Ga naar de inhoud
Jos Heymans

Wilders wordt driester en driester nu de verkiezingen naderen

Het gaat eigenlijk best wel goed met de PVV in de peilingen. De partij van Geert Wilders strijdt met de VVD wie bij de volgende verkiezingen de meeste zetels verovert. Het is een nek-aan-nekrace, waar de VVD tot nu toe als grootste uit de bus komt, de PVV mocht zich slechts één weekje de grootste noemen. Wilders stijgt gestaag, hoewel hij geen VVD'ers meer aan zijn partij weet te binden. Die gaan vooral naar JA21 en BBB van Caroline van der Plas, constateert opiniepeiler I&O Research. In de Eerste Kamer spant het erom. Daar krijgt de VVD in de peilingen elf zetels, de PVV tien (een verdubbeling). Wilders heeft een stabiele, vaste aanhang en wint in de peilingen eigenlijk alleen zetels van Forum voor Democratie.

Hoewel het dus voor de PVV naar wens verloopt, worden de uitlatingen van Wilders driester en driester. De verkiezingen zijn in aankomst, zo veel is wel duidelijk, ook al duurt het nog vier maanden. Kritiek op het beleid van het kabinet is prima, maar Wilders kiest vooral voor de persoonlijke aanval. Een greep uit opmerkingen/tweets van de laatste paar weken: Hij vindt dat Mark Rutte graag de grote jongen speelt en behept is met een oneindig groot ego, staatssecretaris Eric van der Burg een smerig lachje op zijn gezicht heeft en coryfee Ed Nijpels een afgetakelde klimaatpaus is.

'Het is opmerkelijk hoe Wilders Arib, ooit door hem weggezet als een nepvoorzitter, nu plotseling de hemel in prijst.'

CDA'er Hugo de Jonge noemt hij een gestoorde gek en vervolgens huilende Hugo. Tegen Wopke Hoekstra zegt hij: kom maar op, ik lust jullie rauw.

Frans Timmermans (PvdA) is een dikke patser uit Brussel. Sigrid Kaag een IS-aanbidder en terroristenlover, en Vera Bergkamp zelfs op haar beste dag nog altijd duizend keer slechter dan haar voorgangster Khadija Arib. Het is overigens opmerkelijk hoe Wilders Arib, ooit door hem weggezet als iemand die voor de Marokkaanse koning werkt, een nepvoorzitter is en niet loyaal aan Nederland, nu plotseling de hemel in prijst. Hij wil dat het onderzoek naar Arib wordt stopgezet, kennelijk vergetend dat zijn partijgenoot Martin Bosma er van harte mee heeft ingestemd.

Het is niet fraai en beneden alle niveau, die persoonlijke aanvallen van Wilders op collega's, maar het mag. Of het verstandig is, is een ander verhaal. Nu Wilders nog meer dan vroeger hoopt de grootste te worden en de nieuwe premier van Nederland, zal hij toch echt andere partijen nodig hebben om die droom te verwezenlijken. JA21, BBB, Forum voor Democratie en de Groep Van Haga, het zal niet genoeg zijn om een meerderheid achter zich te krijgen.

'De PVV was jarenlang de enige partij die zich uiterst rechts van het politieke centrum bevond.'

Zeker niet nu Caroline van der Plas volgens de peilingen over haar hoogtepunt heen is. Dan kom je toch snel bij partijen, waarvan de kopstukken door Wilders zijn weggehoond. De VVD heeft al vaker gezegd nooit met Wilders te willen regeren.

Maar Wilders heeft nog een ander probleem, Forum voor Democratie. De media-aandacht die Thierry Baudet krijgt, hoe negatief ook, was nog niet zo lang geleden voorbestemd voor Geert Wilders. Maar die staat nu in de schaduw. De PVV was jarenlang de enige partij die zich uiterst rechts van het politieke centrum bevond. Maar daar zijn inmiddels een handjevol nieuwkomers bijgekomen, met min of meer hetzelfde gedachtengoed. Bij de verkiezingen van vorig jaar groeide Forum voor Democratie van twee naar acht Kamerleden (van wie er drie na afscheiding een eigen fractie begonnen). Een kwart van de winst kwam van PVV-kiezers die meer geloofden in de ophef die Baudet teweeg bracht.

'Het lijkt erop dat Baudet met zijn sterk afwijkende standpunten en complottheorieën een deel van zijn achterban dreigt te verliezen.'

Wilders wil die kiezers graag terug om de verwezenlijking van zijn droom dichterbij te brengen. En het lijkt erop dat Baudet met zijn sterk afwijkende standpunten en complottheorieën een deel van zijn achterban dreigt te verliezen. In de peilingen halveert de partij ten opzichte van vorig jaar, er zouden nog maar vier van de oorspronkelijke acht zetels overblijven. Die zouden weleens naar de PVV kunnen terugkeren. Maar dan moet Wilders Forum niet te hard vallen, vanwege de oude PVV-kiezers die daarheen zijn gegaan én het gedachtengoed dat deels overeenstemt.

Tegen de coalitiepartijen denkt Wilders tekeer te kunnen blijven gaan; daar zijn voor hem geen kiezers te halen. Het is kortetermijndenken; als Wilders premier wil worden, heeft hij die partijen hard nodig.