Ga naar de inhoud
Jos Heymans

De Constructivo's: de naam dekt de lading niet

Bij de 'Constructivo's' denk je al gauw aan een creatie van Koot & Bie. Of aan een nieuwe Haagse band met Pieter Heerma (drums), Jan Paternotte (gitaar), Gert-Jan Segers (toetsen) en Sophie Hermans (zang). Maar dat is het niet. Het is de naam van een app-groepje van de vier fractievoorzitters van de regeringspartijen VVD, D66, CDA en ChristenUnie. Eén keer per week, op dinsdag, komen ze bij elkaar. De andere dagen appen ze, onthulden ze deze week bij Op1.

Omwille van de transparantie is het wekelijks maandagochtendoverleg van de top van het kabinet met de fractieleiders gestopt, maar daar is kennelijk een alternatief voor bedacht. De achterkamertjes zijn er nog altijd.

'Het beeld van de kiezers is een ander: die zien zichtbaar vermoeide Kamerleden die in de vergaderzaal vooral met zichzelf bezig zijn.'

Het is een intrigerende naam, de Constructivo’s. Het verraadt de overtuiging van de vier, of op zijn minst de ambitie, dat ze constructief bezig zijn om het land een betere toekomst te bieden. Dat ze daar zelf van overtuigd zijn, wil ik graag aannemen. Maar het beeld van de kiezers is een ander: die zien zichtbaar vermoeide Kamerleden die in de vergaderzaal vooral met zichzelf bezig zijn. Met gedoe over het drankgebruik van de Forumfractie, over de verzwegen neveninkomsten van Thierry Baudet, over het grensoverschrijdend gedrag van Kadija Arib, over de moeizaam functionerende Kamervoorzitter Vera Bergkamp. Maar niet over oplossingen voor de klimaatcrisis, de asielcrisis, de woningcrisis, de energiecrisis en alle andere crises waar het land onder lijdt.

Het is ontluisterend hoe de vier politici die beeldvorming grif erkennen. Dan sta je als Sven Kockelmann, een van de twee kritische vragenstellers die avond bij Op1, toch een beetje met je mond vol tanden. Je verwacht een stevig weerwoord, een uiteenzetting van hoe goed dit kabinet bezig is en de problemen te lijf gaat. Maar je krijgt te horen dat je helemaal gelijk hebt.

'Het aantal keren dat Rutte-4 aan de vooravond van een kabinetscrisis stond, is buitengewoon veel.'

Dan resteert alleen nog maar de vraag: en wat gaan jullie eraan doen? En krijg je het nietszeggende antwoord dat eraan gewerkt wordt.

Er werd nog wat gesputterd dat het niet alleen maar kommer en kwel is. Dat er door de vier partijen best wel goede dingen zijn gedaan, zoals het historische nieuwe pensioenstelsel, waaraan de Tweede Kamer deze week zijn fiat heeft gegeven. Of het realiseren van een prijsplafond voor energie, dat per 1 januari ingaat. En dat toch maar mooi miljarden extra zijn vrijgemaakt, zodat Nederland eindelijk kan voldoen aan de NAVO-norm. Maar het sneeuwde onder door het gekissebis en gebekvecht over minder beduidende onderwerpen.

Het kabinet zit er nog steeds, ook al is dat nog geen jaar. Het aantal keren dat Rutte-IV aan de vooravond van een kabinetscrisis stond, is buitengewoon veel. CDA-voorman Heerma is in de loop van het jaar de tel kwijtgeraakt, maar kon zich wel herinneren dat het uitermate spannend was bij de bespreking van de begroting, de aanpak van de asielcrisis en het stikstofdossier. En niet één keer, maar meerdere keren per onderwerp. Dat zit je al gauw op zes tot negen crisisachtige situaties in net elf maanden.

'De peilingen zijn te slecht. Dat lijkt meer de motivatie dan constructief handelen.'

Zo staan D66 en ChristenUnie nog altijd lijnrecht tegenover elkaar waar het gaat om de aanpak van stikstof, botst de VVD met D66 over het terugdringen van arbeids-, kennis- en asielmigranten en wil het CDA steeds aardiger zijn voor boeren om te voorkomen dat ze weglopen naar BBB.

Ook die irritaties worden ronduit erkend. Segers moest drie keer slikken toen de nieuwbakken minister van Landbouw, partijgenoot Piet Adema, door D66 grof onderuit werd gehaald. Maar we denken in oplossingen, niet in meningsverschillen, zeggen de vier. Het moet nog blijken of het allemaal zo constructief is. Op een kabinetsval zitten VVD, D66 en CDA niet te wachten; daarvoor zijn de peilingen te slecht. Dat lijkt meer de motivatie dan constructief handelen. Maar een keer barst de bom.

Het is met zoveel tegenstellingen een godswonder dat het kabinet er nog zit.