Jos Heymans

Baudet heeft lak aan alles en iedereen of iets te verbergen

25 juni 2022 06:18

Op 31 maart 2021 legde Thierry Baudet in de vergaderzaal van de Tweede Kamer de eed af. Hij stond op uit het bankje, knoopte zijn colbertje dicht en stak twee vingers van de rechterhand omhoog: “Ik zweer dat ik de plichten die mijn ambt mij oplegt getrouw zal vervullen. (…) Zo waarlijk helpe mij God almachtig”.

Het is een standaardtekst om toegelaten te worden als lid van de Tweede Kamer. Maar standaard of niet, het is niet zonder inhoud. Het Kamerlid verplicht zich de regels van de Kamer te erkennen en na te leven. En dat is precies wat Thierry Baudet niet doet. Hij weigert te zeggen of hij geschenken heeft ontvangen, welke nevenfuncties hij vervult en of hij daarvoor wordt betaald. Maar Baudet vindt dat dat ons geen mallemoer aangaat.

Hij heeft al een berisping gehad. En nu loopt hij het risico voor een maand te worden geschorst. Hij mag dan nog wel stemmen, ook aanwezig zijn in de vergaderzaal, maar niet meedoen aan het debat. En die schorsing kan keer op keer worden opgelegd, zolang Baudet weigert zijn geschenken en nevenfuncties in een openbaar register te laten opnemen. De leider van Forum voor Democratie vindt dat een beperking van zijn vrijheden als Kamerlid.

'Kamerleden moeten zich voor alles kunnen verantwoorden; dat hoort nu eenmaal bij hun baan.'

Is het nou zo erg dat Baudet niet meewerkt? Ja, dat is erg. Politici moeten transparant zijn, te controleren en te vertrouwen; dat is essentieel voor hun werk. Als kiezer moet je erop kunnen rekenen dat pleidooien van politici voortkomen uit hun politieke overtuiging en niet worden afgestoken vanwege een niet-bekende nevenfunctie. Kamerleden moeten zich voor alles kunnen verantwoorden; dat hoort nu eenmaal bij hun baan.

Eind jaren ‘90 stond de wereld op z’n kop, toen bekend werd dat toenmalig VVD-leider Frits Bolkestein bij minister Els Borst van Volksgezondheid bedelde om een nieuw medicijn op de Nederlandse markt toe te laten. Een merkwaardig verzoek, Bolkestein was geen woordvoerder zorg, had ook politiek niets met dat onderwerp. Totdat bleek dat hij bij het farmaceutische bedrijf MSD een betaalde nevenfunctie als commissaris had. De Kamer heeft de regels toen onmiddellijk aangescherpt.

Het parlement besluit over zaken, waarmee vaak heel veel geld is gemoeid. Belangenverstrengeling ligt op de loer als nevenfuncties niet bekend zijn. Je zult maar commissaris zijn bij een bouwbedrijf, gespecialiseerd in de aanleg van wegen of spoorlijnen. Als dat bekend is, kan dat geen kwaad. Het betrokken Kamerlid zal dan over onderwerpen die zijn bijbaan raken niet meebeslissen.

'Er is geen zinnig argument te bedenken waarom je je bijbanen niet zou laten opnemen in een openbaar register. Tenzij je iets te verbergen hebt.'

Het is dan ook verdacht dat Baudet zijn nevenfuncties en de verdiensten daaruit niet wil openbaren. Zijn verweer dat hij daarmee wordt beknot in zijn werk als Kamerlid slaat nergens op. Hij kan nog overal ongestoord zijn politieke ideeën kwijt. Er is geen zinnig argument te bedenken waarom je je bijbanen niet zou laten opnemen in een openbaar register. Tenzij je iets te verbergen hebt.

Intussen dreigt een impasse te ontstaan. Baudet is niet van zins toe te geven en de sancties zijn wel erg slap. Een berisping, zoals Baudet die in maart kreeg, is zonder betekenis. Een schorsing van een maand zal ook weinig effect sorteren. De debatten die Baudet zou doen, kan hij overlaten aan een van zijn fractiegenoten. Veel zullen het er niet zijn; deze maand deed Baudet aan slechts drie debatten mee. Daarna kan hij weer plaatsnemen achter het spreekgestoelte. Tenzij de acht fractievoorzitters die nu ageren tegen Baudets handelwijze dat straks keer op keer blijven doen.

De Kamer moet zich beraden op veel zwaardere sancties, die wel zoden aan de dijk zetten. Met acht fracties die gezamenlijk tweederde van de Kamer uitmaken, moet dat niet zo ingewikkeld zijn. En Baudet moet zich afvragen waarom hij niet doet wat hij bij zijn beëdiging heeft beloofd. Beloftes breken, daar houden kiezers niet van.