Yesim Candan

Paasontbijt en ramadan kunnen prima samen

15 april 2022 06:28

Het is bijna Pasen. Intellectueel Nederland luistert geheid weer naar het prachtige Duitse spektakel, de Matthäus Passion. Mezelf incluis. Wie had dat ooit gedacht: van de hoerenbuurt in Rotterdam naar het chique Concertgebouw in Amsterdam? Juist hierom hou ik van Nederland. Het land der kansen.

Mijn laatste bezoek aan een uitvoering van de Matthäus Passion zette me wel aan het denken. Het publiek in de concertzaal bestond feitelijk uit een subcultuur. In integratietaal gezegd: een parallelle samenleving. Witter dan wit, en een tikkeltje elitair bovendien. Toen ik hier van de week op Twitter een tweet aan wijdde, kreeg ik als reactie dat dat moest kunnen ('op hiphopfeesten zie je ook geen witte mensen'). Maar voor mij is integratie gelukt wanneer het Matthäus Passion-publiek kleurrijker wordt.

"Niemand wil dat het paasontbijt verdwijnt. Dus dit is óf grote lariekoek óf stemmingmakerij – of allebei."

Over integratie gesproken. Dit jaar vallen de ramadan en het paasontbijt voor kinderen op de basisschool samen. Al een paar weken gaat het bericht rond dat 'we' het paasontbijt zouden moeten afschaffen omdat er kinderen bij zouden zijn die aan het vasten zijn. Ik las dit bericht met grote verbazing. Ik heb niet veel gehoord van kinderen op de basisschool die vasten. Wel over kinderen die het eens proberen. Meestal beginnen kinderen met vasten in groep 8 van de basisschool of in de brugklas.

Al sinds de multiculturele samenleving in ons land zegeviert, doen kinderen van islamitische komaf mee aan het paasontbijt. Er zijn veel moeders van deze kinderen die net zo goed wat lekkers klaarmaken voor het paasontbijt op school. Niemand wil dat het paasontbijt verdwijnt. Dus dit is óf grote lariekoek óf stemmingmakerij – of allebei. Maar ik kan me heel goed voorstellen dat mensen, als ze dit lezen, gaan denken: o nee hè, na Sinterklaas moeten we opnieuw een Nederlandse traditie aanpassen. Ik zou er ook angstig van worden. Maar als je aan de mensen vraagt waar Pasen voor staat, dan weten maar weinigen wat het precies inhoudt.

"Ik heb zo onderhand het idee dat niet-moslims meer met de ramadan bezig zijn dan moslims."

Integratie betekent voor mij: it takes two to tango. Biculturele Nederlanders moeten zich aanpassen aan de Nederlandse tradities, normen en waarden. Dus ook wat het paasontbijt betreft. Aan de andere kant moeten autochtone Nederlanders accepteren dat tijdens de ramadan mensen vasten. En dat daar dus soms kinderen aan meedoen.

Vaak kiezen de ouders ervoor dat hun kind tijdens de ramadan vast, soms kiest het kind zelf. Die kinderen kunnen dan tijdens het paasontbijt op school gezellig aan tafel erbij komen zitten en een goodiebag met lekkers mee naar huis nemen om later op de avond, tijdens de iftar, te nuttigen. De verleiding dat anderen voor je neus eten terwijl je vast, hoort er namelijk bij; hier moet je gewoon tegen kunnen. Het is meestal van 'de andere kant' dat er zo krampachtig wordt gereageerd, met aannames en vragen als: "Vast je, vind je het erg als ik eet?"

Nogmaals: néé, dat vinden we niet erg! Dus het paasontbijt en de ramadan gaan prima samen. We moeten niet zo zeuren. Ik heb zo onderhand het idee dat niet-moslims meer met de ramadan bezig zijn dan moslims.

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.