Yesim Candan

Zou jij weggaan uit je land?

15 oktober 2021 06:05

Brengt immigratie ook weer emigratie met zich mee? In 1968 emigreerde opa Candan van een Turks zoutmeer naar de Rotterdamse haven. Een hele clan ontstond daardoor in Nederland, van zes kinderen naar veertien kleinkinderen en veertien achterkleinkinderen.

Mijn ouders verhuisden, onafhankelijk van elkaar, na hun scheiding terug naar Turkije. Een neef is geëmigreerd naar Australië. En mijn broer is met zijn vrouw naar Spanje verhuisd, hun grote droom achterna.

Na twee jaar zien we elkaar eindelijk weer. Ieder mens heeft wel een droom, maar niet iedereen lééft die. Bij velen blijft het bij een fratsel in hun hoofd, en ze gaan uiteindelijk dood zonder hun droom ooit te hebben verwezenlijkt. Maar mijn broer en zijn vrouw begonnen een boetiekhotel in Benissa, Casa Alba. Ze leven hier in een paradijs.

"De mens is van origine een nomade. We gaan altijd naar een plek waar het beter is voor ons."

De mens is van origine een nomade. We trekken van het ene gebied naar het andere, omdat daar meer eten (oftewel werk) is te vinden. We gaan altijd naar een plek waar het beter is voor ons. Ik begrijp dat er mensen bestaan die verontwaardigd zijn als immigranten naar Nederland komen. Maar dit zit nu eenmaal in onze aard.

Wat mij nu vooral opvalt in Amsterdam, is dat ik om de haverklap hoor dat er weer een gezin uit Turkije is komen wonen. Ik kom ze ook tegen op straat en herken ze meteen aan hun stemgeluid. Turkse kakkers hebben een heel hoog, kinderlijk stemmetje. Dit lijkt wel het handelsmerk van deze 'export-Turken'. In groten getale komen ze naar Nederland. De hoogopgeleiden dan, hè: ingenieurs, bankiers, architecten.

Al deze ontwikkelingen laten mij nadenken over mijn eigen leven. Wil ik wel oud worden in Nederland? Het antwoord luidt: nee. Ik wil oud worden à la Sophia Loren, met pasta en wijn. Onderdeel zijn van de samenleving. In Nederland word je botweg afgeschreven als je een bepaalde leeftijd hebt bereikt.

"Hier in Spanje wonen veel pensionado's, en geef ze eens ongelijk. Ieder mens wil toch oud worden in een warm land?"

Ik wil net als de oude luitjes aan de Middellandse Zeekust op een bankje zitten en roddelen. Over de handtastelijke buurman bijvoorbeeld. En ik wil aan een lange, mooi gedekte tafel wijn drinken en dat dan spontaan mensen aanhaken. Hier in Spanje wonen veel pensionado's, en geef ze eens ongelijk. Ieder mens wil toch oud worden in een warm land?

Er zijn verschillende soorten immigratiestromen, die weer zorgen voor verschillende dimensies in de multiculturele samenleving. Een vluchteling zal een meer dienende houding hebben tegenover zijn nieuwe thuisland. Een Turkse expat heeft eerder iets van: ik kom wat brengen. Anderen verlaten huis en haard omdat ze simpelweg brood op tafel willen of geen enkel toekomstperspectief hebben. Soms moeten ze vluchten omdat het in hun thuisland niet veilig is. Een mens beweegt. En immigratie hoort daarbij.

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.