Yesim Candan

Ik ben jaloers, dus ik vermink je

18 maart 2022 05:50

Een flinke lok getoupeerd haar voor het rechteroog: zo wilde ik mijn kapsel als jong meisje. Uren stond ik voor de spiegel om er net zo uit te zien als Bergen. Ze zag er prachtig uit, met haar elegante avondjurken, haar make-up en haar wilde bos haar. Mijn ouders hadden een elpee van de zangeres en die draaide ik als tiener grijs. Ik wilde Bergen zijn, ik adoreerde haar.

Pas onlangs kwam ik erachter waarom ze die lok altijd voor haar rechteroog droeg. Haar man had zuur over haar gezicht gegooid toen ze 23 jaar oud was, waardoor haar beide ogen en een flink deel van haar lichaam beschadigd werden. Ze werd zelfs permanent blind aan haar rechteroog. Daarom bedekte ze dat oog altijd met een lapje en deed ze dus haar haren voor haar gezicht. Maar als kind, toen ik zo'n grote fan was van Bergen, had niemand me dit ooit verteld.

Over Bergen is een film gemaakt, de eerste Turkse film ooit over het fenomeen femicide (vrouwenmoord). Dat op zich vind ik al baanbrekend. De film is nu ook te zien in Nederland.

"Nadat de dader was vrijgelaten, kwamen hij en Bergen weer bij elkaar. Op 14 augustus 1989 vermoordde hij haar."

Bergen, die in het dagelijks leven Belgin Sarilmişer heette, was een bekende Turkse arabesk-zangeres die volle zalen trok. Haar man was jaloers en wilde niet dat zijn vrouw nog optrad. Hij gooide zuur in haar gezicht. Hij werd hiervoor berecht en draaide voor twaalf jaar de gevangenis in.

Bergen bleef gewoon optreden, met een grote lok voor haar gezicht dus, of een grote zonnebril op. Nadat hij was vrijgelaten, kwamen hij en Bergen weer bij elkaar. Op 14 augustus 1989 vermoordde hij haar. Als ze niet van mij is, dan is ze van niemand, zei hij daarover. Bergen werd slechts 30 jaar oud. De Turkse media bezochten hem. Hij gaf aan dat hij geen spijt had van zijn daden en dat hij het opnieuw zou doen.

Op dit moment speelt een soortgelijk verhaal in Turkije. Een jonge vrouw, Berfin, kreeg ook zuur in haar gezicht gegooid door haar toenmalige ex-vriend en raakte net als Bergen een oog kwijt. Ook Berfin is op dit moment met de dader samen en wil zelfs met hem trouwen. De reden: ze is alles al kwijt: haar ene oog, het zicht aan haar andere oog. Ze heeft niets meer te verliezen.

"In Nederland worden jaarlijks 44 vrouwen vermoord door hun (ex-) partner: dat is elke acht dagen een vrouw. "

Ik zie een foto van hen samen en ik word er misselijk van. Hij staat lachend naast haar, want hij heeft zijn doel bereikt. Niemand wil haar meer en zij is van hem.

In Turkije zijn in 2021 280 vrouwen vermoord. Uit recente cijfers van de Verenigde Naties blijkt dat 14 van de 25 landen waar femicide het meest voorkomt in Zuid-Amerika liggen. In El Salvador wordt om de drie dagen een vrouw door een man vermoord.

Ver-van-mijn-bedshow, denken jullie? In Nederland worden jaarlijks 44 vrouwen vermoord door hun (ex-) partner: dat is elke acht dagen een vrouw. De VVD had het er in de afgelopen verkiezingscampagne over dat het maar eens gedaan moest zijn met het nasissen van vrouwen op straat. Ik nodig politici van harte uit om naar de film Bergen te gaan. Zodat niet het nasissen op straat de hoogste prioriteit krijgt, maar het tegengaan van femicide.

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.