Jos Heymans

De nachtmerrie van Raymond Knops

23 oktober 2021 06:12

Wie dacht dat de storm over de renovatie van het Binnenhof inmiddels is geluwd, komt bedrogen uit. Weliswaar heeft de Tweede Kamer zijn nieuwe stek in het vroegere ministerie van Buitenlandse Zaken betrokken en zit de Eerste Kamer in een voormalig pand van de Hoge Raad aan het Lange Voorhout; het ministerie van Mark Rutte (Algemene Zaken) zit nog steeds aan het Binnenhof met uitzicht op de Hofvijver.

Maar de tijd dringt. Op 1 december, over iets meer dan een maand, wordt het Binnenhof afgesloten voor publiek. Dan beginnen de bouwbedrijven met hun renovatiewerk. Maar de 200 ambtenaren van het ministerie van Algemene Zaken hebben dan nog geen nieuw onderkomen. Want de verhuizing van al die mensen naar de tuin van het Catshuis is afgeblazen. Opnieuw een tegenslag voor CDA-staatssecretaris Raymond Knops, verantwoordelijk voor het moeizame project.

En het liep al niet zo lekker. Knops kreeg tegenslag op tegenslag te verwerken. De architecten moesten worden ontslagen wegens megalomane ideeën, de verhuizing moest een jaar worden uitgesteld. En wat Knops ook beweert, niemand gelooft dat de renovatie in 5,5 jaar klaar is en dat de kosten de 500 miljoen niet zullen overschrijden.

"Daar krijgt een gewone burger echt nooit een vergunning voor. Maar als het om het ministerie van de minister-president gaat, gelden kennelijk andere regels."

Toch leek alles koek en ei toen Eerste en Tweede Kamer eenmaal waren verhuisd. Dat de senatoren niet blij zijn met hun onderkomen en dat bij de nieuwe Tweede Kamer geen rekening is gehouden met een veilige plek voor demonstraties die overlast in omliggende straten en doorgaande wegen had moeten voorkomen, is peanuts bij het probleem dat zich nu aandient.

Wat iedereen behalve Knops en zijn Rijksvastgoedbedrijf op kilometers afstand zag aankomen, waren de gefundeerde en terechte bezwaren tegen de volstrekt onlogische huisvesting van Algemene Zaken in de tuin van het Catshuis. Daar had Knops een reeks containers bedacht, waar de ambtenaren zouden moeten werken. Er moesten ook parkeerplaatsen komen en een stuk van de historische tuinmuur moest worden afgebroken om een ingang  voor de ambtenaren te creëren. Daar krijgt een gewone burger echt nooit een vergunning voor.

Maar als het om het ministerie van de minister-president gaat, gelden kennelijk andere regels. Het Rijksvastgoedbedrijf, eigenaar van alle rijksgebouwen, denkt boven de wet te staan en alles naar zijn hand te kunnen zetten. Vaak lukt dat.

"Nu wonen er in de wijk Sorgvliet waar het Catshuis staat, relatief veel hoogopgeleide mensen. Die kennen de weg om bouwplannen te frustreren."

Hij spande oud-Kamerlid en wethouder Anne Mulder, partijgenoot van Rutte, gemakkelijk voor zijn karretje. Die zag geen enkele mogelijkheid om de vergunning te weigeren. Hij beweerde dat 'de rechter gehakt zou maken van een besluit om geen vergunning te verlenen'. Maar de tegenstanders hielden voet bij stuk: de prefab-containers, vier verdiepingen hoog, mochten er niet komen.

Nu wonen er in de wijk Sorgvliet waar het Catshuis staat, relatief veel hoogopgeleide mensen. En die kennen de weg om bouwplannen te frustreren. Het zou toch niet waar zijn dat de premier wel mag bouwen in zijn tuin en een muur mag slopen, terwijl bewoners merken dat hun verzoeken voor een tuinhuisje of dakkapel altijd worden afgewezen?

De wethouder kreeg er deze zomer van alle kanten van langs. Niet alleen van buurtbewoners, ook van natuurbeschermers, historische verenigingen en, pijnlijk voor hem, de voltallige gemeenteraad. Dat het Catshuis, de tuin en het bijbehorende park zijn aangemerkt als beschermd stadsgezicht, beschermd groen en een monumentenstatus hebben, deed er voor Mulder ineens niet meer toe. De gemeenteraad floot de wethouder terug: een motie om geen vergunning af te geven werd met algemene stemmen aangenomen.

"Pal tegenover de ingang van het Catshuis, op nog geen tien meter afstand, staat een kantoorpand te huur."

Knops heeft zich nu gewonnen gegeven, zoals hij al vaker in dit dossier heeft moeten doen. Alleen weet de Kamer dat nog niet. Die kreeg twee weken geleden een tienregelig briefje dat vragen van SP'er Renske Leijten over de huisvesting nog niet beantwoord konden worden. Maar op het ministerie was op hetzelfde moment al besloten dat Knops naar iets anders op zoek zou gaan.

En zo ingewikkeld is dat niet. Pal tegenover de ingang van het Catshuis, op nog geen tien meter afstand, staat een kantoorpand te huur waar de 200 ambtenaren makkelijk in kunnen. Eerder al hebben Rijkswaterstaat en onderdelen van het ministerie van Economische Zaken in dit pand naar tevredenheid kunnen werken. En, mooi meegenomen, het gebouw heeft een parkeergarage.

Wat zal Knops blij zijn als hij dit hoofdpijndossier straks aan zijn opvolger kan overdragen.