikaanse bedrijven en werkenden. Het lukte handelsgezant Robert Lighthizer om een deal te maken over het verlengen van het handelsakkoord dat zes jaar geleden werd gesloten. Een aantal afspraken zijn aangepast en Zuid-Korea hoeft niet meer te vrezen voor Amerikaanse importheffingen op staal.

Met de staalheffingen wil Amerika andere landen dwingen om te onderhandelen. "En ik denk dat die strategie werkt", zei minister Mnuchin van Financiën bij Fox News. "Ik denk dat dit een absolute win-win is", ging hij verder over de deal.

Overspeelt Trump zijn hand? 

Maar experts twijfelen of de strategie wel een verstandige is. "Ook al heeft Korea niet heel veel toegegeven, Trump kan de deal toch als overwinning presenteren", denkt politiek analist Andy Langenkamp, die bij ECR Research werkt. "Canada stelt zich ook vrij flexibel op. Dan kan het Witte Huis denken: 'dat ging makkelijk! We kunnen nog wel een mercantilisme-tandje bijschakelen', maar dat is gevaarlijk."

"Je drijft andere landen naar elkaar toe met deze strategie", denkt Langenkamp. "En zo gaan Trump en zijn regering hun hand overspelen", vermoedt hij. Dat komt onder meer omdat de regering probeert om heel snel de afspraken te maken, legt Langenkamp uit.

'Het hoort lang te duren' 

Andere handelsakkoorden kosten vaak jaren om af te sluiten. Alle deelnemers proberen hun invloed uit te oefenen op de inhoud van het akkoord. Zo werd er twee jaar onderhandeld over NAFTA, het vrijhandelsverdrag dat Canada, de VS en Mexico hanteren, en duurde het oprichten van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) acht jaar. Losse WTO-onderhandelingsrondes duren ook jaren.

"Dat dat zo lang duurt komt voornamelijk omdat juristen zich gewoonlijk buigen over ieder onderdeeltje van een afspraak. Nu gaat het heel snel", vertelt Langenkamp. "Of die eerdere akkoorden zijn opgesteld door hele luie juristen, maar dat lijkt me niet", lacht hij. "Het hoort ook gewoon lang te duren, want het moet goed afgetimmerd worden." 

LEES OOK: EU dreigt met stevige reactie op importheffingen Trump

Losse eindjes, stappen terug

"Het kan dus ook zijn dat over deze afspraken weer klachten komen. Ik denk niet dat het goed doordacht is. Trump wil successen claimen, dus er blijven losse eindjes. Er is een duidelijke lijn te herkennen in het beleid: het begint met een hoge inzet, wild om zich heen slaan en schoppen en dan een stap terug", concludeert Langenkamp.

Dat ziet strategisch analist Willem Oosterveld (HCSS) ook. "Ik denk - maar dat is speculeren - dat het Trump weinig interesseert of het ook echt goed werkt. Het lijkt hem te gaan om zijn stemmers: die moeten zien dat hij echt iets doet. Dan is het aantrekkelijk om harde economische maatregelen te nemen."

'Zo help je het systeem om zeep'

Oosterveld denkt dat de maatregelen vooral een symbolische werking hebben. "De Amerikaanse economie kan hierdoor schade oplopen. Ik denk ook niet dat het ze meer banen opleveren. Met Europa proberen we nu om Trump ervan te doordringen dat je met het opwerpen van unilaterale tariefmuren het internationale handelssysteem om zeep helpt", zegt Oosterveld.

Het opwerpen van een tariefmuur met hoge importheffingen op bepaalde producten werkt ook door in allerlei andere sectoren, benadrukt Oosterveld. Uiteindelijk wordt het immers doorberekend en komt het uit bij kleinere bedrijven en consumenten.

Sterke positie

"Of er echt grote schade komt: ik heb geen idee", zegt Oosterveld. "Dat zie je ook niet meteen terug. Het kan ook zo zijn dat Trump de tariefmaatregelen instelt omdat hij denkt dat hij dan veel druk kan zetten, dat het doel niet is om het systeem kapot te maken, maar dat het hem een sterke onderhandelingspositie moet geven."

Volgens Oosterveld zou Amerika dan kunnen zeggen dat de tariefmuren pas weer weg gaan als er - voor de Verenigde Staten - betere afspraken over producten en goederen worden gemaakt. Inmiddels is duidelijk dat verschillende landen - voorlopig - een uitzonderingspositie krijgen van de heffingen.

LEES OOK: EU tijdelijk uitgezonderd van staalheffingen Trump

Een stap te ver

"Uiteindelijk denk ik dat de verschillende landen weer met z'n allen aan tafel moeten", zegt Oosterveld. "Je kan niet met z'n tweeën een deal sluiten zonder dat het effect heeft op andere landen."

"Als je het me met het mes op de keel vraagt, lijkt het me sterk dat er een handelsoorlog komt", oordeelt Langenkamp. "Maar je weet het niet met Trump. Het is ook haantjesgedrag: je wil zo min mogelijk concessies doen. Het grote gevaar is dat je steeds een stapje te ver gaat en uiteindelijk omkijkt en denkt: we zijn te ver."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van