Ga naar de inhoud
Jeroen Akkermans

De Iskander-raket: hij achtervolgt me al jaren

Het jankt als een verwend, dreinend kind. Hoe ergerlijk ook, je bent meteen alert. En dat is maar goed ook want een luchtalarm moet de burger in Oekraïne tot actie aanzetten. Kinderen die vragen worden overgeslagen maar een waarschuwing tegen de mogelijke inslag van een raket valt niet te negeren. In het relatief veilige Lviv tettert het luchtalarm dagelijks in mijn oren. Ik heb in de binnenstad nog geen explosie gehoord, maar ik blijf op mijn hoede.

Ik was nog geen dag terug in Lviv of het alarm ging meteen weer af. Cameraman Han Pannevis en ik stonden op het station te draaien tussen de vluchtelingen uit het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne. Deze mensen hebben aan de lopende band explosies meegemaakt. De helft bleef als aan de grond genageld op het perron staan. De rest snelde de trappen af, op zoek naar een schuilplekje. Loos alarm.

'Na een druk op de knop raast de raket met een snelheid van 2000 meter op het doel af'

De waarschuwing geldt niet zozeer voor luchtbombardementen, die komen relatief weinig voor in deze oorlog. Russische jachtvliegtuigen vrezen het Oekraïense luchtruim omdat de luchtafweer nog steeds effectief is. Nee, de dreiging uit de lucht komt vooral van raketten, die kunnen van een grote en dus ‘veilige’ afstand worden gelanceerd. Rusland komt om in de raketten.

Neem de Iskander-raket, die ken ik persoonlijk. Het is een van oorsprong zware jongen met een gewicht van 500 tot 700 kilo en een lengte van ruim 7 meter. Desondanks kan een lanceerinstallatie zich snel verplaatsen. Na een druk op de knop raast de raket met een snelheid van 2000 meter per seconde minstens 50 kilometer de ruimte in om vervolgens recht op het doel op aarde af te gaan. Klinkt ingewikkeld, maar een Iskander zou hooguit 5 tot 7 meter van het doel kunnen afwijken.

Stan Storimans, 2008

Het Kremlin heeft de Iskander als 'precies' geprezen. De ballistische raket deed zijn eerste oorlogservaring op in de strijd tegen Georgië in 2008. De raket bracht op het centrale plein van een verlaten stad, zonder een militair doel in de buurt, een clusterbom tot ontploffing. Bij de explosie kwamen RTL Nieuws-cameraman Stan Storimans en elf Georgische burgers om het leven. De oorlogsmisdaad is op bewakingscamera‘s vastgelegd, over de identiteit van de dader is geen twijfel. Dan mogen nabestaanden toch minstens enige gerechtigheid verwachten.

'Voor het eerst sinds de Tweede Wereld Oorlog hadden de erfgenamen van het Sovjetleger eindelijk weer eens een oorlog gewonnen'

Maar ik waarschuw iedereen die nu schreeuwt om gerechtigheid voor slachtoffers na oorlogsmisdaden in Oekraïne. De praktijk van het internationale recht voorspelt weinig goeds. In 14 jaar was er geen rechter te vinden om zich over de zaak-Storimans te buigen. Het is geen uitzondering. De ervaring leert dat verreweg de meeste oorlogsmisdadigers vrij van vervolging en geweten blijven.

In 2008 wist Rusland dankzij de militaire overmacht de oorlog in vijf dagen te winnen. De Russen pikten 20 procent van Georgië in. Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog hadden de erfgenamen van het Sovjetleger eindelijk weer eens een oorlog gewonnen. Daar was Poetin hard aan toe. De machtigste man in Rusland gaf het sein om de uitgaven voor een modernisering van het Russische leger drastisch te verhogen.

'En ja, deze raketten kunnen ook uitgerust worden met een nucleaire kop'

Geen toeval dus dat een jaar later het Kremlin besloot om de Iskander-raket in massaproductie te nemen en in alle militaire districten van het immense land te stationeren. Er volgden gemoderniseerde versies die, tegen alle internationale afspraken in, ook verder dan 500 kilometer reiken. En ja, deze raketten kunnen ook uitgerust worden met een nucleaire kop. De dreiging van de Iskander komt dus een heel eind.

Inzet van het paradepaard aan het Oekraïense front kon niet uitblijven. Vanaf de Krim zijn vorige week volgens Oekraïense bronnen drie Iskander-raketten op de havenstad Odessa afgevuurd. Bij een Iskander-aanval op een kazerne in Kharkiv kwamen volgens de Russische defensiewoordvoerder Igor Konashenko heel precies '100 nazis en westerse huurlingen' om het leven.

De Iskander-raket is geen onbekende in Europa. Ze zijn al vier jaar in de Russische exclave Kaliningrad gestationeerd, aan de Poolse EU-grens. Maar plotseling breekt de Duitsers het klamme zweet uit. Generaal Eberhard Zorn roept nu dat zijn land overweegt een kant-en-klaar raketschild uit Israël of Amerika in huis te halen juist vanwege die duivelse Iskander-raket. Want stel je toch eens voor, dacht hij hardop in de krant: Voor een Iskander ligt de weg open naar Berlijn.

Berlijn? Verdomme, daar woon ik. Ik kan dat verwende rotkind niet meer horen.