Yesim Candan

Erdogan trapt op de rem, Turkije geniet

20 mei 2022 05:45

De Turkse president Erdogan staat op de rem: hij wil niet dat Finland en Zweden bij de NAVO-club komen. Dat is zoiets is als openlijk uitspreken dat je een paar mensen niet op je verjaardag wilt hebben. Best een gedurfde uitspraak, wetend dat je deze mensen een groot plezier zou doen door ze wél uit te nodigen. Want als Nederlanders zich al afvragen of we nog wel veilig zijn na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne, dan kun je je voorstellen hoe dit is voor Finland, dat de hete adem van buurland Rusland in zijn nek voelt.

Vandaar dus dat zowel Finland als Zweden woensdag aan secretaris-generaal Jens Stoltenberg het verzoek overhandigde om lid van de NAVO te mogen worden. Stoltenberg verkondigde op Twitter enthousiast dat dit een historisch moment was. Maar de Turkse president had dus al aangekondigd roet in het eten te willen gooien.

"Turkije is na de VS de NAVO-lidstaat met het grootste leger: zo'n 430.000 militairen."

Als Turkije zich mengde in oorlogen op het Europese continent, liep dat niet altijd even gelukkig af. Tijdens de Balkan-oorlog en de Eerste Wereldoorlog brandde het behoorlijk zijn vingers. Daarom bleef het tijdens de Tweede Wereldoorlog lange tijd neutraal, tot februari 1945, toen het de oorlog aan zowel Duitsland als Japan verklaarde.

In 1952 trad Turkije tegelijk met Griekenland toe tot de NAVO. Hierdoor kreeg het militaire bondgenootschap in één keer toezicht op de Bosporus, een belangrijke scheepvaartroute voor de Russen. Interessant weetje: Turkije is na de VS de NAVO-lidstaat met het grootste leger: zo'n 430.000 militairen.

"Erdogan en de Russische president Poetin vinden elkaar in hun anti-westerse houding."

Ook tegenover de oorlog in Oekraïne neemt Turkije een neutralere positie in. Het land probeert zelfs te bemiddelen tussen Rusland en Oekraïne. Turkije veroordeelt de Russische invasie, maar heeft geen economische sancties tegen Rusland afgekondigd. Eerder stonden Turkije en Rusland lijnrecht tegenover elkaar vanwege het conflict in de Azerbeidzjaanse staat Nagorno-Karabach. Tegelijkertijd vinden Erdogan en de Russische president Poetin elkaar in hun anti-westerse houding.

Waarom Erdogan juist nu zijn NAVO-vetotroef inzet? Vanwege de PKK, de Koerdische Arbeiderspartij. Met de Gülen-beweging is dit voor Turkije staatsvijand nummer 1. Door middel van bloedige bomaanslagen strijdt deze terroristische organisatie sinds 1984 voor een onafhankelijke Koerdische staat in Turkije. Daarom hebben Turkije, de Europese Unie en de Verenigde Staten de PKK als terroristische organisatie aangemerkt.

Maar de kersverse aspirant-lidstaten Finland en Zweden doen dat niet. En zoals in Nederland veel aanhangers van Erdogan wonen die de Turkse president steunen, wonen vooral in Zweden veel Koerden die sympathie hebben voor de Koerdische zaak. Turkije wil dat Finland en Zweden de PKK-leden uitlevert die daar wonen, maar daaraan willen beide landen geen gehoor geven.

"De Turken genieten van hun dominante houding tegenover het Westen. Zij voelen zich nu de baas over de toekomst van de NAVO."

Hoe ver zal Erdogan gaan? De Turkse president is een trotse man die wacht op een telefoontje van zijn Amerikaanse ambtsgenoot Biden. Intussen genieten de Turken van hun dominante houding tegenover het Westen. Zij voelen zich nu de baas over de toekomst van de NAVO. Door zijn strategische ligging ís Turkije belangrijk in de regio. Turken zijn van nature rasechte onderhandelaars en dat laten ze nu zien.

Poetin zal het met plezier gadeslaan: hun haat-liefdeverhouding met Turkije is een middel om de NAVO-bondgenoten onderling tegen uit elkaar te spelen. Terwijl de wereld zich over Erdogans veto afvraagt: doet-ie het of doet-ie het niet?

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.