Yesim Candan

Als je niet van mij bent, ben je van niemand

26 november 2021 05:42

Zoals altijd fietste ik als een kip zonder kop door Amsterdam. Mijn haviksogen zagen op een terrasje mijn grote idool zitten: fotograaf en tweevoudig Pulitzerprijs-winnaar Muhammed Muheisen. Als een ware impulsieve Turk ging ik op mijn achteruittraprem staan, waardoor ik bijna als een raket de lucht in werd gelanceerd. Snel sprong ik van mijn fiets af en liep naar hem toe. "I am your biggest fan!" riep ik. Waarop hij mij uitnodigde voor een kop koffie.

Muheisen vertelde me hoe moeilijk het was geweest zijn fotoreportage van vrouwelijke slachtoffers van zuuraanvallen in Pakistan en India onder de aandacht te brengen. Vanwege de verminkte gezichten en het taboe dat op dit onderwerp rust.

"Elke tien dagen wordt in Nederland een vrouw vermoord als gevolg van gendergerelateerd geweld."

Waar ook een enorm taboe op rust, is femicide: de moord op een vrouw, puur omdat ze een vrouw is. In Turkije, waar om de dag wel een vrouw door een man wordt vermoord, wordt daarvoor de term 'vrouwenmoord' gebruikt. Femicide is in ons land nog niet zo bekend in de volksmond, omdat Nederland de cijfers niet officieel registreert en er weinig berichtgeving over is – terwijl toch elke tien dagen in Nederland een vrouw wordt vermoord als gevolg van gendergerelateerd geweld. De man heeft dan geen controle meer over een vrouw en kan dat niet accepteren, met als gevolg de slotsom: als je niet van mij bent, ben je van niemand.

Als zo'n bericht al het nieuws haalt, wordt meestal snel het woord eerwraak erbij gehaald. Tenminste: als het de moord op een moslimvrouw betreft. Bij een vermoorde Nederlandse vrouw, zoals onlangs Clarinda van den Bersselaar, die in Den Bosch op straat werd doodgestoken, heeft niemand het over eerwraak. Terwijl het toch echt haar ex was die haar met een mes doodstak. De oorzaak van femicide is bovendien meer dan alleen cultuurbepaald.

"Mannen beseffen dit vaak niet, maar als jong meisje wist ik al dat je als vrouw, puur door je kwetsbaarheid, 1-0 achterstaat in het leven."

Een tijd geleden vertelde ik eens aan mijn buurman wat ik als jong meisje heb meegemaakt, en later als volwassen vrouw. Worden lastiggevallen door mannen alleen al omdat ik vrouw ben, seksuele intimidatie. Dat ik een keer over mannenbesnijdenis had geschreven en mijn inbox gelijk volstroomde met berichten van mannen die me graag hun besneden geslachtsdeel wilden laten zien. Of beter nog: me dat wel even wilden laten voelen.

Mannen beseffen dit vaak niet, maar als jong meisje wist ik al dat je als vrouw, puur door je kwetsbaarheid, 1-0 achterstaat in het leven. Toen ik jaren terug hoorde dat ik zwanger was van een meisje, heb ik een paar dagen niet kunnen slapen, omdat ik me meteen grote zorgen maakte om haar veiligheid later. Zo diep zit dit geworteld.

Gisteren, 25 november, was het de internationale dag tegen geweld tegen vrouwen. Ontzettend mooi dat hier wereldwijd aandacht voor is. Maar één dag per jaar is natuurlijk niet genoeg. Dit moet elke dag. Daarom stel ik voor dat we vanaf nu op social media de namen bijhouden van alle vrouwen die vermoord zijn door een man, met de hashtag #zebestaat erbij. Opdat we deze vrouwen nooit vergeten.

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.