Yesim Candan

De brandweerman die dood werd gepest

01 oktober 2021 05:56

Ik herinner me 3 december 2019 nog goed. Helaas niet alleen omdat ik toen de presentatie had van mijn boek. Zoals altijd keek ik ook die avond constant op mijn telefoon en zag op zeker moment een bericht voorbijkomen over een brandweerman die zichzelf om het leven had gebracht. Het bleek Memet Yildirir, de man van één van de genodigden op mijn boekpresentatie. Haar man, een lieve echtgenoot en vader, zou zelfmoord hebben gepleegd omdat hij 'het allemaal niet meer aankon'.

Dit heb ik altijd een vreemd verhaal gevonden. Maar zoals altijd komt de waarheid eens aan het licht. De afgelopen week verschenen ineens artikelen over Memets zelfmoord in de kranten. Hij zou stelselmatig jarenlang zijn gepest door zijn collega's, vertelde zijn vrouw in een artikel in NRC. Maar zowel de brandweer als de gemeente Amsterdam weigerde dit serieus nader te onderzoeken.

Heb jij vragen over zelfmoord?

Stichting 113 Zelfmoordpreventie: bel 113 of 0800-0113 (gratis), of anoniem via de chat op de website 113.nl 

24 uur per dag bereikbaar, 7 dagen per week

Het Amsterdamse DENK-gemeenteraadslid Sheher Khan had hierover eerder al vragen gesteld aan de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema. Hij had zelfs om een psychologische autopsie verzocht, iets wat vaker gebeurt na zelfmoord. Deze forensische techniek is gericht op het vaststellen van de oorzaken van zelfmoord. Daarnaast vroeg Khan aan de burgemeester waarom er nooit een onderzoek naar de reden van de Memets zelfmoord is geweest, en al helemaal niet naar het vermeend racisme dat een achterliggende reden van de pesterijen zou zijn geweest.

Er schort namelijk iets aan de cultuur bij de brandweer, bleek ook al uit het boek Brand in Amsterdam, dat oud-commandant Leen Schaap hierover schreef. Hij was door wijlen burgemeester Eberhard van der Laan aangesteld om de cultuur bij de brandweer te veranderen. In zijn boek komt onder andere de 24-uursdienst aan bod als één van de boosdoeners van het verziekte klimaat. Schaap schrijft: "Een groep witte mannen, die met elkaar om tafel zitten en niks te doen hebben. Je past je aan of je gaat ten onder aan de druk. Het gaat gisten, er ontstaat een cultuur van racisme, discriminatie en seksisme."

"Ieder weldenkend mens weet wat structureel pesten met iemand doet. Het maakt je ziel kapot."

Dit overkwam Memet dus ook. Jarenlang werd hij tijdens zijn diensten stelselmatig gepest. Hij is overigens niet de enige: nog twee andere brandweermannen pleegden zelfmoord na veelvuldig te zijn gepest, blijkt uit Schaaps boek. Volgens de brandweer zelf is er overigens intensief onderzoek gedaan door de Rijksrecherche en er zou geen verband met pesten zijn gevonden als reden voor Memets zelfmoord. Typisch een gevalletje 'Wij van WC-Eend…'

Ieder weldenkend mens weet wat structureel pesten met iemand doet. Het maakt je ziel kapot. Het zou de brandweer sieren als ze de hand in eigen boezem zou steken en een fatsoenlijk, onafhankelijk onderzoek zou laten instellen naar de zelfmoord van Memet en serieus zou bekijken wat er moet veranderen aan de pestcultuur.

Deze week is de nationale week tegen het pesten. Op verschillende scholen wordt veel aandacht aan dit onderwerp besteed. Wat mij betreft trekken we die voorlichting een stuk breder – naar een organisatie als de brandweer bijvoorbeeld. Brandweermannen moeten levens rédden, niet kapotmaken. En erkenning is stap één.

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.