Yesim Candan

De Turkse lira is islamitisch geworden

24 december 2021 05:48

Al als kind wist ik dat mijn landgenoten geld sturen naar Turkije en het daar investeren. Eerst was het de generatie van mijn opa en oma: die dacht nog dat ze uiteindelijk terug zou gaan naar het moederland. Maar zoals we weten bleven – op een relatief klein aantal na – de Turken in Nederland, tot grote ergernis van vele Nederlanders. Ook de tweede generatie Turken investeerde volop in vastgoed. Iedere Turkse Nederlander bezit wel een huis in Turkije. Ook al woonde je in een achterstandswijk, er moest en zou een huis worden gekocht in het moederland. De kinderbijslag ging vaak linea recta naar de rekening van een of andere coöperatie. Via maandelijkse aflossingen investeerde je via zo'n coöperatie in een Turks bouwproject. Zodra het af was, over een x-aantal jaren, was je dan eigenaar van een woning.

Hoeveel geld van Turkse Nederlanders zou er wel niet in de Turkse economie zitten? En geef ze eens ongelijk. Kopen Nederlanders niet ook een tweede huis in Frankrijk, Italië of Spanje? Het is niet alleen lekker als tweede huis, maar het is vaak ook nog eens een goede investering.

"Een bevriende Turkse zakenman kon onlangs niet langer via online bankieren zijn geld omzetten naar buitenlandse valuta."

Maar een garantie is er niet. Op dit moment gaat het niet zo goed met de Turkse economie. Dit komt door de hoge inflatie waaraan de Turkse lira onderhevig is. Daarnaast is de rente in Turkije laag, waardoor buitenlandse investeerders wegblijven. Economen adviseren de Turkse president Erdogan met klem de rente te verhogen. Maar hij vindt: geld verdienen met geld (zoals je met rente kunt doen) is volgens de islamitische leer verboden. Intussen kunnen Turkse burgers elke dag minder kopen voor hun geld. En om te voorkomen dat hun geld met de dag minder waard wordt, wisselen veel Turken hun lira's om voor buitenlandse valuta.

Toch schoot afgelopen maandagavond de waarde van Turkse lira ineens omhoog. Dit was vlak nadat Erdogan nieuwe economische maatregelen had aangekondigd. Hij beloofde dat het Turkse ministerie van Financiën het spaargeld van de Turken zal compenseren voor eventuele waardedalingen. Dit moet voorkomen dat mensen hun spaarcenten in dollars en euro's omzetten en daarmee dus de koers van de lira verder laten dalen. Hoe het Turkse ministerie van Financiën de waardedaling als gevolg van de inflatie gaat betalen, is mij een groot raadsel. Wat ik wél weet, is dat een bevriende Turkse zakenman die onlangs in Nederland was, niet langer via online bankieren zijn geld kon omzetten naar buitenlandse valuta.

"Turkse Nederlanders kunnen in Turkije nu leven als god in Frankrijk. Bij het inwisselen van je euro's krijg je er behoorlijk wat lira's voor terug."

Ook Turkse Nederlanders die spaargeld bij een Turkse bank hebben gestald, zien hun geld verdampen. Vroeger was het een slim idee om wat geld op een Turkse bankrekening te zetten vanwege de hoge rente die je er (toen nog) kon krijgen. Maar op dit moment is de lira zo wisselvallig als het Nederlandse weer.

Je zou kunnen zeggen dat de Turkse munt niet langer seculier is, maar islamitisch is geworden. De lira mag volgens de islamitische leer niet uitgaan, niet drinken en niet feesten. Andere kant van de medaille: Turkse Nederlanders kunnen in Turkije nu leven als god in Frankrijk, want bij het inwisselen van je euro's krijg je er behoorlijk wat lira's voor terug. Terwijl het volk schreeuwt om eten. Het was toch niet zo'n gek idee om als gastarbeider naar Europa te gaan.

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.