Yesim Candan

Met de kaars tussen de benen

29 april 2022 05:55

Lag de lat van grensoverschrijdend gedrag vroeger een stuk hoger? Ik geloof niet dat vrouwen die hier slachtoffer van zijn geweest dit zullen beamen. Leed en trauma kennen geen tijd. Johan Derksen vertelde dinsdag in Vandaag Inside (VI) zijn 'kaarsverhaal': hoe hij als 24-jarige een kaars in (of tussen) de benen van een dronken, bewusteloze vrouw zou hebben gestopt. Waarna de heren aan tafel vervolgens flink moesten lachen. Met vragen over hoe groot die kaars dan was, tot aan René van der Gijps opmerking dat de vrouw blij mocht zijn dat er geen honkbalknuppel in de kamer had gestaan.

Allereerst: ik vind VI een leuk programma, juist door de ongezouten mening van de heren aan tafel. Mijn oma Sultan was ook zo. Toen ik haar als jong meisje een keer mijn nieuwe bikini showde, zei ze: "Nee, jij moet geen bikini dragen met jouw figuur. Trek maar een badpak aan." Ook mijn vader zegt altijd, net als Johan Derksen, precies wat hij vindt. En denk maar niet dat hij zijn excuses aanbiedt als hij je met een opmerking kwetst.

"Derksen zei dat hij zich ervoor schaamde. Maar het afschuiven op 'het hoorde bij de tijdgeest' gaat er bij mij niet in."

Ik ben dus opgegroeid met keiharde, ongezouten meningen. Maar ook aan een keiharde, ongezouten mening zit een grens. Die overschreed Johan Derksen met zijn 'anekdote' uit een 'vrijgevochtener' verleden. Goed, voordat hij zijn verhaal vertelde, zei hij dat hij zich ervoor schaamde. Maar het afschuiven op 'het hoorde bij de tijdgeest' gaat er bij mij niet in. Het precieze verhaal kennen we niet, want een dag later was de kaars dus niet meer 'erin', maar 'ertussen' gegaan. Het is precies wat schrijfster Roxane van Iperen op Twitter zei: het gaat om de omstanders, wat doen de omstanders in zo'n geval? Waarom heeft niet één iemand aan die tafel of in de zaal gezegd: dit kan niet, dit gaat te ver?

En de huilie-huiliereacties van mannen die vervolgens zeggen: ja, maar je mag tegenwoordig als man helemaal niks meer of het is al #Metoo. Dat is onzin. Het gaat hier om het hebben van respect voor een vrouw. Ik voelde het zelf woensdag toen ik te gast was in de uitzending – de irritatie van de mannen aan tafel als ik wat zei, en ook van de advocaat die inbelde tijdens het programma.

"Eén op de acht vrouwen in Nederland wordt ooit in haar leven verkracht, één op de vier vrouwen krijgt te maken met seksueel misbruik."

Toch zat ik er. Want ik vind het belangrijk om altijd met iedereen in gesprek te gaan. We moeten niet lachen om dit soort grappen. Eén op de acht vrouwen in Nederland wordt ooit in haar leven verkracht, één op de vier vrouwen krijgt te maken met seksueel misbruik. En dan hebben we het nog niet eens over seksuele intimidatie en grensoverschrijdend gedrag. Daar krijgt praktisch élke vrouw, waar ook ter wereld, mee te maken in haar leven.

Maar hoe nu verder? In de uitzending van gisteravond gaf Derksen toe dat hij fout had gezeten: weliswaar zei hij niet te weten aan wie hij nu precies excuses moet aanbieden, maar hij nam de schuld op zich. Ook zei hij dat hij ermee wil stoppen, al bleef het in het midden of dat ook echt staat te gebeuren.

Van mij mag VI blijven. Het programma staat voor een deel van de bevolking en daarnaast ben ik niet van de cancelcultuur – die zorgt er juist voor dat er helemaal geen fouten gemaakt mogen worden. Dat staat haaks op de vrijheid van meningsuiting die ik zo hoog in het vaandel draag.

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.