Yesim Candan

Kijk niet naar mijn decolleté!

21 januari 2022 05:49

Een aai over je bil, ogen die wel lijken te zijn afgesteld richting je decolleté, seksueel getinte grapjes over je vrouwelijke vormen, mannen die in je oor staan te hijgen als ze met je praten, zo dichtbij dat het voelt alsof ze ieder moment in je kunnen kruipen: een paar voorbeelden van vooral het gedrag van mannen waarbij vrouwen zich ongemakkelijk kunnen voelen.

Dan heb je ook nog de woorden die je stante pede laten verstijven. Een uitnodiging bijvoorbeeld om langs te komen in een hotelkamer omdat er iets 'moet worden besproken'. Als je dan duidelijk zegt dat je hiervoor niet te porren bent, krijg je een reactie in de trant van: "O, ik had je toch minder conservatief ingeschat", "Wat dom van je" of: "Weet je wel wie ik ben?" Allemaal woorden die mannen gebruiken om hun macht te misbruiken.

"Het was een kwestie van tijd voordat Nederland een #metoo à la Harvey Weinstein zou krijgen, althans van deze omvang."

Zulke situaties zijn precies de reden waarom de hashtag #metoo in 2017 in het leven werd geroepen. Om precies te zijn: na beschuldigingen tegen de Amerikaanse filmproducent Harvey Weinstein, die meerdere vrouwen heeft aangerand of onder druk heeft gezet om seks met hem te hebben.

Vooral de klachten over grensoverschrijdend gedrag kregen internationaal de aandacht. Het ontstaan van de MeToo-beweging gaat nog verder terug, naar 1996. De Amerikaanse Tarana Burke sprak destijds een jong meisje dat haar in het geheim vertelde dat haar stiefvader haar misbruikte. Burke schreef over die ontmoeting: "Ik zag hoe ze haar masker weer opzette en weer helemaal alleen de wereld in ging en ik kon niet eens fluisteren... me too."

Het was een kwestie van tijd voordat Nederland een #metoo à la Harvey Weinstein zou krijgen, althans van deze omvang, zo grootschalig, in medialand. Die tijd is aangebroken nu de misstanden bij The Voice of Holland naar buiten komen. Gisteren in het programma BOOS bleek dat de aanklacht, tot aan verkrachting toe, er niet om liegt.

"Wij moeten niet alleen onze dochters weerbaarder maken, maar ook onze zonen opvoeden tot gentlemen."

Nu raast dus een MeToo-orkaan over het land die iedereen wakker schudt. Maar grensoverschrijdend gedrag doet zich niet alleen voor bij een televisieprogramma als The Voice – het is er op universiteiten, in ziekenhuizen, op advocatenkantoren, overal. Het is breder dan dit, het zit in onze samenleving verankerd. De handtastelijke voetbaltrainer van het meisjesteam, waar ouders hem de hand boven het hoofd houden onder het mom van: ja, maar zo bedoelde hij het niet hoor. Truus, zo bedoelde hij het wel.

Waar ligt de grens? Die is heel duidelijk, vind ik, maar wij hebben die vervaagd omdat je geacht wordt alles maar normaal te vinden. Een hand op je billen of een oneerbaar voorstel zijn niet normaal. We moeten het dus nodig hebben over waar seksueel grensoverschrijdend gedrag precies begint – want die grens bepaalt de norm.

Aan de andere kant: het moet ook niet zo zijn dat vrouwen geen decolleté meer kunnen laten zien omdat mannen niet goed zijn opgevoed. Wij moeten dus niet alleen onze dochters weerbaarder maken, maar ook onze zonen opvoeden tot gentlemen. Wie weet moeten we een gedragscode opstellen, een gentlemen's agreement, waarin duidelijk vermeld staat wat een man niet bij een vrouw mag doen. Zodat dit voor iedereen voor eens en voor altijd duidelijk is.

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.