Ga naar de inhoud
Yeşim Candan

Iran vermoordt zijn eigen kinderen

Het ene na het andere executiebericht uit Iran verschijnt in mijn tijdlijn. Het gaat vooral om jongeren die strijden voor vrijheid sinds de dood van Mahsa 'Jina' Amini, de jonge vrouw die door de religieuze politie werd vermoord omdat haar hoofddoek haar haren niet helemaal bedekte. Sinds haar dood is een revolutie gaande in het land. Ook jongeren en kinderen doen daaraan mee. Zo werd de 19-jarige Abbas Mansouri opgepakt omdat hij chocola uitdeelde aan demonstranten. Profvoetballer Amir Nasr Azadani wacht de doodstraf omdat hij zich uitsprak voor vrouwenrechten en vrijheid in Iran. De 23-jarige Majid Reza Rahnavard is al op een plein geëxecuteerd nadat hij was opgepakt tijdens een demonstratie.

Volgens de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch wacht veel demonstranten hetzelfde lot als de internationale gemeenschap niet ingrijpt. Jonge activisten worden linea recta in gevangenissen gestopt, zonder een advocaat of eerlijk proces, en vervolgens opgehangen op pleinen, zodat iedereen schrikt en bang wordt van het regime.

Hoeveel handel drijft Nederland eigenlijk met Iran?

Over dat regime gesproken: hoeveel handel drijft Nederland eigenlijk met Iran? Duikend in de cijfers van het CBS lees ik dat Nederlandse bedrijven in 2021 voor ruim 434 miljoen euro aan goederen exporteerden naar Iran. In 2020 was dit nog 348 miljoen euro. Het gaat om onder meer farmaceutische producten en elektrische apparaten. Omgekeerd importeren wij producten uit Iran voor zo'n 38 miljoen euro. Zou dit de reden zijn dat onze minister van Buitenlandse Zaken, Wopke Hoekstra, tot gisteren wachtte met het op het matje roepen van de ambassadeur van Iran?

En dan nog: zoiets is niet meer dan symboolpolitiek. In het actualiteitenprogramma Nieuwsuur hield Fouad Izadi, hoogleraar aan de universiteit van Teheran, deze week vol dat de rellende demonstranten maar een heel kleine minderheid in het land vormen. Het zou gaan om 100.000 mensen in een land dat 85 miljoen inwoners telt – dus stelt het allemaal niets voor, zei hij. Strafmaatregelen tegen Iran? Die zullen voor zijn land helemaal niets uitmaken, zei hij ook nog, met een arrogantie van heb ik jou daar.

Welke god wil dat kinderen op een dodenlijst worden geplaatst?

Intussen haalden de demonstrerende vrouwen in Iran, in mijn ogen de moedigste vrouwen ter wereld, de cover van Time Magazine en worden ze geroemd als heldinnen. Hun angst trotserend gaan ze de straat op voor vrijheid, met alle gevolgen van dien. Inmiddels is het allang geen kwestie meer van alleen vrouwen die in opstand komen. Op dit moment staan drie jongens van 17 jaar op de Iraanse dodenlijst. Volgens het bewind vanwege 'oorlogvoering tegen God'. Maar welke god wil dat kinderen op een dodenlijst worden geplaatst? Het blijft walgelijk hoe zijn naam wordt misbruikt door barbaren in het Midden-Oosten die God synoniem stellen aan straf.

Waar gaat deze revolutie in hemelsnaam eindigen? En hoe kunnen we deze vrouwen, mannen en jongeren in hemelsnaam helpen tegen een regime dat elke vorm van opstand ziet als een 'oorlog tegen God'? Terwijl deze mensen alleen maar in opstand komen tegen mannen die hun religie misbruiken uit naam van God. Waarom kunnen we niet, net als met de oorlog in Oekraïne, meer sancties tegen het land instellen? Of zijn de demonstranten in Iran net als de Oeigoeren in China: de hele wereld kijkt toe, maar niemand steekt een poot uit?

Yeşim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.