Economie

50PLUS en PVV 35 uur aan het woord in Kamer: 'Wie oorlog wil kan het krijgen'

20 november 2017 15:36 Aangepast: 21 november 2017 08:40
50PLUS-kamerlid Martin van Rooijen (r.) met VVD-coryfee Hans Wiegel, die ook fel tegen de afschaffing van de Wet Hillen is. Beeld © ANP Foto

50PLUS en de PVV hebben samen 35 uur spreektijd aangevraagd voor het debat over de afschaffing van de Wet Hillen, die mensen met een afgelost huis een belastingvoordeel geeft. Of het gaat lukken om de tijd vol te krijgen is nog de vraag, maar de oppositie is strijdbaar. "Als ze oorlog willen, dan kunnen ze oorlog krijgen."

Als de partijen de spreektijd vol krijgen loopt het afschaffen van de wet vertraging op. Kamerlid Martin van Rooijen moet de klus gaan klaren voor 50PLUS. 

'Ik ga het uit mijn hoofd doen'

Hoe hij zich heeft voorbereid? "Vooral geestelijk", zegt Van Rooijen. Het debat staat voor dinsdagavond op de rol, en Van Rooijen heeft maar liefst 900 minuten (15 uur) spreektijd aangevraagd. Ook de PVV is van plan het debat tot het uiterste te rekken. Die partij staat zelfs voor 1200 minuten (20 uur) op de sprekerslijst. 

Over hoe hij de tijd helemaal gaat volmaken, wil hij zich nog niet uitlaten. "Maar ik ga het vooral uit mijn hoofd doen, want ik zit goed in de materie. Er is de afgelopen weken zo veel gebeurd. En ik ga het ook hebben over het vertrouwen in de politiek, want dat heeft ook een flinke knauw gehad."

Wraak op de coalitie

Die partijen hebben zo veel spreektijd aangevraagd in reactie op de procedurele trucjes van de coalitiepartijen vorige week. Toen werd in een procedurevergadering, waar de agenda voor de Kamer wordt bepaald, besloten om de behandeling van de Wet Hillen naar voren te halen en er al deze week over te stemmen. Als dat niet deze week gebeurt, dan zou de afschaffing te laat komen om zoals gepland in 2019 van start te gaan, omdat de systemen van de Belastingdienst er dan niet op tijd klaar voor zijn. 

Eerder hadden de oppositiepartijen er juist voor gezorgd dat de behandeling van de wet pas na deze week zou plaatsvinden. Maar de coalitie trommelde afgelopen week zoveel Kamerleden op naar de procedurevergadering, dat een flinke meerderheid de stemming deze week op de agenda zette.

Een sluwe truc. In een procedurevergadering wordt namelijk niet gestemd per partij, maar per individu. Een meerderheid van de aanwezige Kamerleden is dan voldoende om een plan aan te nemen. 

Van Rooijen is er nog boos over. "Ik dacht, als jullie oorlog willen dan kunnen jullie het krijgen. Die uitgestoken hand van Rutte is een uitgestoken been gebleken."

Wet Hillen, wat is dat ook alweer?

De Wet Hillen werd in 2005 in het leven geroepen. Hierin staat dat het eigenwoningforfait voor mensen die hun hypotheek bijna helemaal of helemaal hebben afgelost, vervalt. 

Het eigenwoningforfait is een klein percentage (meestal 0,75 procent) van de waarde van je huis. Je hypotheekrenteaftrek wordt berekend door het eigenwoningforfait af te trekken van de hypotheekrente die je jaarlijks betaalt. Van dat bedrag mag je dan weer een percentage aftrekken van de belasting.

Voor deze mensen is het eigenwoningforfait hoger dan het bedrag dat zij betalen aan hypotheekrente. Die mensen zouden dus eigenlijk een bijtelling hebben op de belasting die ze moeten betalen, in plaats van een aftrek.

De Wet Hillen zet die bijtelling op nul, zodat mensen per saldo niet te veel betalen voor het bezit van een woning. In het regeerakkoord is besloten dat deze wet in 30 jaar wordt afgeschaft, tot grote woede van de oppositie.

Poging kan nog mislukken

De poging tot filibuster kan nog mislukken: een Kamermeerderheid mag er volgens de regels van de Tweede Kamer voor zorgen dat de spreektijd wordt gemaximeerd of een eindtijd aan het debat verbinden. Bij de VVD zijn ze dat in ieder geval niet van plan: "De slaapzakken liggen hier klaar", zegt een voorlichter van de partij.

Veel succes heeft de filibuster, zoals het vertragen van een debat in de VS wordt genoemd, tot nu toe niet gehad in de Kamer. Meerdere pogingen werden ondernomen, maar allemaal strandden ze ver voor de finish.

Het bekendste voorbeeld stamt uit 2012. Toen hoopten oppositiepartijen het aannemen van de wet op het eigen risico zodanig te vertragen dat hij niet meer op tijd zou kunnen worden aangenomen. De SP had maar liefst negen uur spreektijd aangevraagd, de PVV zeven. 

Wetteksten voorlezen

Toenmalig Kamervoorzitter Gerdi Verbeet liet zich er niet door van de wijs brengen en plande het debat gewoon een dagje eerder in: op maandag, normaliter een vergadervrije dag. Als huzarenstukje roosterde ze ook niet zichzelf, maar PVV-Kamerlid Martin Bosma in als voorzitter. 

Die zag het oppositieplannetje al in het water vallen: "Wij hadden gehoopt het onderwerp van de agenda te duwen. Filibusteren, naar Amerikaans model, maar dat lukt dus niet. Met deze uitkomst ben ik niet blij. Ik moet die vergadering nog voorzitten ook. Ik neem een goed boek mee", zei hij toen tegen de Volkskrant. 

Uitkomst: het debat was al na 10 uur klaar, zelfs nog voor de 14 uur die de Kamer ervoor had ingeroosterd. De PVV probeerde te rekken door hele lappen tekst uit het Historisch Nieuwsblad en wetteksten voor te lezen, maar ook dat mocht niet baten.

Nog een poging: de Jeugdwet

In 2013 deed ook Fleur Agema een poging, bij het debat over de Jeugdwet. Ook haar poging strandde voortijdig: van haar 600 minuten aangevraagde spreektijd wist ze er slechts een paar vol te maken. "Het spijt me", zei ze toen. "Mijn excuses gaan naar hem uit - dat ik mijn medewerker opgedragen heb 110 pagina's spreektekst te produceren."

Het volmaken van in totaal 35 uur gaat dus nog een hele klus worden, als het ze gegund wordt. Het debat staat dinsdagavond op de planning om 19:15 uur, met een vervolg op woensdag om 20:00 uur. De hele wet moet uiterlijk 23 november zijn goedgekeurd. 

'Griffie zorgt dat ik het overleef'

Als het aan Van Rooijen ligt, gaat die deadline niet gehaald worden. Hij maakt zich geen zorgen over hoe hij de 15 uur doorkomt. "Ik begrijp dat de griffie ervoor gaat zorgen dat ik het kan overleven", zegt hij. "En ik heb natuurlijk mijn eigen fractie nog."

En over zijn onderwerpen wil hij toch nog wel wat loslaten. Niet alleen de Wet Hillen gaat hem namelijk aan het hart, ook de inkomstenbelasting, het huurforfait, alle vragen die zijn fractie gesteld worden. "Zo kan ik nog uren doorgaan", besluit hij. Dat zal moeten ook.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van