Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

Columns
16 juli 2017 06:30

Juli is een rotmaand

Jaap van Deurzen is verslaggever voor RTL Nieuws. 

Ik zie, ik zie wat jij niet ziet. Dat kan ook niet, want de beelden zitten in mijn hoofd. En die wíl je niet zien. Het is elk jaar een terugkerend fenomeen in juli. Dat zou de maand van zomerse zotheid en zorgeloosheid moeten zijn, met de vetgedrukte k van komkommertijd. Vergeet het maar. Juli is een rotmaand. 
 
Vandaag 25 jaar geleden staat Fikret Alic, in een snikhete julimaand, achter het prikkeldraad van een concentratiekamp in voormalig Joegoslavië. Op de Balkan is een bloedige oorlog uitgebroken tussen Slovenen, Serviërs en Kroaten. Joegoslavië implodeert. Ik reis er in de jaren '90 ongeveer met een strippenkaart naartoe om reportages te maken.

"Beelden van uitgemergelde gevangenen achter prikkeldraad behoren tot het collectieve geheugen."

De foto van de broodmagere Alic belandt in 1992 op de voorpagina van Time Magazine. De wereld schrikt zich rot. Het is de terugkeer van het Auschwitz-fantoom. Beelden van uitgemergelde gevangenen achter prikkeldraad behoren tot het collectieve geheugen. De foto veroorzaakt een ommekeer in het Balkan-conflict. Jaren later spreek ik telefonisch met Alic, die naar Denemarken is gevlucht. Hij heeft zijn leven weer op de rails, beweert hij.

Als de wereld weer is ingedut, op 11 juli 1995, ontspoort het leven van bijna achtduizend moslim-mannen. Geëxecuteerd door Bosnische Serviërs. Weer die vervloekte julimaand.

"Ik zie tijdens het proces zijn zelfgenoegzame glimlach. Zijn gebalde Hitlergroet. Ik walg."

Ik zie, ik zie wat jij niet ziet. 22 juli 2011. In Oslo laat Anders Behring Breivik een zelfgemaakte bom ontploffen. Acht mensen komen om het leven. Hij rijdt naar het eilandje Utøya, waar hij 69 jonge sociaaldemocraten doodschiet. Hij houdt hen verantwoordelijk voor de instroom van moslims in zijn land. Ik zie tijdens het proces zijn zelfgenoegzame glimlach. Zijn gebalde Hitlergroet. Ik walg. 

Ik zie de e-mails van de 15-jarige Benedicte Vatndal Nilsen die ze naar haar moeder stuurde. Ze spreken elkaar 47 seconden aan de telefoon. Er klinken schoten. "Wat er ook gebeurt mama, vergeet nooit dat ik van je hou", fluistert Benedicte. Dan wordt ze door Breivik in haar buik geschoten en sterft.

Ik zie, ik zie wat jij niet ziet... Op 17 juli 2014 'regent' het mensen boven het Oekraïense gehucht Grabova, als vlucht MH17 van Malaysia Airways wordt neergeschoten met een Buk-raket. Ik zie een geknakte zonnebloem die bijna troostend over een opengeplofte koffer hangt, het stuifmeel van de schitterende bloem als een bezwerend poeder verspreid over de inhoud. Een opengeklapte LINDA op de grond naast een Nederlands paspoort. Ik durf er niet naar te kijken, een brok schiet in mijn keel. 

"Ik zie een speelgoedaapje. Een rebellen-bullebak zwaait ermee in de lucht."

Een militieleider haalt bij een controlepost een stapeltje familiefoto's uit een leren etui. Ik zie momentjes van geposeerd geluk. Blije, lachende gezichten van degenen die thuisbleven. Ik zie een speelgoedaapje. Een rebellen-bullebak zwaait ermee in de lucht, maar hij heeft niets slechts in de zin. De knuffel is van een zevenjarig meisje dat bij de ramp omkomt. Het aapje gaat mee in het graf in Zwanenburg.
 
Ik zie, ik zie wat jij niet ziet. Op 14 juli 2016 rijdt een terrorist in Nice 86 mensen dood. Juli, bloedig juli. Toch?

Jaap van Deurzen