Economie

Zout winnen in Waddenzee mag: 'Erg teleurstellend'

24 november 2016 13:17 Aangepast: 15 oktober 2017 11:18
Het terrein van Frisia in Harlingen met aan de horizon de Waddenzee. Beeld © Frisia Zout B.V.

Het geharrewar heeft ruim tien jaar geduurd, maar de kogel is door de kerk: er mag naar zout geboord worden in de Waddenzee. De Raad van State wees de bezwaren van natuurorganisaties tegen de vergunning die loopt tot 2052 af.

Vreugde dus bij Frisia Zout in Harlingen, het bedrijf dat nu alle vergunningen heeft om zout te winnen onder de Waddenzee. "Er zit veel geld en tijd in het voortraject, dus dat we na tien jaar verder mogen, daar zijn we erg blij mee", vertelt directeur Durk van Tuinen. Hij noemt het 'heel plezierig' dat de vergunning tot 2052 loopt: "Ons plan heeft een looptijd van 40 jaar."

Bodemdaling

In de vergunning, afgegeven door het ministerie van Economische Zaken, is opgenomen dat er om de vijf jaar wordt gemeten, het zogeheten 'hand-aan-de-kraan'-principe, dat ook bij de gaswinning in Groningen wordt gehanteerd.

Frisia Zout, onderdeel van een grote Duitse firma, doet dat ook al bij haar vier landputten. "Als we die dichtzetten, stopt de bodemdaling meteen", vertelt Van Tuinen. "Als de voorspellingen onverhoopt niet uitkomen (de bodem harder daalt of de zeespiegel sneller stijgt, red.), dan kunnen we de kraan iets of helemaal dichtdraaien", stelt hij. 

Natuurorganisaties teleurgesteld

Maar het zijn juist de voorspellingen waar natuurorganisaties hun twijfels bij hebben. "Wij denken dat de zeespiegel sneller stijgt dan verwacht. En het vervelende is: dan is het boren al wel begonnen", vertelt Auke Wouda van de Waddenvereniging. Hij is erg teleurgesteld over de uitspraak van de Raad van State. "Je moet in dit hele mooie natuurgebied, dat ook nog eens werelderfgoed is, niet dit soort activiteiten ondernemen." 

Thumbnail

Het Waddengebied staat op de lijst van Unesco als werelderfgoed omdat het 's werelds grootste aaneengesloten systeem van zand- en moddervlakten is die droogvallen tijdens eb. (Foto: ANP)

Hij vreest voor het natuurgebied, ook door de gevolgen van gaswinning in het gebied. "Door de zoutwinning is de kans groter dat de Wadden verdrinken", sombert Wouda. Dat die uitgerekend onder de Ballastplaat plaatsvinden, maakt het nog erger volgens hem. "Dat is een belangrijke foerageplek voor kloeten en scholeksters. Als die plaat kleiner wordt, hebben ze minder tijd om hun voedsel bij elkaar te scharrelen." 

Vacuümzout populair bij chemische industrie

Het zout waar het allemaal om gaat zit in hele dikke lagen van soms wel een paar honderd meter dik op een diepte van minstens 2,5 kilometer. Na het boren wordt er zoet water geïnjecteerd. De pekel die dan ontstaat wordt weer omhoog gepompt, gezuiverd en 'ingedampt'. Omdat dit zogeheten vacuümzout zuiverder is dan steenzout (uit een open mijn) of zeezout (gewonnen uit zeewater met behulp van de zon), is het erg populair bij de chemische industrie. 

Thumbnail

De fabriek in Harlingen produceert ook strooizout voor het bestrijden van winterse gladheid. (Foto: ANP)

Voor Frisia is de boorlocatie een puur praktische afweging, volgens Van Tuinen uit. "We hebben twintig jaar geleden besloten om hier onze fabriek te bouwen, dicht bij onze bron", legt Van Tuinen uit. "Er zijn geen lange transportleidingen nodig en het zout kan makkelijker per schip getransporteerd worden." 

Mee-ademen met de chemie

Hoeveel Frisia gaat winnen (jaarlijks mogen ze 1,35 miljoen ton winnen) hangt sterk af van hoe het met chemiebedrijven gaat. In eerste instantie gaat Van Tuinen uit van 200.000 ton extra (bovenop de 1 miljoen die de fabriek al produceert), maar 'we kunnen opschalen als we dat willen, mee-ademen met de chemie'. Het duurt overigens nog wel even voor er geboord gaat worden, zegt hij. Er moet onder meer een speciale boorinstallatie worden gebouwd. 

Jaarlijks wordt wereldwijd ongeveer 300 miljoen ton zout gebruikt, waarvan twee derde in de chemische industrie. Het Duitse moederbedrijf European Salt Company is marktleider met ongeveer 15 procent marktaandeel.

Daar heeft de 68-jarige Wouda helemaal geen boodschap aan. "Het is uitermate wrang dat de overheid allerlei activiteiten die puur op financieel gewin zijn gericht, toelaat in een natuurgebied dat door veel Nederlanders als het mooiste van Nederland wordt gezien", zegt hij. "We weten al dat we minder fossiele brandstoffen moeten gebruiken, waarom stoppen we dan niet met de winning in de meest kwetsbare gebieden?" 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van