Ga naar de inhoud
Yeşim Candan

Heeft extreemrechts de toekomst?

En daar was ze dan, de hoop van Italië, Giorgia Meloni. De eerste extreemrechtse premier sinds de Tweede Wereldoorlog. Ze spreekt haar volk toe alsof ze het komt redden van onheil, wanbeleid en van het systeem dat tot nu alles heeft kapotgemaakt. Want rechts-extremisten zijn tegen het systeem.

De Italiaanse schrijver Roberto Saviano schrijft in de Britse krant The Guardian dat Meloni's grootste inspiratie de Hongaarse president Orbán is. En dat is absoluut niet ongevaarlijk. Zo delen beide regeringsleiders, die elkaar meerdere malen hebben ontmoet, hun visie als het gaat om immigratie, lhbti-rechten en abortus. Immigranten vinden ze een bedreiging voor de identiteit van een land.

Extreemrechts heeft kunnen winnen in Italië omdat links het land heeft laten zitten. Net als in de rest van de wereld. Volgens Roberto Saviano gaat heel Europa Italië achterna. En dit is precies hoe ik er ook over denk, vooral met de laatste ontwikkelingen in Nederland in het achterhoofd. Omdat links daadkracht mist, komt rechts steeds vaker met populistische termen aanzetten die de onderbuik van 'de Nederlander' vertegenwoordigen.

"Niet iedereen verwacht dat extreemrechts in Nederland terrein zal gaan winnen. Ik denk van wel – tal van signalen geven dat aan."

Waar extreemrechts goed in is, is angst zaaien bij de burger. Zoals de presentatoren van de omroep Ongehoord Nederland deden – door filmpjes te laten zien van witte mensen die in elkaar worden geslagen door zwarte mensen, die ze dan neger noemen. Dit is precies waar Meloni ook lekker op gaat, met een film over een verkrachting door een asielzoeker, die ze gebruikt als reden om immigratie in te dammen.

Niet iedereen verwacht dat extreemrechts in Nederland terrein zal gaan winnen. Ik denk van wel – tal van signalen geven dat aan. Niet voor niets waarschuwt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) dat we in Nederland alert moeten worden op de gevaren van het rechts-extremisme.

Hij heeft het dan vooral over jongeren in de leeftijd van 12 tot 20 jaar die in rap tempo radicaliseren. Deze jongeren en jonge mannen zijn betrokken bij zogeheten 'accelerationistische' organisaties. Een soort online netwerken waarin vooral jonge mannen samenkomen om gewelddadige ideeën uit te wisselen. Ze ontmoeten elkaar niet in real life, weten vaak van elkaar niet eens wie ze zijn. Maar ze delen neonazistische opvattingen die antisemitisch en racistisch van aard zijn.

"Helaas is dit iets wat de naïeve Nederlander zich totaal niet kan voorstellen. Word wakker, mensen!"

Het idee in deze groepen is dat er een burgeroorlog aan zit te komen tussen verschillende rassen. Door op te roepen tot geweld, onder anderen tegen moslims en joden, hopen ze dit proces te versnellen. Vandaar de omschrijving accelerationistisch: accelereren betekent versnellen.

Hoe zo'n burgeroorlog eruitziet, laat de onlangs verschenen film Athena treffend zien. Daarin is de hel losgebarsten in de troosteloze Franse buitenwijken, de banlieues. Deze film is een waarschuwing voor een toekomst die werkelijkheid kan worden in Europa, de natte droom van extreemrechts.

In de documentaire What's left – De puinhopen van links gaat columnist Johan Fretz op zoek naar het antwoord op de vraag waarom de PvdA – de partij van zijn ouders, ooit de grootste van het land – nu nog maar negen zetels over heeft. Dit laat goed zien dat links is uitgespeeld. En dit is dus precies waarom extreemrechts in tijden van een energiecrisis, woningcrisis, een oorlog op Europees grondgebied en een (deels daaruit voortvloeiende) asielzoekerscrisis terrein gaat winnen. Ook in ons land.

Helaas is dit iets wat de naïeve Nederlander zich totaal niet kan voorstellen. Word wakker, mensen!

Yeşim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.