Siebe Sietsma

Het ministerie van Verdonkeremanen en Jokkebrokken

30 september 2015 18:04

Soms komt het nieuws gewoon per post, in een brief van de hoogste ambtenaar van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Met nogal wat omhaal van woorden liet hij me weten dat zijn ambtenaren een grote hoeveelheid foto's van snelheidsovertredingen hebben vernietigd.

Zeker tienduizenden, mogelijk honderdduizenden, schat ik. De verkeersovertreders in kwestie hebben er nooit een boete voor gehad en gaan nu zeker vrijuit. Met het vernietigen frustreert het ministerie de verkeersveiligheid, een uitspraak van de rechter en een journalistiek onderzoek van RTL Nieuws.

Het is het voorlopige resultaat van een ellendig proces dat nu al twee jaar duurt.

"Automobilisten uit die landen kunnen zo hard als ze willen langs laserguns, flitspalen en trajectcontroles scheuren zonder dat ze ooit een boete in de bus krijgen."

Dat begon met een simpele vraag. Ik wilde foto's (of preciezer: de gegevens) van overtredingen van voertuigen die wel geflitst worden, maar waarvoor nooit een boete wordt opgemaakt. Het gaat om kentekens uit onder meer Oost-Europa, de Baltische Staten, en ook Groot-Brittannië, Italië, en Spanje.

Automobilisten uit die landen kunnen zo hard als ze willen langs laserguns, flitspalen en trajectcontroles scheuren zonder dat ze ooit een boete in de bus krijgen. Want dat vindt het ministerie te veel gedoe. Dus is de computer geprogrammeerd om ze uit te spugen: hup, het archief in.

In dat archief worden de foto's vijf jaar bewaard en het is, zoals alle overheidsdocumenten, in principe openbaar. Ik wil het graag hebben. Zodat ik het kan analyseren en daarover kan publiceren. Omdat ik denk dat het relevant is. Omdat ik denk dat het ons iets kan leren over verkeersveiligheid. Omdat de wet zegt dat ik er recht op heb. En, eerlijk is eerlijk, omdat na Opstelten inmiddels ook Van der Steur er werkelijk alles aan doet om me erbij weg te houden.

De rechter is het trouwens met me eens. We hebben recht op de gevraagde informatie, luidde het oordeel eind vorig jaar (.pdf). Het was niet genoeg om het ministerie tot een antwoord te bewegen. Integendeel. Ik schreef er eerder over.

De juristen stuurden ons verzoek doodleuk door naar de politie (.pdf). Daar zaten we na de nodige juridische beschietingen afgelopen juni eindelijk om tafel, met een ict-expert. Die legde ons, ietwat ongemakkelijk, uit dat het gros van de foto's toch echt bij het ministerie ligt. Bij het CJIB, om precies te zijn.

Het ministerie had zich als een louche straatschoffie bediend van het betere balletje-balletjewerk. En het gaat om meer dan het enkel frustreren van de pers: het vonnis van de rechter werd ermee gesaboteerd en de Tweede Kamer bleek verkeerd geïnformeerd door minister Van der Steur (lees hier het antwoord op vraag 19).

Het werd erger. Noem me koppig, maar half juli stuurde ik een compleet nieuw verzoek naar het ministerie, inclusief de lezing van de politie. Het antwoord kwam deze maand per brief. Inderdaad, gaf de hoogste ambtenaar toe, de foto's in kwestie lagen bij het CJIB. Lagen.

"Verleden tijd. Want de foto's die al sinds mensenheugenis vijf jaar lang worden bewaard, waren nu gewist. Vernietigd!"

Verleden tijd. Want de foto's die al sinds mensenheugenis vijf jaar lang worden bewaard, waren nu gewist (.pdf). Vernietigd! U leest het goed. We vroegen in 2013 om de foto's en werden na een jaar wachten naar de politie gestuurd. Terwijl we daar zes maanden bezig waren om erachter te komen dat we waren misleid door het ministerie, maakten de ambtenaren alert gebruik van het moment en vernietigden de foto's waar we om hadden gevraagd.

Het ministerie had goed werk kunnen doen met al die data. Steeds meer Oost-Europeanen rijden op onze wegen. Die komen uit een cultuur waar de auto nog niet zo lang gemeengoed is. Wat betekent dat voor de veiligheid in het Nederlandse verkeer? We hebben geen idee.

Al in 2012 adviseerde de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid daarom al de foto's van flitspalen van deze groep eens goed te analyseren (.pdf). De Tweede Kamer heeft er inmiddels ook om gevraagd.

Dominic Schrijer, de burgemeester van Zwijndrecht, heeft dagelijks duizenden buitenlandse vrachtwagens te gast op de A16 die dwars door zijn gemeente loopt. Hij kent de gevaren van chauffeurs die haast hebben en zich ook nog eens niet gecontroleerd weten. En ook hij wil maar wat graag met de gegevens aan de slag.

Op het ministerie van Verdonkeremanen en Jokkebrokken is anders beslist. Liever dan een relevante vraag te beantwoorden hebben ambtenaren clandestien de gevraagde informatie vernietigd. To be continued.

@SiebeSietsma

​Meer op rtlnieuws.nl: